28 januari 2010: Help, de school stroomt leeg

Het basisonderwijs in Venray komt in problemen. Binnen tien jaar daalt het aantal kinderen met een kwart. Ingrijpen is onvermijdelijk: scholen worden gesloten.

SPOVENRAY Bestuur wil niet wachten op kinderen van Poolse arbeiders, maar sluit basisscholen en voegt ze samen

door Peter Heesen
Basisschool De Hei in Heide telt 42 leerlingen. De groepen 1 en 5 hebben één leerling. Twaalf kinderen van De Hei komen niet uit Heide, maar uit Venray-Centrum. De ouders zijn gecharmeerd van een kleine school. Nou, dan zijn ze op het juiste adres; de afgelopen twee jaar is welgeteld één kind in Heide geboren. Voorzitter Yvonne Raaijmakers van SPOVenray, het bestuur van twintig basisscholen in Venray, kent de cijfers. En weet dat ze niet liegen. Regina Pacis in Vredepeel, nog zo'n voorbeeld. De basisschool heeft 31 leerlingen. De onderbouw telt 11 kinderen en één leerkracht. Luxe, zou je zeggen. Ernstig, zegt Raaijmakers. Het gebrek aan leeftijdgenoten remt hun sociaal-emotionele ontwikkeling. Leerkracht Arthur Gerritzen van De Hei, dat volgend schooljaar nog maar één kleuter herbergt, zegt in de nieuwsbrief die SPOVenray vrijdag bij de ouders bezorgt: "Je kunt dit kind de seizoenen, kleuren en cijfers leren. Maar je kunt het kind niet leren samenwerken."
Raaijmakers schrok zich een hoedje toen ze voorjaar 2008 de bevolkingsprognoses van de provincie onder ogen kreeg. Het aantal basisschoolleerlingen in Venray zou drastisch dalen. "Ik dacht: help." De gemeente liet een eigen onderzoek doen. "De cijfers waren zo mogelijk nog somberder." De scholen stromen de komende tien jaar leeg; het aantal leerlingen daalt met een kwart van 3967 nu naar 2982 in 2020. Het is niet in het belang van het kind en de kwaliteit van het onderwijs om de kleine dorpsscholen koste wat kost overeind te houden, stelt Raaijmakers. Bovendien is het onbetaalbaar. Een school met minder leerlingen krijgt minder geld. Ze moet wel een gebouw onderhouden waarvan klassen leeg komen te staan. Om de eindjes aan elkaar te knopen, zal ook bezuinigd moeten worden op leerkrachten. Raaijmakers schat dat de leegstand in al 'haar' scholen in 2018 liefst 8400 vierkante meter bedraagt. "Het onderhouden van de gebouwen zonder aan de kwaliteit van het onderwijs te tornen, kost tonnen." Het bestuur van de SPOVenray heeft de fases van schok, ontkenning en rouw doorlopen en is klaar om de blik naar de toekomst te richten. Door nu flink in te grijpen, ontstaan straks goede, krachtige scholen, zo luidt de filosofie. De scholen in Vredepeel en Heide verdwijnen binnen drie jaar. Veulen en Castenray volgen snel. Maar ook in Venray-Centrum worden scholen samengevoegd. De SPOVenray hoopt dat de ouders bereid zijn hun kinderen naar de beoogde fusieschool te laten gaan, wat in het belang is van de kinderen en de leefbaarheid van het dorp. Raaijmakers geeft te kennen dat ze graag ziet dat de kinderen van Vredepeel naar Merselo gaan, en de leerlingen uit Veulen en Heide naar Leunen. "Maar dwingen kunnen en willen we ze niet vanwege de vrijheid van schoolkeuze. Dat is een groot goed." De voorzitter van de SPOVenray is geen vreemdeling in Jeruzalem, ze weet dat haar plannen in de kerkdorpen voor veel beroering zullen zorgen. "Sommige mensen zullen zeggen dat de prognoses niet altijd uitkomen. Ze zullen bijvoorbeeld aanvoeren dat veel Polen zich hier gaan vestigen. Dan vraag ik: is dat zo? Gaan ze in Venray wonen? Krijgen ze kinderen? Voordat we daar antwoord op hebben, zijn de scholen dik in de problemen."

