Afgelopen donderdag was ik met mijn gezin in Rotterdam. Op net zo'n dag als deze liepen we in het stadspark tussen de Maas en het bruisende stadscentrum. Een spreekwoordelijke oase van rust. Een winters park met enkele classicistische gebouwen en ernaast een echte landmark, de Euromast. Zo noemden ze de Euromast in 1960 bij gelegenheid van de opening van de eerste Floriadedenk ik niet, maar het effect was hetzelfde. Die Floriade midden in het Rotterdam van de wederopbouw was een groot publiek succes.Een paar maanden geleden sprak ik daarover met dhr. Ponneker, de toenmalige perschef. Dhr. Ponneker wist prachtig te vertellen overde totstandkoming en het Floriadejaar 1960. Hij heeft me ook een aantal bijzondere voorwerpen meegegeven, die herinneren aan de Floriade van toen. Bijvoorbeeld: Een bundeling van de dagelijkse speciale Floriade-edities van Het Vrije Volk (een idee voor de Limburger?), een programmaboekje, een speciaal klokje en hier heb ik een bijzondere sculptuur in de vorm van een tulp met daarin een hoefijzer gegoten! Een herinnering aan een paardenkoetstocht die van Istanbul naar de Floriade in Rotterdam voerde. (Deze voorwerpen zullen trouwens tentoongesteld worden op het Floriadeterrein in Venlo.)

De vergelijkingen tussen toen en nu zijn natuurlijk moeilijk te maken. Maar in beide gevallen gaat het om een evenement wat uitnodigt om te komen. En meer dan dat.Deze wereldtuinbouwtentoonstelling, van 4 april tot begin oktober, vormt een prachtig podium voor de regio Venlo. Het biedt ons de mogelijkheid op wereldschaal te laten zien wat deze regio te bieden heeft. En als je bedenkt welke ontwikkelingen er in de aanloop naar de Floriade al in gang gezet zijn, durf ik te stellen dat de Floriade nu al een succes is. Al voor de deuren zijn geopend.

Denk aan de versnelde aanleg van de Greenportlane en de A74. Denk aan de gebiedsontwikkeling van Klavertje 4, de permanente gebouwen Innovatoren en Villa Flora. En dan gaat het me niet zozeer om de stenen, maar om de uitstraling en de impuls die deze gebouwen aan deze regio geven. Volgens mij  was de ontwikkeling van het Kazerneterrein ook niet versneld opgepakt, als er niet de juiste geestesgesteldheid was ontstaan in Venlo. Mede dankzij de Floriade.

De komst van de Floriade heeft er ook voor gezorgd dat bedrijven, overheden en kennisinstellingen elkaar meer gaan opzoeken en intensiever samenwerken. Iets wat misschien niet direct zichtbaar is.
Bedrijven en onderwijs ontwikkelen samen opleidingen die aansluiten bij de behoefte in deze regio. De Greenport Venlo is het afgelopen jaar weer een stuk verder gekomen.

De Floriade als vliegwiel voor fysieke ontwikkelingen. Dat hebben we vaker gehoord. Maar de Floriade als katalysator voor samenwerking vind ik minstens zo belangrijk. Daar kan deze regio, ook na de Floriade, nog veel plezier aan beleven.

Wat ik van ganser harte hoop is dat de Floriade ook een zekere trots bij mensen in deze regio veroorzaakt. Trots op waar we vandaan komen. Trots op wat hier gebeurt. Trots op waar wij hier toe in staat zijn. Trots om ons open te stellen voor Europa en de wereld. En een bewustzijn bij mensen dat deze regio echt iets te bieden heeft en interessant is voor bedrijven, onderwijsinstellingen en al haar inwoners (nieuwe en oude).Jaren geleden is door deskundigen van binnen en van buiten de regio al voorspeld dat de Regio Venlo het in zich heeft om mede dankzij de Floriade zichzelf de 21e eeuw in te lanceren. Het ligt in onze handen, beste mensen.

Dames en heren,
Het zijn in meerdere opzichten uitdagende tijden. Het jaar 2011 was in financieel opzicht een turbulent jaar. Net als veel van onze burgers en bedrijven deelt de gemeente in de financieel moeilijke omstandigheden. Want we hebben krachtig moeten bijsturen om de begroting voor 2012 en de volgende jaren sluitend te houden. Een hels karwei, maar we zijn er met de inspanningen van velen in geslaagd een evenwichtige en sluitende begroting neer te leggen.

