12 oktober: Gerd Leers: schijn tegen?

"Van lobbywerk bij Bulgaarse gezagsdragers is geen sprake geweest", liet burgemeester Gerd Leers van Maastricht afgelopen weekeinde nog maar eens in een officiële verklaring weten. De CDA-bestuurder, die zo vaak het woord integriteit in de mond neemt, is nu zelf in opspraak geraakt en in het defensief gedrukt.
Leers kocht op 18 september 2006, als pensioenbelegging, voor 220.000 euro een villa in aanbouw in een vakantiepark met vijftig woningen in Byala aan de Zwarte Zee. Dat geld dreigt hij nu kwijt te raken door een hevig conflict met de Bulgaarse bestuurder en mede-aandeelhouder Dobril Dobrev van het bedrijf Marina Black Sea Riviera Ltd.

Op initiatief van Leers zelf onderzoekt nu het Bureau Integriteit Nederlandse Gemeenten (BING) of de burgemeester en zijn topambtenaar Nico Nollen zich de afgelopen jaren aan belangenverstrengeling hebben bezondigd.
Nollen, die voor de gemeente Maastricht zo'n veertig miljoen euro aan EU-subsidies heeft binnengesleept, is een van de oprichters en mede-aandeelhouders van het Bulgaarse bedrijf. Een vraag die BING vermoedelijk niet gaat beantwoorden, is of Leers niet al de schijn van belangenverstrengeling wekte door in zee te gaan met het bedrijf van zijn inmiddels ziek gemelde ambtenaar. Zelf vindt hij van niet. Feit is wel dat de verhouding tussen de burgemeester en topambtenaar momenteel zwaar onder druk staat door het dreigende financiële debacle. Leers liet op 1 oktober zelfs weten dat hij ook aangifte wegens oplichting had gedaan tegen Nollen, een verklaring die hij een dag later al weer moest rectificeren.

BING is nu bezig met een feitenonderzoek. Heeft Leers met zijn burgemeesterschap gezwaaid om het Bulgaarse project in de vaart der volkeren voort te stuwen of - later - vlot te trekken?, is de vraag waar de gemeenteraad antwoord op wil hebben. Indien het antwoord 'ja' luidt, is de schijn van belangenverstrengeling gewekt waaraan Leers zich volgens de voor hem geldende gedragscode niet schuldig mag maken.
Wat zijn de punten waar BING (vermoedelijk) naar gaat kijken? Het bureau zal ongetwijfeld zijn licht laten schijnen op de Bulgaarse contacten van Leers.
Dat waren niet de minste. Eind december 2006 - Leers had toen net zijn vakantiewoning gekocht - kreeg hij naar eigen zeggen een uitnodiging van de burgemeester van Byala om op visite te gaan bij de minister-president van het Balkanland. Dat weigeren was niet gepast, aldus Leers, zeker niet daar Bulgarije een paar dagen later lid zou worden van de EU.
Volgens de burgemeester was het een beleefdheidsbezoekje. Maar Nollen meldt in een e-mail van 6 maart 2007 dat de Bulgaarse premier mondeling had toegezegd dat hij zou meewerken aan de bouw van een jachthaven in Byala die de waarde van de vakantiewoningen stevig zou vermeerderen. "Nollen baseerde zich daarbij op een mededeling van Dobrev", verklaart zijn advocaat Paul Brouwers. "Nollen heeft zelf nooit een link gelegd tussen de mededeling van Dobrev en het bezoek van Leers. Mijn cliënt was zelf niet bij dat gesprek aanwezig. De familie Dobrev had meerdere contacten met de premier." Leers zelf ontkent dat hij lobbywerk heeft verricht bij de Bulgaarse autoriteiten. Dobrev wilde de afgelopen weken niet reageren op herhaalde verzoeken om een toelichting.
Ook de burgemeester van Byala gaf volgens Nollen in 2007 aan volop mee te willen werken aan een jachthaven, waarvan ook zijn gemeente zou profiteren. In een e-mail van 10 september 2007 aan een potentiële investeerder maakt de Maastrichtse ambtenaar er gewag van dat het voor de jachthaven noodzakelijke "lobbywerk en overleg met drie ministers en de minister-president reeds heeft plaatsgevonden". Het bedrijf Marina Black Sea Riviera wilde samen met de gemeente een zeedam en een weg naar de haven aanleggen. Daarvoor was ook EU-subsidie nodig. Het bedrijf zou voor de investering zorgen die voor het binnenslepen van die subsidie nodig was. In ruil zou het Bulgaars-Nederlandse bedrijf een concessie krijgen om de haven 35 jaar te exploiteren.
Nollen schrijft in de mail ook dat de burgemeester van Byala en een belangrijk Bulgaars parlementslid dan al twee keer in Maastricht op bezoek zijn geweest bij Leers en hemzelf. Nollen zelf zorgde voor een introductie bij de EU-ambtenaar die in Brussel verantwoordelijk was voor het toekennen van Europese subsidies. Volgens Nollens advocaat Brouwers is er echter ook bij deze Bulgaarse politici niet gelobbyed voor het vakantiepark of de jachthaven. "Er is zelfs nu nog niet eens een plan voor die haven, laat staan dat er EU-subsidie voor is aangevraagd."
Net als de bestaande vissershaven van Byala, verzandde ook het vakantiepark-project al snel. De oplevering van de woning van Leers bleef almaar uit. De burgemeester raakte steeds meer gebrouilleerd met Dobril Dobrev, die hij voor het echec verantwoordelijkheid houdt.
Leers zegde najaar 2008 zelfs een bezoek van burgemeester Atanas Tredafilov aan Maastricht af omdat deze vergezeld zou worden door Dobrev. Tredafilov wilde advies over de organisatie van de brandweer. In een brief van 1 december 2008 aan de Bulgaarse ambassadeur in Nederland Zlatin Trapkov, die hij als burgemeester ondertekent, legt hij omstandig uit waarom hij het bezoek annuleerde. Leers wil zijn burgemeesterschap scheiden van zijn privégeschil met Dobrev. Fijntjes wijst hij erop dat die ruzie tot "serieuze negatieve publiciteit" voor het parkproject kan leiden.
Voorjaar 2009 gaat Leers verder. Hij vraagt de Bulgaarse ambassadeur advies: wat kan hij tegen Dobrev ondernemen? Trapkov adviseert hem aangifte van oplichting te doen bij de hoofdofficier van justitie in Bulgarije, zoals deze krant al eerder schreef. Leers doet dat in mei 2009 ook.
De pogingen om er in der minne met Dobrev uit te komen, zijn dan al vergeefs gebleken. In een mail aan Dobrevs zoon Ivan van 23 april 2009 deed Leers nog een laatste, opmerkelijke poging. Hij benadrukt 'nogmaals' dat hij Dobrev senior wil helpen bij de verkoop van woningen in het park. Maar dan moeten wel eerst alle problemen uit de wereld zijn.
Het zijn allemaal zaken die in het feitenonderzoek van BING voorbij komen. Zoals ook de tweedehands-brandweerauto die Leers in 2008 aan de burgemeester van Byala beloofde. En verder de gang van zaken rond de in recordtempo georganiseerde tentoonstelling 'Het Thracische Goud' die in maart 2007 in het Maastrichtse Museum Spaans Gouvernement plaatsvond. Dat gebeurde na een verzoek daartoe van twee Bulgaarse privérelaties van Leers die nauw bij het Bulgaarse project betrokken zijn. Volgens de burgemeester is er niets raars gebeurd rond deze tentoonstelling en heeft hij de subsidietoekenning ervoor niet versneld.
Er valt kortom genoeg uit te zoeken voor BING. Zolang het onderzoek loopt, zwijgt Leers. Dat de burgemeester zich momenteel in de politieke gevarenzone bevindt, lijdt geen twijfel.
De afgelopen jaren heeft hij voortdurend gehamerd op het belang van integriteit. Sterker nog, een wethouder en twee CDA-raadsleden zijn daar door hem op afgerekend. De vraag is of hij die rechtlijnige opstelling nu als een boemerang terugkrijgt.