29 januari 2010: 'Het dorp valt uit elkaar'

"Het dorp valt uit elkaar als de basisschool wordt gesloten." In Venray gaan binnen vijf jaar vier scholen dicht vanwege de sterke daling van het aantal leerlingen. De dorpsraden zijn furieus: "Het is een ordinaire geldkwestie."

door Peter Heesen
"Ik vind het niks." Jac Hesen (63) heeft zijn auto voor basisschool De Stek in Castenray geparkeerd. Hij haalt zijn twee kleinkinderen op voor de lunch. "De school heeft 78 kinderen en is vorig jaar voor veel geld opgeknapt, en nu zou die gesloten worden...? Ik snap het niet." Hij kan zich voorstellen dat kleine dorpen als Heide en Vredepeel hun school verliezen, maar Castenray heeft een kleine achthonderd inwoners. Bovendien heeft de gemeente net een stuk grond verworven waarop tientallen woningen kunnen worden gebouwd. Enkele moeders zijn nog niet op de hoogte van het nieuws. Ze slaan meteen aan het rekenen. "Als de school over vijf jaar dicht gaat, heb ik de jongste in groep acht zitten. Die kan dan alleen met de fiets naar school", zegt de een. "Ik ga de kinderen niet naar Oirlo brengen", zegt de ander. De afstand tot de basisschool in buurdorp Oirlo bedraagt 4,3 kilometer. Volgens de ANWB-routeplanner duurt de trip per fiets zeventien minuten. "Mama, ik heb een brief voor je", onderbreekt een meisje het gesprek. "Dat zal dé brief wel zijn", zegt haar moeder.
Het aantal leerlingen in Venray daalt de komende tien jaar met een kwart. De SPOVenray, het bestuur van twintig basisscholen in die gemeente, heeft 'in het belang van het kind en de kwaliteit van het onderwijs' besloten binnen vijf jaar vier scholen te sluiten in kleine dorpen: Castenray, Vredepeel, Veulen en Heide. Voorzitter Yvonne Raaijmakers van de SPOVenray wijst erop dat kinderen op kleine scholen geremd worden in hun sociale ontwikkeling, omdat ze niet leren omgaan met leeftijdgenootjes. Zoals meester Arthur Gerritzen van basisschool De Hei in Heide het omschrijft: "Je kunt kinderen leren lezen en schrijven, hoe klein een klas ook is. Maar voor de sociaal-emotionele ontwikkeling is een kleine klas een probleem. Volgend jaar is er waarschijnlijk nog maar één kleuter. Je kunt dit kind zeker de seizoenen, kleuren en cijfers leren. Maar je kunt het kind niet leren samenwerken."
Paulien Hagers heeft een dubbel gevoel. Zij is directeur van de basisscholen in Oirlo en Castenray. De Stek in Castenray gaat dicht, De Mariaschool in Oirlo blijft open. Het schoolbestuur hoopt dat de ouders uit Castenray hun kinderen naar Oirlo brengen. Zoals de scholen fuseren, zijn eerder al de voetbal- en korfbalvereniging samengegaan. Hagers: "Dat zal voor de ouders in Castenray de nodige organisatorische rompslomp betekenen. Zeker voor ouders met jonge kinderen. Dat is iedere dag reizen." Zij is echter van mening dat het beter is voor de kinderen uit Castenray, omdat ze op de grote fusieschool meer kansen krijgen om hun talenten te ontwikkelen. Ook wordt het leuker voor hen, beweert ze. "Kinderen uit Oirlo en Castenray kennen elkaar al via de voetbalclub of de korfbalvereniging. Straks spelen ze niet alleen in hetzelfde elftal, maar zitten ze ook in dezelfde klas."
Henk Hellegers, voorzitter van de dorpsraad van Veulen, is verrast dat ook een kruis wordt gehaald door basisschool Antonius. Hij vermoedt dat sprake is van een ordinaire geldkwestie. Waar de SPOVenray basisschool De Meent heeft aangewezen als 'asiel' voor de kinderen uit Veulen, is Hellegers er niet van overtuigd dat de ouders dit advies volgen. "Er zullen ook ouders zijn die kiezen voor Ysselsteyn of America. Als de jeugd uitzwermt over verschillende dorpen, krijgen ze daar vriendjes en vriendinnetjes en worden ze daar lid van een vereniging. De verbondenheid met het eigen dorp zal sterk afnemen."
Basisschool Regina Pacis van Vredepeel telt 31 leerlingen en wordt, als de plannen van het bestuur doorgaan, binnen drie jaar opgeheven. De dorpsraad vecht al jaren voor behoud van de school en hoopt dat ook deze storm er eentje zal zijn in een glas water. "De kwaliteit is goed", meent secretaris Theo Kooter van de dorpsraad. Hij beseft echter dat het openhouden van een kleine school vooral veel geld kost. Hij hoopt dat de politiek op dat vlak de helpende hand kan bieden. "Vóór de verkiezingen riep de politiek dat de leefbaarheid gebaat is bij het behoud van de basisschool. Ze kunnen nu bewijzen dat het geen praatjes voor de vaak waren."
Marco Botden, inwoner van Vredepeel en lid van de medezeggenschapsraad van Regina Pacis, is verantwoordelijk voor 10 procent van de bevolking van de school: drie kinderen. Hij roemt de kwaliteit van de school. Er zijn volgens hem geen inwoners die hun kind naar een andere school brengen omdat ze bezorgd zijn om de kwaliteit. Hij erkent dat sommigen mogelijk gebukt gaan onder de psychologische druk om het kind in Vredepeel te houden. "Die druk kan gevoeld worden, maar die wordt niet uitgeoefend. Wel maken we ons zorgen over de leefbaarheid van het dorp. Als de school sluit valt het dorp uit elkaar."

