Eind jaren tachtig reden mijn vrouw en ik in een gehuurde Chrysler LeBaron cross-country van Miami naar Los Angeles. Het was niet onze eerste vakantie in de VS maar wel de eerste die aanvoelde als een road-movie. LA was een passende finale. Je komt namelijk niet aan in LA. Als je, zoals in ons geval, via Barstow de 90 mijlen naar de city of lights LA rijdt, zie je dat de woestijn - eerst aarzelend en dan overdonderend - plaats maakt voor de oneindige voorsteden en buitenwijken van Los Angeles. Deze megapolis is zo ongelooflijk uitgestrekt dat je als automobilist haast in trance raakt op de eindeloze achtbaans-autowegen en waanzinnige fly-overs. Nergens heb je dat instinctieve 'ik nader het centrum'-gevoel dat je wel in andere steden ervaart. Voor mij was LA essentieel Amerika: alles supersized. En dan die curieuze, filmische combinatie van smog, palmbomen, zon, warmte, beachbabes, rollerskaters, surfdudes, L.A. police in hun zwarte uniformen, Koreaanse bodegas, Seven Elevens, Giorgio di Beverly Hills, Venice Beach en ga zo maar door. Geen wonder dat ik jaren later, toen ik Heat van Michael Mann zag, een schok van herkenning kreeg. De film, met Pacino en DeNiro in onvergetelijke rollen als respectievelijk politieman en opgejaagde bankrover, is niet alleen een superbe auteursfilm met een rijk en gedetailleerd scenario dat verschillende verhaallijnen virtuoos combineert, het is ook een hommage aan de stad met haar typische architectuur, luchten, lichten en end of the millennium-sfeer. Wat Mann (als producer en bedenker) deed voor Miami in de tv-serie Miami Vice doet hij in Heat (en later ook in Collateral) voor Los Angeles: de stad als 'personage' neerzetten. Ik zap nu nog regelmatig door de DVD van de film. Niet voor het verhaal (dat ik kan dromen) maar voor de lokaties en de manier waarop cameraman Dante Spinotti ze in beeld brengt, meestal overladen met een diep blauw. De film verraadt Manns fascinatie voor postmoderne kunst en architectuur maar de werkelijke magie van Heat is hoe hij dat om weet te zetten in een visie en hoofdthema uit veel van zijn films: de man die als eenzame wolf probeert te overleven in een stadsjungle. En die stad is niet een decor voor de actie maar een levend organisme dat soms de actie genereert. Mann omschreef zijn fascinatie voor 'driedimensionale' karakter van LA: op grondniveau heb je miljoenen mensen en hun auto's, tv's en pc's. Daarboven reiken de immense wolkenkrabbers naar de wolken en nog hoger cirkelen onophoudelijk vliegtuigen, wachtend om op LAX te kunnen landen. Er zit een prachtige scene in de film waarin Pacino over nachtelijke highways racet om vervolgens te worden opgepikt door een heli die hem in de buurt moet brengen van de kilometers voor hem uitrijdende DeNiro. Je ziet dan de stad door de ogen van Mann. Als een donkere zee vol 'lichtgevende algen'.
Maar misschien is het mooier om Mann zelf te citeren:

'For people who don't live here or for some who do, it's not the Los Angeles of palm trees and Malibu, but the city of Los Angeles-Commerce, Wilmington, South Central, East L.A., downtown … and there is a unique mood to the skies above LA, at two or three a.m. Streetlights reflect off the bottom of clouds. Even in darkness, you can see into the distance; silhouetted palms against the sky'.

Dat is pure poezie. Net zoals de film dat ook is.

Gepubliceerd op: 16.08.10 06:00