15 oktober: 'Burgemeester moet geen zaken doen met ambtenaar' - Adviseur Leers uit kritiek op zakelijke banden met Nollen

Had burgemeester Gerd Leers zaken moeten doen met een ambtenaar of niet? Nee, zegt hoogleraar bestuurskunde Arno Korsten.

Burgemeester Gerd Leers van Maastricht had geen zakelijke banden moeten aanknopen met zijn ambtenaar. Dat stelt hoogleraar bestuurskunde Arno Korsten, door Leers zelf om advies gevraagd na de recente ophef over de Bulgaarse investeringen van de burgemeester.
Formeel is er weliswaar geen hiërarchische relatie met een ambtenaar, maar een burgemeester dient wel te beseffen dat zaken doen met ambtenaren tot problemen kan leiden op bestuurlijk vlak. "Het had niet mogen gebeuren en dat heb ik Leers ook verteld", zegt de aan de Open Universiteit in Heerlen verbonden Korsten, die samen met de Maastrichtse burgemeester een boek over inspirerend leiderschap schreef. Hij heeft Leers geadviseerd zo snel mogelijk af te komen van de vakantievilla in Byala. Leers kocht het pand van het bedrijf Marina Black Sea Riviera, waarin de Maastrichtse ambtenaar Nico Nollen partner is. "Als je het een ongewenste situatie noemt, is het voortbestaan daarvan ook ongewenst."
Leers kwam onder vuur nadat problemen waren ontstaan rond de oplevering van zijn woning. Ook leven de Bulgaarse en Nederlandse partners van het bedrijf op voet van oorlog met elkaar. Vanuit het Bulgaarse kamp komt nu de beschuldiging dat Leers zijn functie zou hebben gebruikt om zijn privéproblemen rond de villa op te lossen.
De burgemeester, die dat ten stelligste ontkent, krijgt op dat punt steun van Korsten. "Achteraf zal Leers best spijt hebben van sommige besluiten, maar de beschuldigingen van belangenverstrengeling zijn te pareren." De hoogleraar noemt het verstandig dat Leers conform zijn advies om een onafhankelijk onderzoek gevraagd heeft. "Daarna is het oordeel aan de raad."
Het Maastrichtse college van B en W heeft voor het onderzoek het Bureau Integriteit Nederlandse Gemeenten (BING) ingeschakeld. Korsten is lid van de raad van advies van BING, maar verwerpt elke suggestie dat hij daarom ook maar de geringste invloed op het onderzoek zou kunnen uitoefenen. ,,Zo werkt dat echt niet. Dat lidmaatschap stelt niets voor."

16 oktober 2009: Nog drie weken spanning rond Leers - Raad wil meer dan feitenonderzoek over 'villa-affaire' burgemeester

De Maastrichtse politiek zal nog zeker drie weken moeten wachten op de resultaten van het onderzoek naar de Bulgaarse 'villa-affaire' rond burgemeester Leers.

Er heerst onrust in de stad, signaleren Maastrichtse politici. Burgemeester Gerd Leers (CDA) is in de gevarenzone beland als gevolg van de perikelen rond de aankoop van zijn Bulgaarse vakantievilla in 2006.
Op voorstel van Leers zelf besloot het college het Bureau Integriteit Nederlandse Gemeenten (BING) een feitenonderzoek uit te laten voeren. Dat moet antwoord geven op de vraag of Leers zijn burgemeesterschap heeft gebruikt om de grote problemen rond zijn Bulgaarse woning op te lossen; Leers dreigt zijn pensioenbelegging van 220.000 euro kwijt te raken.