2 februari 2010: 'Laat pastoors dorpen de noodklok luiden'

PROGNOSES Dorpsraden boos over scholenplan

door Peter Heesen
VENRAY - Laat de pastoors in de dorpen de noodklok luiden. Laat kinderen met witte zakdoekjes naar het bestuur wuiven.
De dorpsraden in Venray opperden tijden hun overleg gisteravond ludieke acties om de voorgenomen sluiting van de basisscholen in Vredepeel, Heide, Veulen en Castenray te veroordelen. Dat plan van de SPOVenray, het overkoepelend schoolbestuur, oogstte veel kritiek. Volgens het bestuur valt aan drastische ingrepen niet te ontkomen, omdat het aantal leerlingen de komende tien jaar fors daalt, waardoor de sociale ontwikkeling van het kind en de kwaliteit van het onderwijs in het gedrang komen. De dorpsraden plaatsten kanttekeningen bij de verwachte leerlingaantallen. Tevens werd beweerd dat de kwaliteit van het onderwijs op de kleine scholen prima is. Het overleg repte tevens van woordbreuk. De schoolbesturen in Venray zouden juist zijn gefuseerd om de basisschool in de kleine dorpen te behouden. Dat ene schoolbestuur lijkt echter slechts één doel na te streven: de efficiency verhogen door "zoveel mogelijk leerlingen in de klassen te proppen", aldus voorzitter Jeroen van de Leur van de dorpsraad Leunen. Secretaris Theo Kooter van de dorpsraad Vredepeel hekelde het feit dat ze het voornemen in deze krant moesten lezen. "Het vertrouwen in de SPOVenray is helemaal weg." Voorzitter Henk Hellegers van de dorpsraad van Veulen stelde dat de argumenten vooral gebaseerd waren op moeilijk meetbare aannames. Het dorpsradenoverleg besloot alle mensen en kennis te mobiliseren om het plan van tafel te krijgen. Marco Botden van de medezeggenschapsraad van de school in Vredepeel merkte op dat haast geboden is. "Als het idee post vat dat scholen worden gesloten, besluiten ouders nu al hun kinderen elders aan te melden. Dat is precies wat het bestuur wil, want dan komen de prognoses uit."

4 februari 2010: 'De hele school is' vrienden

Scholenkoepel, ouders en (dorps)raden vallen over elkaar heen in de discussie rondom het sluiten van kleine scholen in de kerkdorpen van Venray. Maar wat vinden de kinderen er eigenlijk van?

ONDERWIJS 'Sociale ontwikkeling kind in geding? Zijn wij in Vredepeel asociaal dan?'

