Cowboyfilms, oorlogsfilms, crimethrillers en films, waarin sporters de hoofdrol spelen, wie heeft er niet een of meer van bekeken? Na drie of vier had je ze allemaal wel gezien. Ondanks de levensechte decors, indrukwekkende natuurshots en het full colour camerawerk was het toch vaak allemaal zwart-wit werk, dat je te zien kreeg. Good guys tegen bad boys. Geen ‘winner' zonder een ‘looser'.
In de jaren tachtig van de vorige eeuw dook er ineens een nieuw genre rolprenten op: de feministische film. De boef, de roodhuid, de spleetoog en de mof van de feministische film was de man. Een deugniet, geboren om het onderspit te delven tegen de good girls ‘in the war between the sexes'. Een ‘looser' met altijd een te grove bek, een te groot ego en twee te loszittende handjes. In deze traditie staat het werk van Marleen Gorris. Na de controversiële film De Stilte rond Christine M uit 1982, het extreme Gebroken Spiegels van 1984 en het wat teleurstellende The Last Island uit 1989, brak de uit Roermond afkomstige cineaste in 1995 internationaal door met Antonia. De film won in 1996 een Oscar als ‘beste buitenlandse film'.

Engelstalige trailer voor Antonia's Line

Antonia - een indrukwekkende rol van Willeke van Ammelrooy - blikt op haar sterfbed terug op haar leven. Dat speelt zich hoofdzakelijk af in het dorp, waarnaar ze na de dood van haar moeder vlak na de Tweede Wereldoorlog was teruggekeerd samen met haar dochter Daniëlle.
Tegen de achtergrond van de verstrijkende seizoenen - prachtig melancholisch gefilmd - voltrekt zich het leven van de oervrouw Antonia: moreel en fysiek mooi en sterk houdt ze zich staand in een dorp, waar mannen de toon proberen te zetten. Haar dochter wil geen man, maar wel een kind.

Daarvoor trekt ze naar de stad om zich daar te bedienen van een blonde, aardige dekhengst. Maar tja, met een man weet je maar nooit. Reden waarom ze na de daad nog even op haar handen gaat staan om zeker te weten dat het zaad binnenblijft. Daniëlle krijgt zo een kind, uiteraard een dochter en hoogbegaafd. Wanneer deze dochter Theresa ook bevalt van een dochtertje, Sara, die geheel op de energieke en levenskrachtige Antonia lijkt, is de cirkel rond en beslist Antonia dat haar tijd om te sterven is gekomen. Tevreden, want de vrouwen in haar leven zijn allen vrij en onafhankelijk: Daniëlle met haar schilderijen, Theresa met de wetenschap, Sara met haar kinderlijke onschuld. En Antonia zelf met haar liefde voor de natuur (een veelzeggende beeld: Antonia, de ‘levengever' die zaaiend over het land gaat).
Al deze vrouwen zijn zo prachtig, omdat ze omringd worden door zwakke mannen. Gewelddadig, geil, bezopen, geestelijk onvolwassen, onzelfstandig en kinderlijk simpel zijn ze stuk voor stuk. Alleen een vrouwenhand maakt de man tot mens. Een anarchistisch sprookje noemde Gorris haar film dan ook.

Met dank aan Biblionova Geleen.

Gepubliceerd op: 19.07.10 07:00, laatste update: 19.07.10 11:48