'De Neel' doet nog altijd mee

Jawel, hij drinkt geregeld een borrel te veel. En dat hij de afgelopen jaren financieel meer dan een veer heeft moeten laten, is ook geen leugen, zegt Jean Nelissen. Is hij daarom een zielige man? Welnee. "Waar lullen de mensen eigenlijk over."

Jean Nelissen heeft het zelf niet gezien, het beruchte filmpje op internet waarop te zien is hoe hij een aflevering van het dagelijkse Tourprogramma de Avondetappe aankondigt. De 70-jarige wielercommentator weet nog niet hoe hij als 'schijndood' op de sites wordt opgevoerd, omdat hij met glazige ogen in de camera kijkt. Schijndood? Op het terras van zijn stamkroeg het Beerhoes in Maastricht begint-ie onbedaarlijk te lachen. Nelissen laat het woord nog een keer over zijn tong rollen. Schijndood? Als hij is uitgelachen, wordt het even stil. "Ik beklaag de mensen die zich met dit soort onzin bezighouden. Het kan me niet schelen wat er over mij wordt gezegd. Ik ben het gewend dat er over mij wordt geroddeld. Dat is onvermijdelijk als je zo lang in het vak zit en zoveel hebt gedaan. Schijndood? Hoe komen ze erbij? Theo Koomen en Fred Racké zijn dood, een heleboel anderen van mijn generatie zijn uitgerangeerd, maar ík doe nog altijd mee. Ik heb het zelfs ontzettend druk. Waar lullen de mensen eigenlijk over?"

Hij kent ze, de verhalen over zijn alcoholverslaving. Hij zou opstaan met de drank en ermee gaan slapen. Ontkennen dat hij op zijn tijd een borrel lust, wil Nelissen allerminst. Iedereen mag weten dat hij een stevige drinker is.

Jenever, pils en Cointreau: in het leven van 'De Neel' is het de Heilige Drievuldigheid. Vooral de jenever klokt hij naar binnen met dezelfde gulzigheid waarmee wielrenners hun lippen na de finish aan een blikje cola zetten. Nelissen is dan ook niet voor niks samen met Hans Wiegel en Annemarie Jorritsma ambassadeur van het Nederlandse Jenevergenootschap. "Het is waar. Ik zuip al dertig jaar. Sommige mensen kunnen drie glazen per dag verdragen, anderen acht en ik nog een paar meer. Ik weet wat mijn lichaam kan verdragen. Als ik genoeg heb, drink ik gewoon koffie. Nog nooit ben ik 's ochtends opgestaan met het gevoel dat er draden in mijn hoofd zitten. Hoezo, alcohol vernietigt de hersencellen? Wat een onzin! Ik heb zoveel gezopen in mijn leven, maar ik weet nog alles."

Nelissen zal het drinkgelag nooit vergeten dat hij meemaakte tijdens het WK in Verona in 1999. Samen met Mart Smeets bezocht hij toen een restaurant waarvan de eigenaar een grote liefhebber van grappa bleek te zijn. Nelissen, een minstens even fanatieke geloofsgenoot, liet zich niet kennen en dronk de Italiaan letterlijk onder de tafel. "Ik was die avond de campeone van de zaak", geniet Nelissen zichtbaar na. Drank doet het altijd goed in stoere mannenverhalen. Toch is dat niet de reden waarom de bekendste klant van het Beerhoes enorm kan doorhijsen. "Drank helpt soms om dingen te vergeten, om de pijn te verzachten. Niet alles wat ik in mijn leven heb gedaan, is gelukt." De man die 38 keer als verslaggever meeliep in het circus van de Tour de France, sinds 1969 een contract heeft bij de NOS, die jarenlang de scepter zwaaide over de sportredactie van Dagblad de Limburger, honderden columns schreef in tientallen bladen en 26 boeken op zijn naam heeft staan, zou nu zo arm zijn als Job. Veel wil Nelissen er niet over kwijt. "Ik ben het slachtoffer geworden van mijn eigen naïviteit. Noem het de argeloosheid van de schrijver. Een aantal mensen heeft daarvan geprofiteerd. Mensen met slechte intenties, maar ze krijgen mij niet kapot. Ik sta overal boven."