door Susan Jöris
"Er zijn te veel scholen en dat kunnen ze niet meer betalen. En daarom moet de school dicht. Dat heeft de juf uitgelegd", weet Jenske Botden uit Vredepeel. Jenske van negen zit in groep 6 van basisschool Regina Pacis in Vredepeel. Deze school staat als eerste op de nominatie van koepel SPOVenray om gesloten te worden omdat er slechts 31 kinderen op zitten. Zusjes Lieke (6) en Sanne (4) zitten in groep 3 en 1. Ze weten niet beter dan dat ze met acht of elf leerlingen van verschillende leeftijden en groepen in een lokaal zitten en dat de juf eerst een deel van de klas wat uitlegt en dan de aandacht op het andere deel richt. "Als de juf ons iets uitlegt", zegt Lieke, "moet groep 1 en 2 hun werkje doen. Of niks, zoals vandaag. Want ze hadden nog niks te doen."
Jenske luistert wel eens mee als groepen 7 en 8 samen rekenles krijgen. "Dat is heel moeilijk, met duizenden en zo. Maar de juf praat hard en dan kan ik me niet concentreren op mijn eigen taak. Maar vandaag had groep 8 Cito-toets en toen hadden ze oordoppen in of de hoofdtelefoon op."
Alledrie zien ze het niet zitten om naar een andere school te gaan. "Dan ga ik mijn vriendinnetjes missen", weten Lieke en Jenske nu al. Ouders mogen de nieuwe basisschool zelf uitkiezen en waarschijnlijk gaan de kinderen naar verschillende scholen in de omgeving waardoor het hechte groepje in Vredepeel uit elkaar gerukt wordt. "De hele school is vrienden van elkaar", zegt Jenske. Het enige positieve aan die grote scholen is dat er meer kinderen op zitten, waar je mee kunt spelen, ziet Jenske een lichtpuntje. "En dat broertjes niet meer met zusjes in het klaslokaal hoeven te zitten. Want dat gaat niet altijd goed." Dat de juf niet genoeg aandacht aan iedereen kan besteden, wat gezegd wordt door tegenstanders van kleine scholen, weerspreekt Jenske. "Bij ons zitten twee kinderen met dyslexie en die krijgen extra aandacht van de juf."
Vader Marco zit in de medezeggenschapsraad van de basisschool. Hij is "overdonderd" door het nieuws. Volgens Botden heeft SPOVenray een visie opgesteld waar op zich niets tegen in te brengen valt. Want ja, het zijn kleine scholen die veel kosten. Volgens de SPOVenray is de sociale ontwikkeling van het kind in het geding op zo'n kleine school. Daarmee is hij het absoluut niet eens. "Zijn wij hier dan asociaal?", vraagt Botden zich af. "Zet ze in een klas van dertig leerlingen en alles komt goed?" Overigens krijgt Botden gelijk van de Onderwijsinspectie. In het rapport dat de inspectie in 2007 opstelde van de school staat te lezen dat Regina Pacis zorg draagt 'voor de kwaliteit van het onderwijs gericht op bevordering van sociale integratie en actief burgerschap, met inbegrip van het overdragen van kennis over en kennismaking met de diversiteit in de samenleving'. Botden is ontstemd over het feit dat SPOVenray zomaar de structuur van de gemeente kan ontwrichten. "De kerkdorpen bepalen het karakter van Venray", zegt hij. "Via de scholen integreren kinderen in een dorp. Ze maken vriendjes in het dorp, gaan bij de fanfare, of de carnavalsvereniging, gaan naar de soos. Als de kinderen in een ander dorp naar school gaan, maken ze daar vriendjes, gaan ze daar naar de fanfare, de soos. Kom dan over vijftien jaar nog maar eens kijken in Vredepeel."

9 februari 2010: 'Wacht met sluiten school'

VENRAY Wethouder roept schoolbestuur op tot adempauze 'We vechten voor behoud van elke basisschool'

door Peter Heesen
VENRAY - Wethouder Twan Jansen van Venray roept de SPOVenray op komend schooljaar nog geen besluit te nemen over de sluiting van basisscholen.

In die tijd kan een maatschappelijk debat worden gevoerd over nut en noodzaak. SPOVenray, het overkoepelend schoolbestuur van twintig basisscholen, voelt zich door de daling van het aantal leerlingen met een kwart binnen tien jaar genoodzaakt tot drastische ingrepen: binnen vijf jaar gaan de basisscholen in Vredepeel, Heide, Veulen en Castenray dicht. Wethouder Jansen van Onderwijs, zelf in het verleden leraar van een basisschool, meent dat de plannen van SPOVenray een "klinische en mathematische aanpak" ademen. "Er wordt vooral gerekend met leerlingen, vierkante meters en geld."
In zijn ogen is onvoldoende overleg gevoerd met gemeente, ouders en dorpsraden. Tevens is volgens hem te weinig gezocht naar mogelijkheden om de kleine basisscholen open te houden. In bijeenkomsten met de gemeenteraad (25 februari) en andere betrokken partijen (4 maart) wil hij SPOVenray de kans geven vragen te beantwoorden en in debat te gaan over de maatregelen die nodig zijn om in te spelen op de "ongekend sterke daling" van het aantal leerlingen in Venray. Jansen: "Ons uitgangspunt is dat we vechten voor het behoud van elke school. Ik zou ook graag zien dat we per dorp discussiëren over het voortbestaan van de basisschool."
Om te voorkomen dat ouders denken dat aan sluiting niet te ontkomen valt en hun kinderen vóór 8 maart op andere scholen aanmelden, dringt Jansen bij het bestuur aan op een adempauze. De wethouder erkent dat sprake is van een dilemma, omdat de discussie kan leiden tot een keus tussen de sociale ontwikkeling van een kind en de leefbaarheid van een dorp.
De SPOVenray laat weten sowieso pas volgend schooljaar per school een besluit te nemen.

23 februari 2010: 'Elk dorp houdt eigen school'

KRIMP Schoolbesturen Dynamiek, Prisma, Fortior en Kerobei denken nog niet aan sluiten basisscholen in hun regio

door Peter Heesen VENRAY/VENLO - Elk dorp houdt zijn basisschool. Dat standpunt huldigen de onderwijsstichtingen Dynamiek en Prisma. Ofschoon ook zij te maken krijgen met een forse daling van leerlingen, sluiten zij nog geen scholen.