Woensdagavond debatteerden de fractievoorzitters in de gemeenteraad over het besluit BING in te schakelen. Ook zij verkeren in spanning door de hele kwestie. Het onderzoek moet snel worden uitgevoerd maar ook zeer zorgvuldig zijn, benadrukten de raadsleden. De belangen zijn immers groot. Leers mag zich volgens de voor hem geldende strenge gedragscode zelfs niet aan de schijn van belangenverstrengeling schuldig hebben gemaakt. De burgemeester maakte in een verklaring die hij aan het begin van de vergadering voorlas ook weer duidelijk dat als BING zou concluderen dat hij tekort geschoten is, hij "niet zal schromen daaraan consequenties te verbinden".
Maar het college had juist besloten BING enkel een feitenonderzoek te laten uitvoeren, constateerden de fractievoorzitters. Zij dwongen met succes af dat het bureau ook een conclusie moet trekken: heeft Leers zich aan de voor hem geldende regels en gedragscode gehouden? De gemeenteraad wil een stevig fundament onder het politieke eindoordeel dat zij uiteindelijk zelf zal vellen.
Verreweg de meeste fractievoorzitters stemden in met de keus voor BING. John Aarts (VVD) liet wel blijken zeer ongelukkig te zijn met de gevolgde procedure. Leers had - vanwege de objectiviteit - niet zelf moeten meebeslissen over het besluit BING in te huren. Vanwege de geboden haast stelde Aarts die keus niet ter discussie. Hij had er ook moeite mee dat de fractievoorzitters niet meer bij het besluit waren betrokken; zij kennen zelfs de opdrachtformulering niet. De liberaal diende een lange lijst van vragen in met zaken die hij door BING onderzocht wil hebben.
Want de publicaties in de verschillende media hebben bij de raad wel tot veel vragen geleid. Zo verlangt Jim Janssen (CDA) dat ook kwesties die voor sommigen 'triviaal' lijken, onder de loep worden genomen. Hij wil inzage in de twee brieven die Leers in het afgelopen jaar aan de Bulgaarse ambassadeur heeft geschreven. In één daarvan, als burgemeester ondertekend, legt hij uit waarom hij het bezoek van een Bulgaarse collega afzegt: om zakelijk en privé te scheiden. De andere - waarin hij advies vraagt hoe om te gaan met de 'dubieuze praktijken van een Bulgaarse projectontwikkelaar' - zou hij om dezelfde reden als privépersoon hebben ondertekend. "Ik heb geen voorkeursbehandeling gevraagd."
Na het voorlezen van zijn verklaring verliet de burgemeester de raadszaal, zodat de politiek vrijuit kon debatteren. Volgens Leers heeft hij zijn ambt niet voor privédoeleinden misbruikt. Over een paar weken wordt duidelijk of BING en raad dat ook vinden.

20 oktober 2009: Bulgaarse teugels steeds korter - Geleidelijk minder ruimte voor Maastrichtse ambtenaar

Hoe ver mocht de Maastrichtse topambtenaar Nico Nollen gaan bij zijn zakelijke activiteiten in Bulgarije? De gemeente haalde de teugels in etappes aan.

Tot voor kort kon hij niet stuk in het stadhuis van Maastricht. Als je als ambtenaar veertig miljoen euro Europese subsidie weet binnen te slepen, dan is het ook logisch dat je veel schouderklopjes krijgt.
Maar nu zit Nico Nollen in de hoek waar de klappen dreigen te vallen. Niet door zijn werk voor de gemeente, maar door zijn zakelijke activiteiten voor een vakantiepark in Byala aan de Bulgaarse kust. Bureau BING onderzoekt momenteel of Nollen en burgemeester Gerd Leers zich aan (de schijn van) belangenverstrengeling hebben bezondigd bij dit project van het bedrijf Marina Black Sea Riviera Ltd.
Nollen, die zich ziek heeft gemeld, is één van de vier aandeelhouders van deze in 2005 in het leven geroepen onderneming. Hij meldde zijn zakelijke activiteiten schriftelijk bij zijn baas.
De gemeentelijke gedragscode voor ambtenaren uit 2004 lijkt in ieder geval geen belemmering te vormen voor Nollens ondernemerschap. Medewerkers moeten nevenfuncties en privéactiviteiten melden die met de eigen functie te maken hebben. Ambtenaren worden ook geacht de schijn van belangenverstrengeling of tegengestelde belangen te vermijden. Zoals privéactiviteiten waar de arbeidsproductiviteit onder lijdt of waarbij het aanzien van de gemeente in het gedrang komt.
De rijksoverheid investeerde in 2003 en 2004 pakweg 50.0000 euro in de opleiding van Nollen tot Europees ambtenaar. Hij koos toch voor de stad waar hij studeerde: Maastricht. In juli 2005 meldde hij zijn directeur bij de gemeente dat hij zijn verworven 'Europese' kennis ging inzetten in Bulgarije. Daarbij ging het om de financiering, vergunningen, het bouwproces en het creëren van 'meerwaarde' door de ontwikkeling van een 'waterfront'.
Een omschrijving die ruimte lijkt te scheppen voor flink wat activiteiten. "Mijn cliënt was enkel aandeelhouder, geen bestuurder van Marina Black Sea Riviera", verklaart Nollens advocaat Paul Brouwers. Ook in die rol kon Nollen aardige dingen doen. Hij zocht en vond investeerders voor het Bulgaarse project. Nollen beschikte daarvoor met zijn kennis en relaties over een netwerk. Zo was hij bevriend met Marcel Knols, de latere directeur van de VVV Maastricht die met zijn vrouw 60.000 euro in het Bulgaarse project stak. Marketinggoeroe Fons Bruijs - die van 'even Apeldoorn bellen'- leerde Nollen ook kennen via een van de projecten die hij voor Maastricht deed: de treinverbinding tussen die stad en Brussel. Nollen maakte volgens Bruijs terloops gewag van het Bulgaarse project. Bruijs: ,,Ik was meteen enthousiast, was kort daarvoor in Sofia geweest." Nollen verwees hem voor de afhandeling naar twee andere personen die bij het project waren betrokken. Bruijs besloot voor 70.000 euro een appartement te kopen in Byala aan de Bulgaarse kust en betaalde de helft van dat bedrag aan.
Eerder, in 2006, kocht ook burgemeester Leers voor 220.000 euro een woning in Byala. Evenals Jacques Smeets, Mercedes-dealer en vriend van de burgemeester, die in tegenstelling tot Leers slechts een aanbetaling deed.
Begin 2007 kreeg Maastricht een nieuwe gemeentesecretaris: Jan Nauta. Die stuitte ook op het Bulgaarse avontuur van Nollen. Waarom blijft onduidelijk, maar Nauta zag aanleiding de teugels voor zijn ambtenaar aan te halen. Hij kreeg te verstaan dat het hem niet toegestaan was advies te verstrekken over noch actief initiatieven te ondernemen om Europese subsidies te verwerven voor het Bulgaarse project. Die richtlijn werd in mei 2007 vastgelegd.
Later in datzelfde jaar legde Nollen contact met een potentiële investeerder, het bedrijf Den Daas Recreatie dat in Nederland vier grote jachthavens exploiteert. Doel was onder meer te bezien of dat bedrijf wilde investeren in de bouw van een jachthaven in Byala. Die zou de waarde van het vakantiepark aanzienlijk verhogen. "Nollen was primair onze onderhandelingspartner", verklaart Rogier van Kouwen, financieel manager van Den Daas Recreatie. ,,Hij maakte duidelijk dat er kansen waren op Europese subsidies voor de jachthaven en dat hij bereid was zijn kennis in te zetten om die binnen te halen."
Zover kwam het niet omdat Den Daas Recreatie om verschillende redenen afhaakte. Advocaat Brouwers vindt dan ook niet dat Nollen in strijd met de afspraken uit mei 2007 heeft gehandeld. "Het aanvragen van subsidies was toekomstmuziek. Als het zover was gekomen, had mijn cliënt ontslag kunnen nemen, dispensatie kunnen vragen bij zijn werkgever of een extern bureau kunnen laten inhuren. Hij zou er voor waken in strijd met zijn instructie te handelen."
De spanningen tussen de Nederlandse en Bulgaarse aandeelhouders in het project liepen ondertussen steeds hoger op. Nollen, die zelf ook tonnen investeerde in Bulgarije, besloot volgens zijn advocaat in maart van dit jaar zelf zijn zaken waar te laten nemen door zijn zwager.
In juli 2009 kreeg hij ook een nieuwe instructie van de gemeente: hij mag geen reclame meer maken of acquisitie verrichten voor het project binnen de gemeentelijke organisatie of bij relaties van Maastricht. Kennelijk om verdere schade te voorkomen. Inmiddels dreigen kopers en investeerders hun geld kwijt te raken, staat de relatie tussen Nollen en de burgemeester onder druk en heeft het imago van beiden een deuk opgelopen. En dan moet de eindbalans nog worden opgemaakt.