Het zwaar weer zal dit jaar zeker nog aanhouden. Maar belangrijk is dat ‘ons schip' blijft drijven en dat we koers houden. Aan de ene kant blijven we investeren in de toekomst van onze gemeente.We blijven investeren in kennis en kennisontwikkeling van onze burgers.Het verbinden van jonge, hoogopgeleide mensen aan de stad en het realiseren van een bruisend en dynamisch stedelijk centrum past daarin. Maar ook: het bij- en herscholen van mensen die nu te laagopgeleid zijn. De beste kansen op een zelfstandig leven liggen in het ontwikkelen van de talenten van mensenin de alsmaar voortschrijdende kenniseconomie. Als bedrijfsleven, onderwijsinstellingen en overheden kunnen we daar belangrijke steun aan geven. Sterker nog: we zijn het aan onszelf en onze jeugd verplicht!
En een groot aantal investeringen in het stadscentrum en in wijken en stadsdelen blijven ondanks alle bezuinigingen intact. En aan de andere kant moeten we een groter beroep doen op de eigen verantwoordelijkheid van onze samenleving. Ik heb daar vertrouwen in.

Een en ander gaat gepaard met een overheveling van taken van Rijk en Provincie naar de gemeenten en een daaraan gekoppelde efficiencykorting. De gemeenten worden wellicht geconfronteerd met de grootste opgaven en uitdagingen uit de afgelopen decennia, financieel en beleidsmatig.

De gemeenten staan voor de zeer forse opgave om in de komende drie jaar een ongekend omvangrijk pakket aan rijks- en provinciale taken in het sociaal maatschappelijk domein te integreren binnen de huidige activiteiten. Nu staan de gemeenten aan de lat om in deze zwaar weer situatie te laten zien dat het op lokaal en regionaal niveau beter kan. Beter dan wanneer het Rijk zich er mee blijft bemoeien.

Echter: Als we op dezelfde manier blijven werken zoals we altijd deden, dan zal de uitvoering van de oude en de nieuwe taken vrijwel zeker leiden tot nog grotere tekorten op de gemeentelijke begroting. Dan zal het niet beter gaan. Met andere woorden: ‘Als je doet wat je deed, dan krijg je minder dan wat je kreeg'.

Bovendien verwacht ik dat er dan echt met een zeer botte bijl gehakt gaat worden en dat is niet in het belang van de burgers waarvoor we de taken uitvoeren. Het moet dus anders. Meer zeggenschap bij mensen en de samenleving zelf. Daadwerkelijke ruimte voor burgerinitiatieven en geen surrogaatoplossingen zoals ‘interactief bestuur'. En de overheid zal ten tweede een andere rol moeten gaan vervullen. En dat kan wat mij betreft alleen maar als de gemeenten dichter tegen elkaar aan schurken, als we onze regionale samenwerking echt handen en voeten geven en als we er in slagen om het uitzicht vanuit de gemeentelijke kerktorens te vergroten tot zinvolle regionale samenwerkingseenheden.

Niet alleen bestuurskracht, maar zeker ook regionale uitvoeringskracht is van belang en daarvoor moeten we als gemeenten naar schaalvoordelen zoeken.
De vraag is of de huidige gemeenten voldoende robuust zijn om de lasten van de overheveling van taken te kunnen dragen. Wat mij betreft zijn de gemeenten in Noord Limburg in de nabije toekomst aangewezen op nog intensievere vormen van samenwerking. En als ik moet kiezen of gekozen worden, dan kies ik liever zelf….

Europa als kans
De uitdaging komt zeker ook uit Europa. Eigenlijk is het omgekeerd. Hoe gaan de diverse lidstaten en hun inwonersom met de financieel-economische crisis en de Europese samenwerking? Dat is een uitdaging die ons allemaal aangaat en waar we actief op moeten reageren. En zeker in een grensstad als Venlo en in een Euregio als de onze. We hebben in onze regio volop geprofiteerd van het openen van de binnenmarkt sinds 1992. En de euro staat onder druk, maar laten we niet vergeten wat de overgang naar een gezamenlijke muntsoort aan welvaart heeft gebracht. En zijn het niet grensregio's als de onze die belang hebben bij het voortbestaan van Europese investeringsfondsen? Ik hoop dat onze regering het verzet tegen de voortzetting van die fondsen weldra zal staken. Een opvatting die alle gemeenten en provincies inmiddels luid en duidelijk hebben doorgegeven. Wij horen niet aan de zijde van Engeland maar bij Merkozy, bij Europa.
Het Centraal Plan Bureau heeft onlangs berekend dat Nederland gemiddeld genomen enkele maandsalarissen rijker is geworden sinds de opening van de binnenmarkt en de introductie van de euro. Wie dat op het spel durft te zetten zet dus direct de welvaart van ons allemaal op het spel.
De kritiek op de bureaucratie van de EU is trouwens  terecht. En er zullen ook ingrijpende maatregelen genomen moeten worden door diegenen die er een potje van gemaakt hebben. Een blinde eurofilie moet niet meer terugkeren. Het antwoord is echter niet minder Europa of zelfs het opheffen van de euro of het teruggaan naar oude nationale grenzen. Het antwoord is veeleer een steviger en efficiënter samenwerkend Europa dan minder. Een Europa wat meer ruimte geeft aan samenwerkende regio's met minder nationale barrières.
In het licht van de geschiedenis kunnen we zeer trots zijn op wat tot stand is gebracht. Het Concert van Europaklonk nog nooit zo harmonieus als in de afgelopen decennia.
Mooier dan in 1815,
Beter dan in 1856 of in 1871,
En veel beter dan in 1918 en 1945 toen Europa uitgeteld op de grond lag.
Het feit dat er nu dissonanten in het concert klinken is geen reden om te stoppen, maar moet leiden tot het nieuw stemmen van de instrumenten.
Dat is ook in ons Venlose belang. Dat is ook onze uitdaging.