Uit een rondgang langs onderwijsstichtingen in Noord-Limburg blijkt begrip voor de voorgenomen sluiting van vier scholen in Venray binnen vijf jaar van scholenkoepel SPOVenray. "Ingrijpend, maar onvermijdelijk", meent bestuursvoorzitter Hans Soentjens van Kerobei (6000 leerlingen, 21 scholen in Venlo, Peel en Maas en Beesel). Kerobei zag het aantal leerlingen dit schooljaar nog groeien en verwacht ook de komende drie tot vier jaar een lichte stijging. "Daarna zal het aantal leerlingen dalen, maar niet zo dramatisch als in Venray of Helden. Verder hebben we het geluk dat onze scholen redelijk groot zijn. De kleinste scholen hebben 180 leerlingen." Prisma (2300 leerlingen, 13 scholen in Peel en Maas) had de afgelopen vier jaar 250 leerlingen minder en de komende vijf jaar nog eens 400. Toch wordt aan sluiting niet gedacht, zelfs niet van de school in Kessel-Eik, die slechts 62 leerlingen telt. Bestuursvoorzitter Thijs Rutten: "Statutair is vastgelegd dat we de scholen in kleine kernen overeind houden, omdat een school het kloppend hart van een dorp is." Om de daling van leerlingen op te vangen, zoekt Prisma samenwerking met partners als peuterspeelzaal, kinderopvang en buitenschoolse opvang en gaat ze die zelf aanbieden. Ook wordt gekeken naar alternatieve, flexibele huisvesting. "Dat hoeft niet per se in een school. Dat kan ook in een huiskamer." Bestuurslid Jan Jenneskens van Dynamiek (4200 leerlingen, 22 scholen in Horst aan de Maas en Venray) zit op dezelfde lijn. Tot 2020 daalt het aantal leerlingen met 15 tot 20 procent, maar het credo van de stichting blijft: elk dorp een eigen school. "De school is ook niet van het bestuur, maar van de gemeenschap." Over vijf jaar is de populatie van de kleinste school, in Geijsteren, geslonken van 55 naar 45 leerlingen, maar dat is volgens Jenneskens 'niet zo spannend'. "Tien jaar geleden waren dat er nog maar 27." Dorpen als Sevenum en Meerlo groeien zelfs nog even, terwijl sterke dalers als Meterik en America groot genoeg zijn om te overleven.

25 februari 2010: Tweespalt in het dorp

De gemeenteraad van Venray debatteert vanavond over de voorgenomen sluiting van vier basisscholen. Reportage uit het Zuid-Limburgse Rimburg, waar de school in 2006 dicht ging. "De sluiting heeft geleid tot tweespalt in het dorp."