Oud-diplomaat Dominique Bauduin (Peter Schols / Media Groep Limburg)

2 november 2009: 'In Bulgarije gaat het om show'

Als burgemeester Leers advies had gevraagd aan oud-diplomaat Dominique Bauduin, zou hij vermoedelijk nooit een woning in Bulgarije hebben gekocht.

Neen, veel bedenktijd nam Maastrichtenaar Dominique Bauduin in 2006 niet toen hem werd gevraagd of hij een vakantiewoning wilde kopen aan de Bulgaarse kust. Het - afgewezen - verzoek was afkomstig van de Maastrichtse topambtenaar Nico Nollen en twee van zijn zakelijke partners in het bedrijf Marina Black Sea Riviera. Bauduin: ,,Ik heb nog bij Nollen thuis een mooie maquette van het project bekeken."
De Maastrichtenaar (61) werkte ruim twintig jaar in het buitenland voor de Nederlandse diplomatieke dienst. In 2005 en 2006 sloot de econoom zijn carrière af in Bulgarije. Hij mocht de regering van de Balkanstaat adviseren bij de toetreding tot de EU. De kennis van het land die Bauduin in die tijd opdeed, leidde mede tot zijn besluit geen woning te kopen aan de Bulgaarse kust.
De vele onzekerheden waarmee een westerling in Bulgarije te maken krijgt en de corruptie die er nog steeds heerst, waren mede redenen niet toe te happen. ,,Zeker in de Bulgaarse verhoudingen moet je eerst voldoende investeerders hebben voor zo'n project", verklaart de Maastrichtenaar. Die waren er dus niet. Burgemeester Gerd Leers werd juist zelf investeerder door eind 2006 als eerste koper 220.000 euro op tafel te leggen. Bauduin: ,,Onbewust. Ook mij werd voorgehouden dat ik snel moest zijn omdat veel mooie plekken al waren verkocht." Door zijn gebrekkige kennis van het Bulgaarse systeem liep Leers van meet af aan een groot risico, analyseert de oud-diplomaat. ,,Een argeloze burgemeester werd meegetrokken. Als Leers mij toen om advies had gevraagd, had ik hem gezegd de boel even aan te kijken en hooguit een aanbetaling te doen."
De Bulgaren hadden in het begin goede bedoelingen, vermoedt Bauduin. Leers was voor hen een aantrekkelijke koper. Bauduin: ,,Ik denk niet dat Leers daar zijn burgemeesterschap heeft gebruikt om dingen te regelen, maar ik denk wel dat mensen in Bulgarije zijn titel hebben misbruikt om gewicht aan het project in Byala te geven. In Bulgarije draait alles om connecties. Iedereen wil laten zien dat hij macht heeft, ze kopen liever een dure Maserati die ze niet kunnen betalen dan een huis. Alles draait om de show. Dus nodigt zo'n burgemeester van Byala Leers eind 2006 uit om op gesprek te gaan bij de minister-president. Zoiets is een puur beleefdheidsbezoek van een paar minuten. Wat ik wel vaker heb meegemaakt, is dat Bulgaren bij gesprekken ineens onderling in het Bulgaars gaan spreken. Misschien is dat bij het bezoek aan de premier ook gebeurd en hebben de Bulgaren over de geplande jachthaven bij het vakantiepark in Byala gesproken zonder dat Leers dat in de gaten had."
Na de kortstondige wittebroodsweken in Bulgarije liep het vakantieproject al snel vast en raakten de aandeelhouders onderling gebrouilleerd. Bauduin: ,,En als de centjes op zijn, gaan zeker ook Bulgaren gekke dingen doen. Zoals dat huis van Leers dat kennelijk een tweede keer is verkocht. En die Bulgaren verpandden het hele project bij de bank."
Waardoor Leers zijn pensioenbelegging dreigt kwijt te raken. De burgemeester zegde eind 2008 een bezoek aan Maastricht van zijn ambtgenoot van Byala af, omdat die vergezeld zou worden door bestuurder Dobril Dobrev van Marina Black Sea Riviera met wie hij in onmin verkeerde. Leers legde dat uit aan de Bulgaarse ambassadeur in Nederland, in een brief die hij als burgemeester ondertekende. ,,Volslagen correct", oordeelt Bauduin. ,,Op zo'n moment ga je je realiseren dat je ook burgemeester bent." Dat Leers daarna op advies van de ambassadeur in Bulgarije aangifte wegens oplichting deed tegen
Dobrev deed, vindt Bauduin begrijpelijk. Niet dat hij daar iets van verwacht. ,,In het juridisch systeem daar is het vaak twee Bulgaarse handen op één buik, als buitenlander beland je in een moeras." Ook voor de civiele procedures die de Nederlandse aandeelhouders in het project tegen hun Bulgaarse partner zijn gestart, verwacht Bauduin daarom weinig goeds. ,,Procedures duren vaak vier, vijf jaar. Je komt moeilijk aan stukken en moet al een ambtenaar kennen en hem vijf euro geven voor een kopie. Een sluitend kadaster zoals in Nederland kennen ze niet. Je kunt zaken beter in der minne schikken. Leers is in dit project een speelbal geworden. Hij kan zijn verlies beter nemen en zijn huis verkopen. Maar wat hij ervoor terugkrijgt? Hij heeft zich niet verrijkt maar verarmd."

