17.000 bajesklanten staan jaarlijks zonder enige hulp op straat

Print
17.000 bajesklanten staan jaarlijks zonder enige hulp op straat

Foto: ANP

Jaarlijks worden zo'n 17.000 gedetineerden op straat gezet zonder enige hulp bij hun terugkeer in de maatschappij. Slechts de helft van alle gevangenen krijgt hulp bij het zoeken naar een huis, een baan of uitkering en het aflossen van schulden. Ongeveer 30 procent van alle gevangenen zit na twee jaar weer achter tralies.

Jaarlijks verlaten in Nederland 35.000 mensen de gevangenis. De adviescommissie van de Raad voor Strafrechttoepassing vraagt staatssecretaris Dijkhoff om ervoor te zorgen dat álle gevangenen voor een re-integratietraject in aanmerking komen. Gevangenissen en gemeenten krijgen dat nu niet voor elkaar. Met name in de onderlinge communicatie gaat veel mis. De uitgewisselde info is vaak onvolledig of klopt niet.

Denkfout
De grootste groep gedetineerden die re-integratie misloopt, bestaat uit kortgestraften: mensen die vier weken of minder moeten zitten. Te makkelijk wordt gedacht dat zij weinig ‘terugkeerproblemen’ ondervinden. "Dát is de denkfout", zegt Ruud Boelens, voorzitter van de adviescommissie.

"Uit onderzoek is allang gebleken dat kortgestraften vaak dezelfde problemen hebben als mensen die langer moeten zitten: geen huis, geen uitkering, geen ID-bewijs. Het zijn vaak de verwarden, werklozen, mensen met diepe schulden. En ze recidiveren even vaak als langgestraften."

Een deel van de oplossing die de Raad voor Strafrechttoepassing aandraagt, is minder vaak korte celstraffen opleggen. "Een taakstraf of elektronisch toezicht werkt beter." De kans dat gedetineerden dan hun baan of inkomen verliezen en wéér het criminele pad op gaan, is daarmee kleiner.

Hardcorecriminelen 
Niet iederéén hoeft overigens een re-integratietraject af te werken. Bij sommigen is het inderdaad niet nodig, anderen behoren tot de hardcorecriminelen die gekozen hebben voor een bestaan als boef. Maar wel moet iedere gevangene beoordeeld worden of een re-integratieplan nodig is, en dat gebeurt nu in de helft van de gevallen nog niet.

Justitie maakt sinds een jaar of tien werk van de ‘terugkeerhulp’ aan bajesklanten. Voorheen werd ruim twee derde van de ex-gedetineerden binnen vier jaar opnieuw veroordeeld voor een misdrijf. Veel bajesklanten die op straat kwamen te staan zonder huis, werk, uitkering of zelf identiteitbewijs konden weinig anders. De afgelopen tien jaar is het aantal recidivisten ongeveer met 5 procent gedaald.