door Peter Heesen
Alsof het een teken van boven was. Op 25 juni 2006, de dag des Heren, trof de bliksem de basisschool Bei de Ling in Rimburg. Het gebouw brandde deels af. De leerlingen verhuisden naar Landgraaf, waar de gelijknamige zusterschool gevestigd is. Het dorp werd in rouw gedompeld. Drie jaar eerder had het schoolbestuur aangekondigd dat het voortbestaan van de school aan een zijden draadje hing. Als het aantal leerlingen op 1 oktober 2006 nog steeds niet de vijftig had bereikt, zou de school in 2007 op slot gaan. Volgens Lenie Haarbosch, voorzitter van de dorpsraad van Rimburg, was het doodvonnis al jaren eerder getekend. De dorpsraad werd in 2003 opgericht om de school voor het dorp te behouden. In dat jaar zakte het aantal leerlingen in het "piepkleine dorpje" in de Oostelijke Mijnstreek voor het eerst onder de opheffingsnorm van vijftig. Rimburg kreeg drie jaar de tijd om aan te tonen dat ze toch levensvatbaar is. Ofwel: dat ze weer boven de kritische grens van vijftig leerlingen komt. Volgens Haarbosch (59) was de missie kansloos. "Sinds de fusie met de basisschool in Landgraaf heeft het bestuur geen inspanningen geleverd om Rimburg te profileren als kleine school met veel individuele aandacht voor de kinderen. Integendeel. Er werden vooral leraren geplaatst die op therapeutische basis werkten. Ze konden de drukte op de hoofdvestiging in Landgraaf niet aan en mochten het in Rimburg rustiger aan doen. Ze botsten vaak met betrokken ouders die activiteiten wilden ontplooien om extra leerlingen te trekken. Dat leidde er in 2003 toe dat vijftien kinderen ineens van school werden gehaald." Het was het begin van het einde. De spanning in het dorp nam toe. Aan de ene kant stonden de 'schoolmoordenaars', die de kinderen buiten Rimburg naar school brachten. Aan de andere stonden de 'schoolbehouders', die hun kind juist in eigen dorp naar school lieten gaan in een ultieme poging de voorziening overeind te houden. De dorpsraad deed er alles aan om na de brand een volwaardige basisschool terug te krijgen. Hij oogstte lof met de pogingen in Rimburg een minischool op te richten die als proeftuin dient in Zuid-Limburg, een regio die geplaagd wordt door een sterke bevolkingskrimp. Het bestuur zag het niet zitten. Wel werd ingestemd met een instapschool, waarin de peuterspeelzaal en de groepen 1 en 2 een plekje kregen. De instapschool werd begin 2007 geopend. Lenie Haarbosch spreekt van een zoenoffer. Het voordeel was dat de spanningen in het dorp wegebden. Dat duurde echter niet lang. Veel ouders bleken niet bereid de jongste kinderen in Rimburg naar school te brengen en de oudste elders. Zij besloten vaak alle kinderen meteen buiten Rimburg onder te brengen. Het gevolg was dat de bezetting van de instapschool minimaal is. Op dit moment telt ze zeven leerlingen. "Heel weinig", weet voorzitter Haarbosch van de dorpsraad. Hoopvol is wel dat er vorig jaar vijf kinderen zijn geboren, voegt ze toe. Of die ooit in Rimburg naar school gaan, is de vraag. "We krijgen vijf jaar om de levensvatbaarheid van de school aan te tonen, maar de vooruitzichten zijn niet best." Om de jeugd te binden die nu basisscholen buiten het dorp bezoekt, zijn extra activiteiten opgezet. Daaraan wordt echter alleen deelgenomen door de kinderen tot twaalf jaar. Oudere kinderen krijgen vriendjes en vriendinnetjes buiten Rimburg, gaan daar op dansles of naar de voetbalclub en zijn alleen te porren voor extreme activiteiten als paintball. "Onbetaalbaar." De dorpsraad richt zich meer op de volwassenen. Dat lijkt te lukken: Rimburg was vorig jaar in de race voor leukste dorp van Limburg.

26 februari 2010: Scholen: situatie nóg ernstiger

Leerlingprognoses geven sterkere daling aan Zonder maatregelen loopt tekort op tot 2,8 miljoen in 2014

door Peter Heesen
VENRAY - De financiële positie van onderwijsstichting SPOVenray is nog ernstiger dan aangenomen. Zonder ingrijpende maatregelen, zoals het sluiten van kleine scholen, heeft ze in 2014 een tekort van 2,8 miljoen euro.

Die cijfers maakte voorzitter Yvonne Raaijmakers gisteravond bekend tijdens een speciale raadsvergadering in Venray. Volgens prognoses uit 2008 daalt het aantal leerlingen in Venray tussen 2007 en 2024 met een derde. Afgaande op de geboortecijfers van de afgelopen jaren is de daling sterker dan verwacht. Omdat het leeuwendeel van de kostenvergoedingen gebaseerd is op leerlingaantallen is het financieel tekort in 2014 niet 1,5 miljoen euro, zoals eerder berekend, maar bijna het dubbele. "Ons vrij vermogen is op dit moment 1,3 miljoen", schetste voorzitter Raaijmakers de ernst van de situatie.
Bij ongewijzigd beleid wordt de SPOVenray gedwongen binnen vier jaar veertig banen te schrappen. Dat aantal loopt op naar tachtig in 2024. In dat jaar hebben de twintig scholen van de koepel een gezamenlijke leegstand van achtduizend vierkante meter. Om de problemen het hoofd te bieden, wil het bestuur binnen vijf jaar vier kleine scholen sluiten in de dorpen Vredepeel, Heide, Veulen en Castenray. Scholen in de wijken van Venray worden gedwongen te fuseren. De plannen veroorzaakten een golf van protest in Venray. Tijdens de raadsvergadering gisteravond, waarin de politiek vragen kon stellen aan de SPOVenray over de voorgenomen maatregelen, waren een kleine tweehonderd toehoorders aanwezig, voornamelijk afkomstig uit de 'getroffen' dorpen. Met het tonen van spandoeken en aanbieden van 1300 handtekeningen protesteerden zij tegen de sluiting. Voorzitter Raaijmakers ging in de presentatie van het toekomstplan uitgebreid in op kritiek die de stichting de afgelopen weken te verduren kreeg. Zo zou de stichting te laat hebben gereageerd op de verontrustende prognoses. Volgens Raaijmakers kwamen de eerste cijfers over de dramatische daling van leerlingen pas in 2008 boven water. Eerdere cijfers wezen op stabilisatie en zelfs een lichte groei. Zij verklaart het verschil doordat eerder was uitgegaan van te gunstige effecten van de komst van nieuwbouwwijk Brabander. De SPOVenray kreeg tevens het verwijt dat de communicatie naar ouders, gemeente en dorpsraden slecht was. Ze schilderde vervolgens uitvoerig dat met alle partijen vanaf 2008 overleg is gevoerd over de ongekend heftige en zorgwekkende krimp van leerlingen. Raaijmakers: "Het brengen van slecht nieuws is niet hetzelfde als slecht communiceren." In haar ogen wilden veel partijen het slechte nieuws niet horen. Ze gaf te kennen: "Niets doen is geen optie. Dan worden de scholen sterfhuisconstructies. Zo ga je niet om met kinderen, ons dierbaarste bezit."