Fysieke vernieuwingen
Dat Venlo zich fysiek vernieuwt is het afgelopen jaar zeer zichtbaar geworden. Venlo bouwt een totaal nieuw Maasfront. De komst van het stadskantoor, de middenzaal van de Maaspoort, het poppodium en de wijk Q4 vormen een prachtig sluitstuk.
Grote infrastructurele ingrepen rondom de binnenstad liggen achter ons. Denk aan Koninginneplein, Roermondsepoort en Goltziusstraat. We hebben flink geïnvesteerd. Het is nu tijd dat ondernemers, bezoekers en inwoners daar de vruchten van gaan plukken.

KazerneKwartier en Museumkwartier
Niet alles is natuurlijk even voorspoedig verlopen. In 2011 is er veel aandacht geweest rondom het project KazerneKwartier. De komende maanden zal duidelijk worden welke volgende stappen de gemeenteraad gaat zetten. Ook een burgemeester heeft geen glazen bol. Het feit dat ROC Gilde en het Play Your Game concept van Holland Casino niet doorgaan, is teleurstellend. Maar dat verandert niets aan onze visie op het gebied. Dit is een langlopende ontwikkeling. We trekken daar 15 jaar voor uit. Het gebied is een unieke locatie met veel potentie, dicht bij het centrum. Hier kan Venlo grote voorzieningen laten landen zoals het nieuwe multifunctionele centrum.
Graag wijs ik vanavond ook op het grote belang van de totstandkoming van het Museumkwartier. Het investeren in deze concentratie van ‘haute' en volkscultuur is van groot belang voor de toekomst van onze stad. De ambities zoals die vastgesteld zijn zie ik eerder als opstap naar een grootsere ontwikkeling dan als eindpunt. Een museum voor de Tajiricollectie en verwante moderne kunst hoort daarbij. Ik hoop van ganser harte dat de Tajirifamilie met ons de draad weer wil oppakken. De draad is in ieder geval niet doorgeknipt kan ik u melden, in weerwil van eerder geluiden vorig jaar.

Investeren in wijken en buurten:
Dames en heren,
Aangenaam en leefbaar wonen hoort daar onmiskenbaar bij. Onze wijken liggen er goed bij. Maak de vergelijking maar met andere Nederlandse steden. En dat willen we zo houden. Vandaar dat we ook in deze wijken blijven investeren. Dat doen we o.a. door voorzieningen te bouwen. ‘Stenen voor mensen', zou je kunnen zeggen. Denk aan de diverse multifunctionele voorzieningen en de Huizen van de Wijk.
Jong en oud moet zich in hun wijk thuis voelen, zich veilig voelen. Mensen die elkaar opzoeken om samen hun buurt leefbaar te houden. Dat is ook waar Venlo voor staat. Actieve, betrokken inwoners maken onze gemeenschap levendig.
Zij maken onze gemeente pas echt aantrekkelijk. Zonder deze mensen zijn gebouwen immers slechts ‘lege hulzen'.

Afsluiting:
Ik wil afsluiten en u allemaal nogmaals het beste wensen voor het komende jaar. In de privésfeer, maar zeker ook daar buiten. In 2012 staan ons weer voldoende uitdagingen te wachten. De gemeente Venlo moet de rol van krachtige centrumgemeente in de regio verder waar gaan maken. Dat kan alleen samen met u, met al onze burgers en onze buren, als zelfbewuste regio in Europa. Er is geen andere weg die aantrekkelijker is dan deze wat mij betreft. Samen zien we de stip aan de horizon. Gaat u mee?

Proost, op uw gezondheid, op ons jaar.

Gepubliceerd op: 03.01.12 19:45