In onze jeugdbibliotheek zat een lift die deed wat liften soms doen: vasthangen tussen de begane grond en de eerste verdieping. Bij voorkeur op woensdagmiddag als zijn nukken het meeste effect sorteerden. Heb er zelf één keer in vastgezeten met een stripboek van Storm en het Keizerrijk Trigië. Toen ik dat na een half uurtje uit had, sloeg de paniek toe. Ervan overtuigd dat ik er nooit meer uit zou komen, had ik op de kaft van Storm al een soort van afscheidsbriefje gekrast met mijn Zwitsers zakmes. Ietwat voorbarig, want tien minuten later ging de liftdeur open en stond daar een monteur die binnensmonds mompelde ‘die kutlift ook altijd!' Dat maakte achteraf gezien nog de meeste indruk. Een volwassene die het hoogst verboden ‘k'-woord uitsprak. De lift bleef kuren vertonen, zodat de bibliothecaresse ons met klem verzocht de trap te nemen. Maar uit een soort sensatiezucht bleven wij jeugdige waaghalzen Russische roulette spelen.
Zoals de lift in de jeugdbibliotheek waren er begin jaren tachtig tientallen nukkige liften. Ze vormden de eerste generatie volledig computergestuurde liften en iedereen die in die tijd een Commodore 64 thuiscomputer had, weet dat er dan weleens iets misging.
Een fobie voor liften gecombineerd met de koudwatervrees voor nieuwe technologie, was voor de nog jonge regisseur Dick Maas een dankbaar uitgangspunt voor zijn eerste film: De Lift. Voor de mannelijke hoofdrol koos Maas een jonge acteur die net van de toneelschool in Maastricht kwam: Huub Stapel. Een grote gok, want volstrekt onbekend bij het grote publiek. Producent Matthijs van Heijningen was er dan ook zwaar op tegen. Die wilde Barry Hay, de zanger van de Golden Earring. Maar Maas zag veel potentie in Stapel, die met zijn nonchalance en lichte macho-uitstraling geknipt was voor de rol van liftmonteur Felix Adelaar. Dat vond het publiek ook, want na De Lift was de Noord-Limburger Huub Stapel een ster. Dat Maas ook als net beginnend regisseur volledig zijn eigen plan trok, bleek uit de ruzie die hij tijdens de opnamen van De Lift kreeg met producent Van Heijningen die hem ontsloeg. Maar omdat Van Heijningen al snel doorhad dat hij zonder Maas de film niet kon afmaken, werd de regisseur weer in genade genomen. Het heeft de producent geen windeieren gelegd. Maar dan 700.000 bezoekers doken weg in hun stoel bij de legendarische onthoofdingsscené van nachtwaker Gerard Thoolen. Die steekt zijn kop tussen de liftdeuren die uiteraard dichtgaan en terwijl Thoolen moord en brand schreeuwt, zien we de lift als het hakblok van een guillotine naar beneden komen. ‘Tssjop', doet het hoofd van Thoolen. Het klinkt akelig realistisch. Maar het was dus gewoon het geluid van een mes dat door een meloen snijdt. Bij gebrek aan budget, Van Heijningen vond dat het niks mocht kosten, moest Maas voor alle special effects zoeken naar een houtje-touwtje oplossing. Dat is 27 jaar later ook wel te zien, maar in 1983 keken wij er nog dwars doorheen.

De Lift was de eerste Nederhorrorfilm en ook de beste. Kijk voor de grap nog maar eens naar De Johnsons (enge broers in de Biesbos) of Intensive Care (Nada van Nie en Koen ‘Clouseau' Wauters gillen wat af in een privékliniek) en je moet erkennen dat De Lift uniek was in zijn klasse. Met Amsterdamned probeerde Maas zijn succes met De Lift te evenaren, maar die grachtenhorror haalt het niet bij zijn debuut. Maas gooit het voor zijn nieuwste Nederhorror nu op een moordende Sint, gespeeld door uiteraard Huub Stapel. Tussen knappe liftmonteur en woest bebaarde Sint zitten 27 jaar. De tand des tijd is ook voor Tegelse Huub onverbiddelijk.
Die lift in mijn oude jeugdbibliotheek is er overigens nog steeds. Alleen is het nu geen bieb meer maar een gezondheidscentrum. Mensen met hartklachten kunnen beter de trap nemen. Want volgens mijn ouders vertoont de lift nog altijd kuren. ,,Laatst zat meneer Koppenol van het andere pleintje er in vast”, vertelde moeders op samenzwerende toon. Als Maas ooit nog aan een Lift 2 denkt, moet hij mij maar bellen.

Gepubliceerd op: 05.07.10 07:00