27 februari 2010: Scholenkwestie - Commentaar

De gemeenteraad van Venray boog zich deze week over de 'scholenkwestie'. De dramatische daling van het aantal leerlingen zadelt onderwijsstichting SPOVenray binnen vier jaar op met een tekort van 2,8 miljoen euro. Om het voortbestaan van de twintig basisscholen in Venray te waarborgen zijn ingrijpende maatregelen nodig, aldus het bestuur. In zijn toekomstplan stelt het bestuur voor vier kleine dorpsscholen te sluiten en scholen in wijken te laten fuseren. Ofschoon het bestuur de bevoegdheid heeft deze beslissingen te nemen, na instemming van de gemeenschappelijke medezeggenschapsraad, werd het voornemen ook toegelicht in de gemeenteraad. Het bestuur stemde ermee in omdat vooral het sluiten van een school in een klein dorp een enorme aanslag op de leefbaarheid is.
De gemeenteraadsvergadering ontaardde echter in een beschamende vertoning. De raadsleden waren - op een enkeling na - niet voorbereid op dit belangrijke debat. Hadden rapporten over de gevolgen van krimp van in het onderwijs niet gelezen. Maar vaak vroegen ze ook naar de bekende weg of grepen ze de gelegenheid aan om kritiek te uiten op het schoolbestuur. Dat laatste kan gerust worden bestempeld als een show voor de bühne, die gevuld was met tweehonderd toehoorders, vooral afkomstig uit de gedupeerde dorpen. Vorig jaar, tijdens de gemeenteraadsverkiezingen hadden de meeste partijen hard geroepen dat ze er alles aan zouden doen om de scholen in de kleine dorpen koste wat kost open te houden. En belofte maakt schuld.
Met die houding bewijst de politiek niemand een dienst. Sterker, door de ogen te sluiten voor het feit dat de bevolking in Noord-Limburg daalt en dat die onomkeerbare en onmiskenbare ontwikkeling grote gevolgen heeft voor woningbouw, arbeidsmarkt en onderwijs ontloopt ze haar verantwoordelijkheid. Liever dan over enkele jaren - als er weer verkiezingen zijn - medeverantwoordelijk te worden gehouden voor het sluiten van een basisschool, steekt ze de kop in het zand en huilt ze met de wolven in het kleine dorp. Beter zou de politiek met dorpsraad en schoolbestuur naar mogelijkheden kunnen zoeken om de leefbaarheid op peil te houden na het verdwijnen van de school. Maar dat vergt blijkbaar te veel visie en vooral durf.

27 februari 2010: Onderwijskoepels: meer samenwerking

SPOVenray en Dynamiek bekijken verdere samenwerking

door Peter Heesen
VENRAY/HORST - De onderwijsstichtingen SPOVenray en Dynamiek onderzoeken of ze intensiever kunnen samenwerken. "Fusie is absoluut niet aan de orde", bezweert Dynamiek-bestuurslid Jan Jenneskens.

Aanleiding voor de toenadering van de stichtingen is de forse daling van het aantal leerlingen. Het initiatief ligt bij SPOVenray (20 basisscholen in Venray, 4000 leerlingen), die de komende tien jaar een kwart van haar leerlingen verliest. Bij Dynamiek (22 basisscholen in Horst aan de Maas en Venray, 4200 leerlingen) is de situatie minder dramatisch, aldus Jenneskens, maar ook daar daalt het aantal leerlingen tot 2020 met 15 tot 20 procent. Omdat het leeuwendeel van de kostenvergoedingen door het ministerie van Onderwijs gebaseerd is op leerlingaantallen, nemen de inkomsten de komende jaren sterk af. Door intensief samen te werken, hopen SPOVenray en Dynamiek vooral kosten te besparen. Jenneskens: "Wat we voor 22 scholen doen, kunnen we ook voor 42 scholen doen. Voor alle duidelijkheid: we zoeken de samenwerking niet in werkzaamheden die rechtstreeks invloed op het onderwijs in de klas hebben." Ook voorzitter Yvonne Raaijmakers van SPOVenray benadrukt dat "fusie op voorhand wordt uitgesloten. We willen onze bestuurlijke zelfstandigheid houden." Dynamiek en SPOVenray werken al samen bij het vervangen van leerkrachten en het verzorgen van gymnastiekopleidingen. Beide stichtingen verwachten dat samenwerking voordeel oplevert bij het inkopen van goederen en diensten, zoals administratie, energie en onderhoud. Het initiatief om inniger samen te werken, ligt bij de SPOVenray. De komende maanden wordt een verkennend onderzoek uitgevoerd, waarna verdere stappen worden genomen. Raaijmakers: "Het doel is de kwaliteit van het onderwijs minimaal te handhaven."