27 november 2009: Kroongetuige kwestie Leers niet gehoord

Onderzoek mist informatie topambtenaar

door Hans Goossen en Theo Sniekers
MAASTRICHT - Het integriteitsonderzoek naar burgemeester Gerd Leers van Maastricht wordt afgerond vóórdat de tweede hoofdrolspeler in de Bulgaarse villa-affaire is gehoord.

Topambtenaar Nico Nollen is ziek. Nu hij ook niet in staat is om binnen de gestelde termijn alle vragen schriftelijk te beantwoorden, heeft de gemeente Maastricht besloten dat het ingeschakelde bureau BING apart zal rapporteren over Leers. Pas later volgt het rapport over de ambtenaar, dat niet openbaar gemaakt zal worden.
Nollens advocaat Paul Brouwers zegt die vertrouwelijkheid ook te hebben geëist, "al heeft mijn cliënt niets te verbergen." Hij vindt het wel vreemd dat Maastricht een rapport-Leers wil zonder dat Nollen alle gevraagde informatie heeft kunnen leveren. ,,Gelet op de verwevenheden in de kwestie is het voor mij raadselachtig hoe BING nu zou kunnen rapporteren." Gemeentewoordvoerder Joep Delsing geeft aan dat Nollen niet persoonlijk gehoord is, maar dat de ambtenaar wel degelijk informatie heeft verschaft. BING-directeur Emile Kolthoff, die eerder sprak van een "gemankeerd onderzoek" als Nollen niet gehoord zou kunnen worden, stelt nu dat "er meer manieren kunnen zijn om informatie te achterhalen. Geloof me, we komen alleen met een rapport als we er voor honderd procent achter staan."
CDA-raadslid Jim Janssen kan leven met de gang van zaken. "Het algemeen belang vergt snelle duidelijkheid." VVD'er John Aarts accepteert gezien de situatie eventuele ,,lacunes in het onderzoek."
Leers kocht een villa in Bulgarije van een bedrijf waarvan Nollen mede-aandeelhouder was. BING onderzoekt onder meer of sprake is van belangenverstrengeling.

1 december 2009: Affaire-Leers voor rechter

Topambtenaar Nollen eist in geding stopzetting integriteitsonderzoek en rectificatie van burgemeester

door Hans Goossen en Theo Sniekers MAASTRICHT - De Maastrichtse topambtenaar Nico Nollen eist in een spoedgeding van de gemeente dat het integriteitsonderzoek naar hem en burgemeester Gerd Leers, wordt gestaakt.

Nollen voert aan dat het onderzoek door het bureau BING nergens op gestoeld en onrechtmatig is en voor verdere reputatieschade zorgt. Verschillende bronnen hebben dat bevestigd. Leers zou zichzelf met het onderzoek alleen maar willen vrijpleiten van het verwijt dat hij in de Bulgaarse villa-affaire zijn functie als burgemeester heeft misbruikt voor zijn privébelangen.
Het geding zou gisteren dienen, maar is in afwachting van overleg tussen de partijen een week verdaagd.
Nollens advocaat Paul Brouwers, die commentaar weigert, eist volgens ingewijden ook dat Leers zijn uitspraak rectificeert dat hij in Bulgarije aangifte van oplichting heeft gedaan tegen de ambtenaar. Leers verklaarde dat tegenover deze krant, maar kwam daar in een persbericht op terug. Dat zou nauwelijks tot de pers zijn doorgedrongen.
Leers dreigt ruim 200.000 euro te verliezen door de koop van een villa in Bulgarije van een bedrijf waarvan Nollen mede-aandeelhouder is. Volgens bronnen stelt de ambtenaar dat de burgemeester hem herhaalde malen in het stadhuis heeft aangesproken op de problemen rond de oplevering van de villa aan de Zwarte Zee. Leers zou, in het bijzijn van getuigen, gezegd hebben dat hij mogelijk beslag ging leggen op Nollens loon. Als die aantijging klopt, betekent dit dat Leers, anders dan hij altijd heeft beweerd, zijn zakelijke en privébelangen heeft vermengd. In de gemeentelijke gedragscode staat dat de burgemeester de schijn van belangenverstrengeling in dit soort zaken moet vermijden. De woordvoerder van Leers zegt dat de burgemeester "zich niet herkent" in de opmerking over het loonbeslag. Verder geeft hij geen commentaar.

