Uithangbord voor bèta in de regio

Print
Uithangbord voor bèta in de regio

Afstudeerders Lex Greeven en Kayla Kolff van het Maastricht Science Programme in de huiskamer van het faculteitsgebouw Foto: Peter Schols

Ben je bètastudent, maar kun of wil je nog geen specifieke studie kiezen? Dan biedt het Maastricht Science Programme uitkomst. Je selecteert je eigen vakken en leeft je uit in de laboratoria om échte problemen van bedrijven op te lossen. Deze nieuwe combinatie van studeren en experimenteren komt voort uit een samenwerking van Universiteit Maastricht en de Brightlands Chemelot Campus in Geleen.

Nog twee uur. Dan is de bachelortijd voor Lex Greeven uit Maastricht (20) en de Nederlands-Keniaanse Kayla Kolff (21) voorbij. In hun donkerblauwe academic dresses zullen de studenten van het Maastricht Science Programme hun diploma in ontvangst nemen. Net als 139 andere studenten.

Het kiezen van een studie na de middelbare school was lastig, vertellen Lex en Kayla in de huiskamer van hun faculteitsgebouw, vlak bij het Maastrichtse Vrijthof. Lex: „Ik twijfelde tussen natuurkunde en scheikunde. Het fijne aan het Maastricht Science Programme is dat je je niet jarenlang hoeft vast te leggen. Je bent erg flexibel.” In de driejarige opleiding van Universiteit Maastricht (UM) kun je namelijk zelf kiezen welke vakken je wil volgen. Kayla: „Ik had het gevoel dat ik aan zet was. Dat beviel me heel erg. Ik was geïnteresseerd in wetenschap, maar wist nog niet welke kant ik op wilde. Hier krijg je de kans om dat uit te zoeken."


Kayla Kolff Foto: Peter Schols

Toekomst
Het Maastricht Science Programme bestaat uit praktijk- en hoorcolleges, maar ook doen de studenten soms hele dagen onderzoek in het lab. Bedrijven in de regio, zoals ontwikkelaar van medische apparatuur Technomed en dierentuin GaiaZOO, dragen vraagstukken aan voor studenten als Lex en Kayla. Zij kijken met een frisse blik naar de problematiek en doen onderzoek in de laboratoria van Brightlands of werken bij de bedrijven zelf. Die gaan aan de slag met de resultaten van het onderzoek en de burger ziet dat als het goed is uiteindelijk terug in het product dat het bedrijf levert.

Kayla weet door het programma dat ze verder wil met onderzoek naar het gedrag van dieren. Na de zomervakantie gaat ze biologie studeren aan de Universiteit Utrecht. Lex ziet een toekomst voor zich in de natuurkunde en gaat een master doen aan de Universiteit van Bonn.

Kansen
„In het Maastricht Science Programme, gestart in 2011, volgt een student vooral zijn eigen pad”, vertelt decaan Thomas Cleij. Studenten stellen zelf hun lesprogramma samen. Het theoriegedeelte vindt plaats op de universiteit, in de Brightlands Chemelot Campus-labs wordt onderzoek gedaan. „We zijn pas zes jaar bezig en nu al spelen we mee op nationaal niveau. Onze studenten worden toegelaten op internationale topuniversiteiten. Dat kan alleen maar met deze samenwerking tussen universiteit en campus. Op eigen kracht hadden we dat als universiteit niet gered.”

Studenten beseffen dat de samenwerking van grote betekenis is, ziet Cleij. „Brightlands zorgt ervoor dat je dichter bij elkaar komt en kansen kunt benutten.” Voor de opleiding is samenwerking met het bedrijfsleven belangrijk. In projectperiodes werken studenten aan problemen van bedrijven. Ook halen ze soms uit datasets informatie waar een bedrijf nog niks mee doet. Behalve op de Geleense Brightlands-campus werken studenten microbiologie bijvoorbeeld ook in de labs op de Brightlands Maastricht Health Campus. Cleij: „We willen in de toekomst ook meer samenwerken met de campus in Venlo en in Heerlen. Studenten hebben een grote behoefte om toegepast onderzoek te doen. Dat komt tegemoet aan de vraag vanuit het bedrijfsleven. Ik twijfel er niet over dat er over een jaar of vijf door de rest van Nederland wordt gekeken naar deze regio als een gebied dat vooruit loopt op de rest."


Een MSP-student aan het werk bij de Brightlands Chemelot Campus Foto: MSP

Bijdrage
Het vrije lesprogramma is van niet te onderschatten belang voor alle partijen, zegt Cleij. „Door interactie met bedrijven leiden we wetenschappers op die kunnen omgaan met de problemen van de toekomst. Daar hebben de bedrijven ook profijt van. Die werken samen met toptalent.”

Door die samenwerking is de kans volgens de decaan groter dat studenten later terugkomen naar Limburg. Nu vertrekt het merendeel van de afgestudeerden uit de provincie, meent Cleij. Precieze cijfers over hoeveel er vertrekken en blijven zijn er nog niet. Omdat het zo’n jonge opleiding is, is het moeilijk in te schatten wat alumni gaan doen. Studenten móeten haast wel weg, omdat er relatief weinig masteropleidingen zijn ,zegt Cleij. Wel ziet hij oud-studenten nu alweer terugkomen, die na hun master hier bijvoorbeeld promotieonderzoek doen.