2 maart 2010: 'Denk goed na bij keus van school'

door Peter Heesen
VENRAY - Voorzitter Yvonne Raaijmakers van onderwijsstichting SPOVenray drukt ouders op het hart volgende week geen "strategische keus" te maken, maar de "beste school" te kiezen.
De ouders moeten op 8 maart de kinderen die bij aanvang van het nieuwe schooljaar vier jaar zijn, aanmelden bij een basisschool. Omdat het schoolbestuur van plan is binnen drie jaar de scholen in Vredepeel en Heide te sluiten, en binnen vijf jaar ook nog eens in Castenray en Veulen, kan het zijn dat ouders een voorschot nemen op de ontwikkelingen en voor een andere school kiezen. Uit protest zou dat een school kunnen zijn die niet onder het bestuur van de SPOVenray valt. Raaijmakers zei vorige week tijdens een debat: "Kies de school die het beste voor uw kind is." Zij wilde gisteren geen toelichting geven op haar advies. Vorige week ging ze nog in op de kritiek van ouders dat de SPOVenray voor de presentatie van haar toekomstplan een slecht moment had gekozen: vlak vóór de inschrijving van nieuwe leerlingen. Raaijmakers draaide de zaak om. "Als we onze plannen na de inschrijvingstermijn bekend hadden gemaakt, hadden we het verwijt gekregen dat we de ouders misleid hadden."

5 maart 2010: 'Als scholen dicht gaan, is het oorlog'

door Peter Heesen
Voorzitter Bert Arts van de dorpsraad van Castenray zet de toon: "Als de nota niet van tafel gaat, is het oorlog." 'De nota' is de toekomstvisie van de SPOVenray, het bestuur van twintig basisscholen in Venray. Om de dramatische daling van leerlingen (een derde tussen 2007 en 2025) het hoofd te bieden, wil de stichting vier scholen in kleine dorpen sluiten.
Waaronder De Stek in Castenray, dat het aantal leerlingen binnen vijf jaar ziet afnemen van 78 naar 60. "Sluiting van de school is de doodsteek van ons dorp", vertelt Arts in zalencentrum De Witte Hoeve, waar op uitnodiging van de gemeenteraad van Venray 340 mensen zijn verzameld om te praten over het voornemen van de SPOVenray. Een voorstel dat door de insprekers eensgezind als onzalig wordt gekenschetst. Arts: "Jullie realiseren je niet wat de gevolgen zijn. Hoe zal een vierjarige zich voelen als hij 's morgens op de bus wordt gezet naar een school in een ander dorp, waar hij opgaat in een massa van dertig kinderen per klas? Om pas om half vijf weer terug te keren, zonder dat hij tussen de middag thuis is geweest." Arts bestempelt de onderbouwing als pover. Zo zou geen rekening zijn gehouden met een nieuw woningbouwplan in Castenray.
Dorpsraadvoorzitter Martin Peeters van Heide beweert dat initiatieven om leerlingen van buiten het dorp naar basisschool De Hei (42 leerlingen) te halen, werden gefrustreerd door de directrice. De inloopochtend om ouders van nieuwe leerlingen te informeren, werd dit jaar afgeblazen. De directrice zou zelfs al gesprekken met ouders hebben gevoerd om ze te adviseren hun kind op een andere school aan te melden dan De Hei. Omdat de school in Heide binnen drie jaar toch dicht gaat. Peeters: "Landelijk wordt nagedacht over maatregelen om voorzieningen in krimpregio's overeind te houden. Laten we daarom nog geen onomkeerbare besluiten nemen." Vele sprekers, dezelfde klachten: slechte onderbouwing, slechte communicatie, slecht plan. "De nota moet van tafel!"
Voorzitter Jan Classens van de dorpsraad van Vredepeel, waar de kleinste school (Regina Pacis, 31 leerlingen) van Venray is gevestigd: "De sluiting van de school voelt alsof je kind van het leven wordt beroofd. Als het bestuur geen betere oplossing kan bedenken, kan het beter plaatsmaken voor een ander."

Gepubliceerd op: 08.02.10 11:11, laatste update: 05.03.10 13:48