Dit blijkt uit een grootschalige internet-enquête die vorig jaar werd gehouden naar het streektaalgebruik in Zuid-Nederland, begeleid door de Universiteit Utrecht. De resultaten zijn samengevat in het deze week verschenen Jaarboek 2007 van Vereniging Veldeke Limburg. Aan het onderzoek deden ruim 5000 mensen mee, van wie bijna de helft (2347) uit Limburg.
Niet alleen zijn er meer Limburgers die dialect spreken dan Brabanders en Zeeuwen, Limburgers gebruiken het dialect ook in veel meer situaties als voertaal. Bijna de helft van de Limburgers spreekt dialect op school en op het werk, tegen nog geen 20 procent van de Zeeuwen en maar 8,8 procent van de Brabanders. Ook het personeel in de supermarkt wordt door ruim 80 procent van de Limburgers in het dialect aangesproken, terwijl van de Zeeuwen 34 procent en van de Brabanders slechts 20 procent dan de thuistaal hanteert.
'Zeer ongebruikelijk' is volgens de onderzoekers het hoge percentage Limburgers (43,1 procent) dat ook in de contacten met de huisarts het dialect gebruikt. In Zeeland en Brabant is dat 10 procent of minder. Bij het chatten, e-mailen en sms'en met dialectsprekenden kiest ruim een derde van de Limburgers voor dialect als voertaal (onder jongeren is dat zelfs meer dan de helft, bij 60-plussers een kwart). "Als mensen in die domeinen voor het dialect kiezen, maken ze het zich extra moeilijk", zeggen de onderzoekers. "Ze moeten bij het spellen van de woorden een bijzondere inspanning doen."
Het gebruik van dialect als de taal waarmee de kinderen worden opgevoed, is in Limburg veel populairder dan in Zeeland en Brabant. Kiezen acht van de tien Limburgse ouders voor dialect, in Zeeland is dat vier van de tien, in Brabant amper een kwart. "Er is in Limburg zelfs een tendens naar méér dialectgebruik bij de opvoeding. De laatste jaren kiezen meer jonge ouders voor het Limburgs, een ontwikkeling die afwijkt van wat we in de andere provincies zien", melden de onderzoekers van de universiteit en streektaalfunctionarissen.
Het onderzoek was een enquête via internet, waaraan iedereen kon deelnemen die daartoe de behoefte voelde. Het is dus geen representatief onderzoek onder een zorgvuldig geselecteerde doorsnede van de bevolking. De genoemde percentages zijn dan ook niet absoluut, maar geven vanwege het grote aantal deelnemers aan de enquête - ruim 5000 personen, van wie bijna de helft (2347) afkomstig uit Limburg - wel een duidelijke tendens aan.
Een uitgebreide uiteenzetting over de opzet en de resultaten van de dialectenquête is opgenomen in het Veldeke Jaarboek 2007. Dialectliefhebbers vinden in dat zeer gevarieerde jaarboek ook boekbesprekingen, een recept van Nettie Engels voor het enige echte Limburgse zoervleis, verhalen - zoals Lazarus in 't glaas van Herman Bors, winnaar van de Veldeke Literatuurprijs 2007 - en artikelen over onder meer het (vorig jaar afgesloten) project Woordenboek van de Limburgse Dialecten, de stiefmoederlijke manier waarop het Limburgs wordt behandeld door de Nederlandse overheid, en de plaats van de stoottoon in de dialecten van Maastricht en Sittard.
Gepubliceerd op: 13.12.08 07:00
NS-kortingskaarten toch geldig in Veolia-trein
14:08 | De NS-kortingskaartjes die bij drogisterijketen Kruidvat worden verkocht, zijn vanaf zaterdag toch geldig in de treinen van Veolia. De vervoerder, die aanvankelijk had besloten de tickets op haar treinen te weren, heeft hierover overeenstemming bereikt...
» Lees verder | Limburg
Camiel: 'Privé gaat voor'
12:00 | Camiel Eurlings, verkeersminster en ‘CDA-kroonprins' kondigde donderdag zijn vertrek uit de landelijke politiek aan. Een ‘time-out' om eindelijk eens toe te komen aan een privéleven.
» Lees verder | Limburg
Oproep: mail Limburgse Streetview-rariteiten
10:22 | Praktisch heel Nederland is nu op straatniveau in 360 graden digitaal te bekijken met Streetview, meldt internetgigant Google trots. Maastricht is nu ook toegevoegd aan de steeds langer wordende lijst van Limburgse plaatsen waar virtueel door de straten...
» Lees verder | Limburg
Amber Alert luidt noodklok
09:42 | Amber Alert, het systeem waarmee in korte tijd zoveel mogelijk mensen worden gewaarschuwd over een kind dat wordt vermist, luidt de noodklok voor de toekomst. De dienst doet een beroep op politici om te investeren in het systeem.
» Lees verder | Limburg
Vodafone snijdt in klantenservice
07:00 | Omdat de kosten van de klantenservice van Vodafone hoger zijn dan bij andere callcentra, gaat het belbedrijf bij deze afdeling bezuinigen en reorganiseren. Het personeel krijgt een voorstel voor versoberde arbeidsvoorwaarden en in Maastricht worden 24...
» Lees verder | Limburg
Weer verdachte van plofkraken opgepakt
14:27 | De politie heeft woensdag in zijn woning in Roermond een 18-jarige man gearresteerd op verdenking van betrokkenheid bij een plofkraak op een geldautomaat in Roermond. Dat maakte de politie donderdag bekend.
» Lees verder | Limburg
Kerk wacht gezamenlijke claim van slachtoffers
12:50 | Twee slachtoffers van seksueel misbruik in Kerkrade bereiden samen met lotgenoten een gezamenlijke schadeclaim voor tegen de katholieke kerk. Letselschadeadvocaat Martin de Witte bevestigde donderdag een bericht hierover in de Volkskrant.
» Lees verder | Limburg
Beroep tegen vrijspraak laserbouwer Schinveld
11:55 | Het openbaar ministerie in Maastricht gaat in hoger beroep tegen de vrijspraak van de 56-jarige Ed D. uit Schinveld die volgens beschuldigingen heeft geprobeerd piloten van AWACS-vliegtuigen te verblinden met een laserapparaat.
» Lees verder | Limburg
5000 xtc-pillen in auto
11:42 | Met 5000 xtc-pillen in zijn auto is woensdagnacht een automobilist (21) uit Landgraaf opgepakt bij een controle op de Juliana van Stolberglaan in zijn woonplaats.
» Lees verder | Limburg
Pensioenbeheerder APG ontslaat handelaren
07:00 | De Heerlense pensioenbeheerder APG heeft twee beurshandelaren op staande voet ontslagen wegens belangenverstrengeling. Ze stopten privé-geld in fondsen waarin ook pensioengeld werd belegd.
» Lees verder | Limburg
- 14:41 Rosberg snelste van de dag in Bahrain
- 14:41 Creatievelingen naar Heerlen
- 14:28 Vrijspraak voor Lau G.
- 14:20 Nico Rosberg snelste van de dag
- 14:18 Man opgepakt voor mensensmokkel
- 14:08 NS-kortingskaarten toch geldig in Veolia-trein
- 14:01 41.000 spitsreizigers uitgenodigd voor onderzoek Maastricht
- 14:00 Nederlandse skiër komt om in Oostenrijk
- 13:34 Advocaat: aartsbisdom is criminele organisatie
- 13:30 NAVO wil voorlopig niet van kernwapens af