Nelissen zegt dat hij nu pas zijn ware vrienden heeft leren kennen. Een select groepje bekenden, voornamelijk uit de sportwereld, heeft zich opgeworpen als steun en toeverlaat. Het gaat volgens Nelissen vooral om morele steun. Financieel heeft hij weliswaar veel veren moeten laten, hij verdient naar eigen zeggen nog ruim voldoende om zijn eigen boontjes te kunnen doppen. Hij schrijft onder meer voor De Telegraaf, Vara Magazine en Wielerrevue. Ook bij de NOS zijn ze nog lang niet op hem uitgekeken, klinkt het stellig. Tijdens de Tour de France figureert hij elke avond in het programma de Avondetappe van zijn goede vriend Mart Smeets. Zijn aandeel daarin lijkt kleiner dan ooit. Zoals zoveel in zijn leven is ook dat slechts schijn, zegt Nelissen. Dat zijn rol is veranderd, daar doet hij niet moeilijk over. Jawel, hij komt niet meer close in beeld. Dat hij niet meer zelf door Europa trekt om vergeten wielerschatten op te delven, ook dat is waar. Dat betekent nog niet dat hij door de NOS is afgeschreven, bezweert hij. "Ik hoef niet meer zo nodig met mijn hoofd op televisie. Ik heb vijf jaar lang met een crew van de NOS door Europa gerend. Laat mij nu maar lekker op de achtergrond. Ik ben nog altijd de man van de ideeën."

De publieke omroep heeft nog meer plannen met hem, zegt Nelissen. Welke? Daarover praten vindt hij op dit moment niet zo verstandig. Zoals hij ook zijn andere toekomstplannen verborgen houdt achter een geheimzinnige grijns. Ook al heeft hij geleefd voor twee, zijn motor draait nog altijd op volle toeren. "Ik voel me prima. Waarom stoppen? Ik word als journalist nog altijd beter." Hij beschouwt het als een voorrecht dat hij het wielrennen nu van een afstand mag bekijken. "Ik kan de dingen daardoor nog beter beoordelen. Door altijd maar op pad te zijn en overal urenlang in een microfoon te kletsen, is mijn leven bovendien in een beangstigend tempo voorbijgegaan. Jazeker, ik heb dingen verwaarloosd. Privé heb ik een hoge prijs betaald. Maar spijt? Het heeft geen zin om spijt te hebben van dingen die je toch niet kunt herstellen." Niet voor het eerst tijdens het gesprek maakt Nelissen een afwerend gebaar met zijn handen. Alsof hij de minder aangename kanten van zijn leven letterlijk buiten de deur wil houden.

Toch zit op het terras van het Beerhoes geen verbitterd mens. Ondanks alles vindt Nelissen het leven té mooi om zichzelf te verliezen in rancune en haat en nijd. "Journalisten vragen mij geregeld waarom ik alsmaar door blijf gaan. Mijn enige drijfveer is de genegenheid die ik overal krijg. Ik word elke dag aangeklampt door mensen die mij een warm hart toedragen. Onlangs zat ik op het terras. Plots stonden zes bouwvakkers uit Aalsmeer aan mijn tafeltje met een doos sigaren. Hadden ze bij de receptie speciaal voor mij gekocht." Hij meent dat de live wielerverslaggeving er op televisie na zijn afscheid in 1997 niet beter op is geworden. Vooral het gemak waarmee ex-wielrenners voor de leeuwen worden gegooid, is hem een doorn in het oog. Namen wil hij niet noemen. In zijn contract met de NOS staat immers dat hij zich niet negatief mag uitlaten over de omroep. "Maar je ziet het overal. Naar welke zender ik ook kijk, ik hoor alleen maar kerels die elk gaatje vol lullen." Hij vindt het ongelooflijk dat Marc Wauters vlak na zijn afscheid al commentaar mag geven op de Vlaamse televisie. "Daar is het brein van die jongen niet op getraind. Veel van die ex-renners piepen maar wat. Alleen Herbert Dijkstra heeft het in zich." Nelissen draait niet om de hete brij heen. De dopinghysterie komt voor hem niet als een verrassing. In 1989 al schreef Nelissen een boek over de anabolicamannen in het peloton.

Eerder joeg hij coureurs en een deel van het wielervolk tegen zich in het harnas door zichzelf onder medische begeleiding te injecteren met het verboden middel Pervitine. Voor hem de ultieme manier om aan te tonen dat doping wel degelijk werkt. "Ik heb mijn nek uitgestoken. Met dat spul in mijn lijf reed ik als een speer. Op dat moment was voor mij duidelijk dat doping bedrog is. Zo denk ik er nu nog altijd over. Let wel: uit menselijk oogpunt kan ik de renners die eraan meedoen best begrijpen. Niemand wil falen op het moment suprême. Maar goedkeuren? Wie de regels niet respecteert, is een bedrieger." Hij zou in een herkansing misschien andere keuzes maken. Wie weet zou hij topkok worden of advocaat. Zolang hij de mensen maar kan amuseren. "Maar het verleden is het verleden. Ik ben een man van de toekomst. Sta nooit stil bij de dood. Alleen armzalige en ongelukkige mensen zijn bang om dood te gaan."

Gepubliceerd op: 01.09.10 14:52, laatste update: 01.09.10 15:51