Nieuwe documentaire over Japanner die Nederlandse studente doodde en opat

Print
De Japanner die in 1981 de wereld schokte met gruwelijke details over het vermoorden én opeten van de Nederlandse studente Renée Hartevelt (24) in Parijs, is opnieuw in beeld. Twee wetenschappers maakten een documentaire over het leven van Issei Sagawa (68).

Caniba beleefde zijn Noord-Amerikaanse première op het Toronto International Filmfestival en zijn wereldpremière een week geleden tijdens het Filmfestival van Venetië. De documentaire is allerminst bedoeld om de gruweldaden van de hoofdpersoon te rechtvaardigen, zo benadrukken de makers aan het begin. 

Wat ze dan wel willen? Filmsite IMDb omschrijft het als volgt: 'De Franse Veréna Paravel en de Britse Lucien Castaing-Taylor willen inzicht geven in het kannibalistische verlangen in de mens door middel van het belichten van het leven van Issei Sagawa en zijn mysterieuze relatie met zijn tweelingbroer Jun.'   

Beroemdheid
Volgens de Amerikaanse website thedailybeast.com geeft de film 'een indrukwekkend kijkervaring die voortvloeit uit de macabere fascinatie voor de psychose waarin Sagawa in 1981 verkeerde'. Hij inspireerde zelfs The Rolling Stones (Too Much Blood) en de Engelse band The Stranglers (La Folie) tot het schrijven van nummers. De laatste klinkt ook bij de aftiteling van de film.

De New York Times noemt de documentaire 'een van de meest controversiële films die kijkers een intiem inkijkje geeft in het leven van een kannibaal die leeft van zijn levensverhaal en wordt verzorgd door zijn geestelijk wél normale broer. Een inkijkje dat wenkbrauwen doet optrekken.' 

Issei Sagawa werd in 1981 wereldberoemd door de moord op de Nederlandse Renée Hartevelt (24) en het gedeeltelijk opeten van haar in stukken gesneden lichaam. De buitengewoon intelligente Japanner (31), die na zijn afstuderen in Japan naar Parijs trok voor een postacademische opleiding in de Engelse literatuur, had zijn medestudente de liefde verklaard maar was afgewezen. Daarop schoot hij haar dood met een jachtgeweer. Hij had seks met haar dode lichaam, sneed het in stukken, at een deel ervan op en verborg de rest in zijn koelkast. De kannibaal werd gearresteerd toen hij de inmiddels rottende lichaamsresten wilde dumpen maar een van de twee koffers onderweg open schoot. Daarbij vielen de lichaamsresten op straat. 
 



Droom
Sagawa bekende al jaren te hebben gedroomd van het opeten van zijn geliefde. Dat moest bij voorkeur een Nederlandse of Duitse jonge vrouw zijn met mooie vrouwelijke rondingen. Daarna wilde hij zijn andere fantasie realiseren: zelf vermoord worden door iemand die hem daarna in een pan zou koken en zijn lichaamsdelen zou opeten.

Deze redenering intrigeerde antropoloog en filmmaker Paravel. "Sagawa's ultieme wens om te worden vermoord en opgegeten door een vrouw was mij bekend. Ik wist alleen niet of ik degene was die hij voor ogen had en of ik het überhaupt zou kunnen. Daarom wilde ik diepgaander met hem samenwerken dan filmmakers normaliter doen. Met succes, want ik heb nu het gevoel dat ik zijn verlangen begrijp. Althans toch gedeeltelijk", zo lichtte ze haar keuze toe in een mail aan The New York Times. 

Niet toerekeningsvatbaar
Issei Sagawa werd nooit veroordeeld, omdat hij ontoerekeningsvatbaar werd verklaard als gevolg van een geestesstoornis. De Japanner belandde in een inrichting maar werd in 1984 uitgeleverd aan zijn vaderland, waar hij werd opgenomen in een kliniek in Tokio. In 1986 kwam de dertiger op vrije voeten, naar verluidt dankzij tussenkomst van zijn vader, een zeer vermogend en invloedrijk man. De Japanner schreef een boek over zijn gruweldaden, dat in Japan een cultstatus bereikte, schuift regelmatig aan in talkshows en schildert portretten van naakte vrouwen. 

In een interview met Vice Media (zie hieronder) verklaarde Sagawa vorig jaar dat hij nog nooit zo'n mooie vrouw had gezien als Renée Hartevelt. "Nadat ik haar had vermoord, wist ik met welk lichaamsdeel ik wilde beginnen: Haar rechterbil. Niet de linker. Die rechterbil was zó lekker. Ik was ook dol op haar dij en bewaarde delen ervan in mijn koelkast."

De moordenaar en kannibaal vond het 'heerlijk' om in het lichaam van zijn Nederlandse slachtoffer te snijden. "Toen ik mijn mes erin zette, zag ik een gele substantie. Later hoorde ik dat dat vet was." Sagawa zei niet zo goed te weten hoe hij tot zijn gruweldaden kwam. "Waarschijnlijk kom ik van een planeet vol kannibalen en ben ik hier de enige in mijn soort."  

 
Vissers
Filmmakers Veréna Paravel en Lucien Castaing-Taylor zijn bekend van Leviathan (2012), een 'extreem indringend' portret van het harde vissersleven op zee in beeld gebracht met cameraatjes op de helmen van de vissers, en van de korte film Ah Humanity (2015) over de ramp met de kerncentrale in Fukushima vier jaar eerder. Ze belichtten de kernramp als een 'apocalyptische visie op moderniteit', gezien door de camera van een mobieltje dat voor een telescoop werd gehouden. Tijdens de opnames in Japan vernamen Paravel en Castaing-Taylor naar verluidt over Issei Sagawa.