7 december 2009: De pijn van Maastricht

Voor het afronden van het integriteitsonderzoek naar de Maastrichtse burgemeester Gerd Leers is de betermelding van ambtenaar Nico Nollen plots weer van belang. Het geding dat vandaag op de rol staat, gaat nu vermoedelijk niet door.

door Hans Goossen en Theo Sniekers
De echtgenote van de Maastrichtse topambtenaar Nico Nollen weet in de vroege avond van 2 oktober 2009 niet wat haar overkomt. De baas van haar man, burgemeester Gerd Leers, belt bij haar aan. Met een bos bloemen. 'Mevrouw Nollen, veel sterkte', staat op het bijbehorende kaartje.
Dezelfde Leers heeft 's ochtends vroeg nog in deze krant verklaard dat hij in mei in Bulgarije aangifte van oplichting heeft gedaan tegen zijn lange tijd zo bejubelde ambtenaar. Een verklaring waarop de burgemeester diezelfde dag nog terugkomt in een persverklaring.
Het leed is dan al geschied, want ook de landelijke pers heeft inmiddels de aangifte wegens oplichting als feit overgenomen.
Ook de bloemetjes verwelken snel. Een paar uur na het vertrek van Leers staat al weer een andere koerier op de stoep. Met een brief van de gemeente waarin Nollen wordt gesommeerd zich te onderwerpen aan een integriteitsonderzoek door het bureau BING.
Leers heeft zelf om dat onderzoek gevraagd. BING moet onderzoeken of de burgemeester en zijn topambtenaar zich in de Bulgaarse villakwestie aan belangenverstrengeling schuldig hebben gemaakt. Hebben zij hun functie misbruikt om hun zakelijke belangen te dienen?, luidt de centrale vraag.
Leers kocht in 2006 voor 220.000 euro ongezien een villa aan de Zwarte Zee. Van een bedrijf waarvan zijn topambtenaar mede-aandeelhouder is. Door conflicten in Bulgarije dreigt Leers zijn pensioenvoorziening kwijt te raken.
De relatie met zijn topambtenaar komt door het dreigende echec ook steeds verder onder druk te staan. Zodanig zelfs, dat Nollens advocaat Paul Brouwers een geding heeft aangespannen om het BING-onderzoek stop te laten zetten en de gemeente te dwingen tot rectificatie van de 'aangifte wegens oplichting'.
Het geding staat voor vandaag op de rol en kende afgelopen weekeinde een opmerkelijk voorspel. Na een extra vergadering op zaterdag besluit het college van B&W terug te komen op het eerdere voornemen om het onderzoek naar de rol van Leers op korte termijn af te ronden. Met het oog op ,,een zorgvuldige procesgang" vindt het college het plots wel weer beter dat ook de zieke ambtenaar Nico Nollen zijn zegje kan doen. Eerder hing het college, opdrachtgever tot het BING-onderzoek, juist het standpunt aan dat het voor de beantwoording van de vragen rond Leers niet noodzakelijk was om te wachten op de betermelding van een van de hoofdrolspelers in de Bulgaarse affaire. Aan het persbericht waarin B&W hun ommezwaai bekendmaken, koppelt het college nog maar eens een rectificatie van de uitspraken van Leers dat hij aangifte tegen Nollen heeft gedaan.
Alleen al de timing van de ommekeer maakt duidelijk dat Maastricht hiermee een uiterste poging doet - waarschijnlijk met succes - om het voor vandaag aangekondigde geding te voorkomen en daarbij voor lief neemt dat Leers nog langer blijft bungelen. De gemeente komt Nollens advocaat op heel wat punten tegemoet, al gaat ze niet in op diens eis het BING-onderzoek helemaal af te blazen.
Uit wat tot nu toe van deze zaak naar buiten sijpelt, blijkt hoezeer de verhoudingen op scherp staan. De boze burgemeester heeft de ambtenaar op wie hij eerst zo gesteld was, diverse malen in het stadhuis op het dreigende Bulgaarse debacle aangesproken. Dat stelt Nollen althans volgens bronnen. In het bijzijn van anderen zou Leers in het gemeentehuis ook van een mogelijk beslag op het salaris van zijn ambtenaar hebben gesproken.
Leers laat weten ,,zich niet te herkennen" in die laatste aantijging. Die vormt echter volgens bronnen niet de enige belastende passage in het arsenaal van advocaat Brouwers, die elk commentaar weigert. Gemeentesecretaris Jan Nauta zou begin dit jaar de druk op Nollen hebben opgevoerd. Diens persoonlijke positie zou in het gedrang kunnen komen als 'zijn' Bulgaarse bedrijf niet in staat zou blijken zijn klanten tevreden te stellen. De actie van Nauta zou nagenoeg samenvallen met het loonbeslag-dreigement van Leers. Als dat klopt, dan rijst het beeld dat de gemeentesecretaris zich voor het privékarretje van Leers heeft laten spannen.

EEN AANKOOP MET GEVOLGEN
Najaar 2006 kocht burgemeester Gerd Leers van Maastricht een vakantievilla aan de Zwarte Zee in Bulgarije.
Leers betaalde daar 220.000 euro voor, nog voordat hij de woning in aanbouw had gezien.
Zijn ambtenaar Nico Nollen is mede-aandeelhouder van het bedrijf Marina Black Sea Riviera Ltd. dat de woning aan de burgemeester verkocht.
De Bulgaarse manager van dat bedrijf heeft het hele park bij de bank verpand zodat Leers zijn als pensioenvoorziening gekochte woning dreigt kwijt te raken.

Uit de persverklaring van Maastricht:
"Het college van B&W van Maastricht heeft besloten vooralsnog de afronding van het onderzoek van Bureau BING naar de aankoop van een vakantiewoning in Bulgarije in 2006 door de heer Leers en de betrokkenheid hierbij van een ambtenaar uit te stellen. Dit gelet op een zorgvuldige procesgang."