De opleiding levert een grote bijdrage aan de regio. Dat zit hem alleen al in de komst van de studenten naar Limburg, die daarmee bijdragen aan bedrijvigheid, werkgelegenheid en economische groei. Nu, maar ook als ze na hun studie in de provincie blijven of terugkomen.
De vele buitenlandse studenten zorgen ervoor dat studenten uit de regio het Maastricht Science Programma kunnen volgen. „Een opleiding heeft simpelweg volume nodig om alle kosten te kunnen dragen. Zonder buitenlandse studenten had het programma er niet zo uit gezien.”

Volgens de decaan maakt de opleiding het aantrekkelijk voor bedrijven om zich hier te vestigen. Voordat ze neerstrijken op bijvoorbeeld een Brightlands-campus, kijken ze goed rond in de regio hoeveel er gebeurt op bèta-gebied. Cleij: „We zijn een uithangbord voor bèta-techniek. Voor 2011 was het bijna onmogelijk bèta-bedrijven naar de regio te halen, omdat er op academisch bèta-vlak nauwelijks iets was. Ook het feit dat Universiteit Maastricht een universiteit op topniveau is, helpt mee met het zichtbaar maken van de provincie over de grens. Bovendien sluit de opleiding goed aan bij de Brightlands-doelstellingen, zoals duurzaamheid en gezondheid.”
Het werken in de laboratoria van de Brightlands Chemelot Campus geeft de studie een extra dimensie. „We krijgen hulp van mensen op de campus. Het is een mooie gelegenheid samen te werken met de bedrijven die er zitten”, zeggen Kayla en Lex.


Lex Greeven Foto: Peter Schols


Betere geleiding door studenten

Het bedrijf Technomed, gevestigd op het bedrijventerrein bij Maastricht Aachen Airport, klopte aan bij het Maastricht Science Programme. Met succes, want studenten ontwikkelden een gel die nu gebruikt kan worden bij medisch onderzoek. Technomed ontwikkelt medische apparaten die elektrische lichaamssignalen meten, die de hersenen doorgeven aan bijvoorbeeld de spieren. Roel Paes, die Technomed zo’n half jaar geleden verkocht aan een Amerikaanse investeerder, zag dat er behoefte was om zelf die signalen te kunnen meten. Daarvoor zijn oppervlakte-elektroden nodig, de ‘plakkers’ die je op je lichaam krijgt bij het maken van bijvoorbeeld een hartfilmpje. Paes: „In de huidige gezondheidszorg wordt steeds meer gevraagd van de patiënt zelf. Stel dat iemand naar huis wordt gestuurd met de opdracht die meting zelf te doen. Dat gaat niet met zes van die plakkers. Je moet precies weten hoe en waar die moeten komen.”

Technomed ontwikkelde één plakker die de signalen kan meten. Aanbrengen gaat daardoor sneller en elektrodes verkeerd plakken is geen zorg meer. Cruciaal is de overdracht van het signaal naar de elektrode. Daarvoor is een gel nodig die het signaal geleidt. Het bedrijf was op zoek naar een beter geleidende gel en schakelde via een subsidieadviseur het Maastricht Science Programme in. Een student ontwikkelde een nieuwe gel en een andere groep studenten – onder wie Lex Greeven – testte de gel. Paes: „We hebben veel geleerd van het traject. Hoe de gel beter plakt en beter geleidt bijvoorbeeld. De studenten hielden zelfs – dat vonden we verrassend – rekening met de kostprijs. Ik kijk echt terug op een hele leuke samenwerking.”


Samenwerken
Komend schooljaar telt het Maastricht Science Programme (MSP) 340 studenten. Driekwart van hen komt uit het buitenland. Meer dan 80 procent haalt de eindstreep, grofweg twee keer zo veel als bij andere bèta-opleidingen. Bijzonder is de intensieve samenwerking met bedrijven uit de regio. Met grote bedrijven zoals Medtronic, dat zich specialiseert in medische technologie, maar ook met kleinere spin-offs. De opleiding koppelt studenten aan bedrijven en samen formuleren zij een onderzoeksvraag. Zo werkte MSP samen met het Grensmaasproject en met make-up ontwikkelaar CRB Benelux op de Brightlands Maastricht Health Campus. GaiaZOO onderzocht samen met biologiestudenten hoe diergedrag wordt beïnvloed door interactie met bezoekers van de dierentuin.
 

Dit verhaal is onderdeel van een een innovatief en multimediaal project. De redactie van De Limburger onderzoekt de maatschappelijke en economische betekenis van Brightlands. Dit project is mede mogelijk gemaakt door een financiële bijdrage van Brightlands, zonder dat deze partij invloed heeft gehad op de inhoud van de verhalen.
Lees meer op de site van Brightlands