Afgelopen woensdag zijn 62.650 Limburgers minder gaan stemmen dan bij de raadsverkiezingen van 2006. Ter vergelijking: dat is net zoveel als alle kiesgerechtigden van een stad als Heerlen. Provinciebreed lag het opkomstpercentage op 53,9 procent, 10 procent minder dan in 2006.

Limburg keldert landelijk gezien van de eerste naar de negende plaats. In Kerkrade, Heerlen en Maastricht ging minder dan de helft stemmen. De burgemeesters van die gemeenten willen onderzoeken hoe dat kan. Ze vrezen voor de representativiteit van de gemeenteraad als deze tendens aanhoudt.

Burgemeester Henk van Beers van Roermond complimenteert de mensen die wel zijn gaan stemmen, maar noemt het ‘schandalig' dat in zijn stad maar de helft "de moeite heeft genomen om te kiezen”. Hij verbaast zich over "de apathie bij de kiezer" en zegt niet te weten wat de politiek nog meer kan doen om mensen naar de stembus te lokken.

De top vijf van sterkst gedaalde opkomstpercentages ten opzichte van 2006 wordt gedomineerd door Midden-Limburg: Maasgouw (-23 procent), Leudal (-21,9 procent), Roerdalen (-20,2 procent) en Roermond (-19,7 procent). Burgemeester Arno Verhoeven van Leudal geeft aan dat de vergelijking met de vorige verkiezingen moeilijk is, omdat het in Midden-Limburg uitgestelde gemeenteraadsverkiezingen betrof die tegelijk met de Tweede Kamerverkiezingen plaatsvonden en daardoor meer stemmers trokken. "Desondanks moeten we wel degelijk kijken of er in bepaalde dorpen sprake is van afkeer van de politiek en hoe dat komt.”

Campagne voor niets

De burgemeesters van Heerlen (44,5 procent), Kerkrade (46,2 procent) en Maastricht (49,4 procent) zijn geschrokken dat in hun gemeenten minder dan de helft van de inwoners is gaan stemmen. Jos Som van Kerkrade: "Dit kan en mag niet. Als ik zie hoeveel campagne we hebben gevoerd om mensen naar de stembus te lokken, schrik ik vooral omdat het voor niets lijkt te zijn geweest." Hij heeft geen duidelijke verklaring voor de afkalvende belangstelling voor verkiezingen. "Het is voor de politiek een signaal dat we iets niet goed lijken te doen. Vandaag gaan we kijken hoe de opkomstpercentages per district verschillen. Misschien wordt het tijd dat we samen met andere gemeenten gaan onderzoeken hoe we deze tendens kunnen stoppen. Straks zitten we op 30 procent. Dan kun je je afvragen hoe representatief en democratische de gekozen gemeenteraad eigenlijk nog is.”
Zijn collega-burgemeester Toine Gresel van Heerlen pleit voor meer ‘historisch bewustzijn' bij de kiezer. "In Denemarken geven ze kinderen iedere dag les in staatsrecht, in democratie. Je moet kinderen al van jongsaf aan bijbrengen hoe belangrijk het is om te stemmen.”
Volgens waarnemend burgemeester Jan Mans van Maastricht noopt het lage opkomstpercentage in zijn stad tot een herijking van onderwerpen die de politiek op de agenda heeft staan. "Misschien dat de PVV mensen raakt in onderwerpen waar ze belangstelling voor hebben. Blijkbaar hebben zij die antenne wel”, constateert hij, doelend op de hoge opkomstcijfers in Den Haag en Almere waar de PVV meedeed. Verder blijft het volgens Mans koffiedik kijken. Een gedegen analyse van thema's die spelen in steden waar de opkomst hoog is, kan wellicht meer inzicht verschaffen in de reden waarom elders, zoals in Maastricht, mensen massaal wegblijven.

Lees het volledige artikel in de krant van vrijdag.

Gepubliceerd op: 05.03.10 06:00, laatste update: 05.03.10 11:03