17 december 2009: Rechtmatig onderzoek of reddingsboei voor Leers?

Bemiddelingspoging rechter moet kou uit de lucht te halen - De Maastrichtse ambtenaar Nico Nollen vreest dat hij moet sneuvelen om burgemeester Gerd Leers overeind te houden in de Bulgaarse villa-affaire.

door Hans Goossen en Theo Sniekers
Stel, een ambtenaar exploiteert als nevenfunctie een frietkraam op de markt. Als hij daar meer tijd doorbrengt dan achter zijn bureau mag je als gemeente toch laten onderzoeken of de neventaak zijn werk als ambtenaar belemmert?
Met die vergelijking probeerde advocaat Marc Schoonhoven namens de gemeente Maastricht aan te tonen dat het gelasten van een onderzoek naar de rol van ambtenaar Nico Nollen in de zogeheten Bulgaarse villa-affaire een logisch besluit was. "Ik zeg niet dat het zo is, maar er waren voldoende signalen dat er mogelijk iets mis was. Dan heeft de gemeente zelfs de plicht om dat te onderzoeken", betoogde Schoonhoven gisteren tijdens het spoedgeding dat Nollen had aangespannen tegen de gemeente Maastricht.
De frietkraam kwam even later opnieuw voorbij. Dit keer als nevenfunctie van een andere exploitant: voorzieningenrechter Van Unen. Zijn baas, de president van de rechtbank komt een frietje eten. "Hij wordt ziek van mijn frietjes en stuurt de Keuringsdienst van Waren op me af. Dat voelt dan toch anders dan wanneer het gaat om een andere klant", toonde Van Unen begrip voor de vrees van ambtenaar Nollen voor het onderzoek naar zijn persoon.
In het geval van Nollen gaat het niet om friet, maar om een vakantievilla in het Bulgaarse Byala. Gekocht door Leers van een bedrijf waarvan Nollen mede-aandeelhouder is. Betaald, maar nog niet opgeleverd. "Dat er problemen zijn met de koop van de woning door Leers, betekent op zich nog niet dat sprake is van belangenverstrengeling door Nollen", uitte de rechter kritiek op de onderzoeksopzet.
Aan een onderzoek valt volgens Van Unen nauwelijks te ontkomen. Of hij nu wel of niet de eis van Nollens advocaat Paul Brouwers tot onmiddellijke stopzetting van het huidige onderzoek toewijst, ooit komt het er toch, zo liet hij weten. Vandaar dat de rechter gisteren aandrong op een compromis in plaats van op een uitspraak uit zijn mond. Een bemiddelingsvoorstel dat voorziet in spoedige afronding van het onderzoek-Leers en uitstel van dat naar Nollen. Waarbij voor dat laatste onderzoek betere afspraken en procedures afgesproken zouden moeten worden.
Beide partijen wilden er best over nadenken, maar stonden niet te trappelen van enthousiasme. Brouwers niet omdat hij van mening was dat het onderzoek naar Nollen louter bedoeld is om Leers vrij te pleiten. Maastricht niet, omdat de gemeente vindt dat haar niets te verwijten valt. Nollen hoeft niet naar de rechter te stappen om bezwaar te maken tegen het onderzoek, meende Schoonhoven. Dat ook het onderzoek-Leers uitgesteld zou moeten worden, vond hij al helemaal niet nodig. "Via zijn advocaat heeft ook Nollen gereageerd."
Dat de burgemeester zich "belazerd" voelde door de gang van zaken vond Schoonhoven logisch. "Nollen had hem verzekerd dat het met de kwestie wel goed zat."
Maastricht heeft Nollen, die ziek thuis zit vanwege de affaire en de daarmee gepaard gaande publiciteit, heel lomp behandeld, stelde Brouwers. De gemeente weigerde door haar verspreide onjuistheden te rectificeren, Leers repte op het gemeentehuis over loonbeslag en gemeentesecretaris Nauta stuurde diverse mailtjes die Nollen als bedreigend heeft ervaren. Mailtjes waarvan de "chronologische samenloop" met de toename van de problemen in Bulgarije "opgevallen en opvallend is".
Terwijl het ook zo kan zijn dat Leers zelf mede debet is aan die problemen door tussentijds te wisselen van villa zonder daarover goede afspraken te maken. Die suggestie viel verkeerd bij Schoonhoven. "U citeert nu uit het concept-rapport-Leers. Dat vind ik kwalijk."

22 december 2009: Leers wil snel af van Bulgaarse vakantiewoning

Burgemeester draagt rechten over

door onze verslaggevers
MAASTRICHT - Burgemeester Gerd Leers van Maastricht wil snel van zijn vakantiewoning in Bulgarije af. Op korte termijn wordt een stichting opgericht die de zaak moet afhandelen, bevestigt de woordvoerder van Leers.
De burgemeester kocht de woning in september 2006 van een Bulgaars bedrijf waarvan een hoge Maastrichtse ambtenaar mede-aandeelhouder is. In opdracht van het college van B en W onderzoekt bureau BING momenteel of burgemeester en ambtenaar zich in deze kwestie aan belangenverstrengeling hebben bezondigd. Het rapport over Leers moet uiterlijk half januari klaar zijn.
De familie Leers betaalde in 2006 220.000 euro voor de woning, maar dreigt door allerlei problemen nooit in het bezit van het pand te komen. Leers' adviseur Arno Korsten, hoogleraar bestuurskunde aan de Open Universiteit in Heerlen, raadde de burgemeester eerder dit jaar al aan de vakantiewoning te verkopen. Korsten vond het onverstandig dat Leers zaken had gedaan met zijn eigen ambtenaar.
Leers brengt Korstens advies nu in de praktijk. Zijn advocaat Olaf Trojan legt uit dat de burgemeester zijn rechten op een woning in het Bulgaarse villapark overdraagt aan een onafhankelijke stichting onder leiding van twee juristen. "Dat zijn mensen met een goede staat van dienst en zij staan op afstand van Leers. Het is de stichting die straks bekijkt hoe de zaak wordt afgewikkeld en niet Leers zelf. Hij draagt de rechten over en verleent de stichting mandaat."
Leers wil volgens Trojan per se van de woning af. "Ook als dat betekent dat hij zijn verlies moet pakken. Hij wil een punt achter de affaire zetten om zijn handen vrij te krijgen voor de stad Maastricht. Leers wil zo snel mogelijk verantwoording afleggen over alles wat BING op tafel legt. Hij verwacht er goed uit te komen. Het is belangrijk dat hij zich nooit schuldig heeft gemaakt aan machtsmisbruik. Leers verwacht dat BING die conclusie bevestigt", aldus de raadsman van de burgemeester.

23 december 2009: Rechter wijst eis ambtenaar tot stopzetting onderzoek Bulgaarse villa-affaire af

Het aandeel van burgemeester Leers
Gerd Leers kocht in 2006 ongezien een vakantievilla in het Bulgaarse Byala. Zijn interesse ging aanvankelijk uit naar een aandeelhouderschap in het project.

door Hans Goossen en Theo Sniekers
Dat zijn topambtenaar Nico Nollen betrokken was bij een Bulgaars vastgoedproject wist Gerd Leers al langer. Zelf toonde de Maastrichtse burgemeester pas interesse in het vakantiepark in de zomer van 2006, zo verklaarde hij drie jaar later, bij de bekendmaking van het integriteitsonderzoek naar zijn persoon in oktober. Zijn interesse was gewekt door de enthousiaste verhalen van de schoonzoon van zijn buurman, die zelf geld in het project had gestoken, aldus Leers. De andere aandeelhouders - met uitzondering van Nollen - zei de burgemeester toentertijd nog niet te kennen.
Een direct betrokkene weerspreekt tegenover deze krant die lezing. Volgens hem zou Leers al in het voorjaar van 2006 belangstelling hebben getoond. Belangstelling die meer om het lijf had dan prille interesse in de koop van een enkele villa. Leers zou begin april 2006 al aan een van de betrokkenen bij het project kenbaar hebben gemaakt dat hij overwoog aandeelhouder te worden van Marina Black Sea Riviera Ltd, het Bulgaars-Nederlandse bedrijf dat het vakantiepark in Byala bouwde. Daarbij zou de burgemeester ook geïnformeerd hebben naar de overige aandeelhouders van het bedrijf.
In de vroege zomer kwam de wens van Leers om een belang te nemen in Marina Black Sea Riviera opnieuw ter sprake. Dit keer tijdens een onderhoud van Leers met ambtenaar Nollen, waarbij ook de bankadviseur van de burgemeester aanwezig was. Tot grote verbazing van Nollen, die dacht dat Leers het alleen over de koop van een villa wilde hebben, zo verklaarde zijn advocaat Paul Brouwers gisteren. "Hij heeft het hem ook ontraden. Nollen had er geen trek in dat de burgemeester mede-aandeelhouder werd van het bedrijf, waarin hij zelf ook een belang had." Ook de bankadviseur, die de koop van een villa evenmin zag zitten, zou het Leers afgeraden hebben.
Opmerkelijk is dat eind april 2006 een Bulgaarse delegatie Maastricht bezoekt, onder wie een parlementslid, de toenmalige burgemeester van Byala, maar ook architect Dobril Dobrev, de Bulgaarse aandeelhouder in Marina Black Sea Riviera. De uitnodiging voor het bezoek is formeel ondertekend door Leers, maar was volgens de burgemeester geregeld door Nollen, zo verklaarde hij in oktober 2009. Het bezoek was "een oriëntatie op watermanagement en vuilverwerking." Leers stelde dat hij destijds niet wist dat het bezoek "eventueel in zakelijke relatie zou kunnen staan met de ambtenaar van de gemeente." Die verklaring lijkt op gespannen voet te staan met de lezing van de bron die stelt dat Leers al begin april wist wie de overige aandeelhouders naast Nollen waren. De ambtenaar heeft eerder ook verklaard dat Leers zelfs al in november 2005 in het stadhuis een ontmoeting had met Dobril Dobrev, zo blijkt uit processtukken.
De woordvoerder van Leers wil niet reageren op de kwestie zo lang het onderzoek van bureau BING naar de handelwijze van de burgemeester nog loopt. Dat onderzoek moet in januari gereed zijn. Nollen eiste voor de rechter vergeefs de stopzetting van dat onderzoek. Uit de gisteren bekendgemaakte uitspraak van de Maastrichtse voorzieningenrechter blijkt dat het onderzoek naar Leers gewoon afgerond mag worden. Ook de overige vorderingen van de zieke ambtenaar zijn afgewezen. Dat heeft vooral te maken met het feit dat de gemeente vlak voor het geding liet weten het onderzoek naar de ambtenaar zelf uit te stellen totdat hij volledig hersteld is. Ook rectificeerde de gemeente publiekelijk een uitspraak van Leers dat hij in Bulgarije aangifte had gedaan tegen de aandeelhouders van Marina Black Sea Riviera. Dat heeft in belangrijke mate bijgedragen aan de afwijzing van de vorderingen, schrijft de rechter. Nollen stond op het moment van dagvaarding wel in zijn recht. Om die reden veroordeelde de rechter de gemeente tot het betalen van de meeste proceskosten.
Dat de gemeente een onderzoek instelde naar Nollen, achtte de rechter gerechtvaardigd. Het bedrijf waarvan hij mede-aandeelhouder is, is immers tot op heden de verplichtingen jegens een koper niet nagekomen. Wetende dat die koper Leers is, dringt zich volgens de rechter wel de indruk op "dat het de gemeente niet (alleen) te doen is om de integriteit van haar ambtenaar, maar (mede) om de levering van de in privé gekochte villa aan de burgemeester en de bewaking van diens goede naam".

Gepubliceerd op: 25.08.10 00:03, laatste update: 26.08.10 15:11