Worst en vleeswaren als dader

De consumptie van bewerkte vleeswaren als ham, salami en leverworst brengt volgens de VN-gezondheidsorganisatie WHO gezondheidsrisico's met zich mee.

De consumptie van bewerkte vleeswaren als ham, salami en leverworst brengt volgens de VN-gezondheidsorganisatie WHO gezondheidsrisico's met zich mee.© ANP

Rood vlees zat al in het verdachtenbankje als veroorzaker van darmkanker. Maar nu heeft de Wereldgezondheidsorganisatie (WHO) van de Verenigde Naties bewerkte vleesproducten zoals worst en vleeswaren definitief aangewezen als dader.

rvandenbooren

door Ton Voermans

Vlees is niet de enige veroorzaker van darmkanker, maar de conclusie van de WereldgezondheidsorganisatieWHO liegt er niet om. Het risico op darmkanker neemt met 18 procent toe ‘voor elke 50 gram bewerkt vlees die dagelijks wordt gegeten', stelt de organisatie onomwonden na bestudering van 800 onderzoeken naar de oorzaken van darmkanker.Aan darmkanker overlijden jaarlijks ruim 6000 Nederlanders. Bewerkt vlees is al het vlees dat is geconserveerd door middel van roken, drogen, zouten of door toevoeging van conserveringsmiddelen. En dat is bijna alles: van de knakworst tot het plakje ham, van de salami tot de hamburger. Hoe het precies werkt, weet de WHO niet. Er is niet één schuldige hulpstof in het vlees aan te wijzen. Dat is ook moeilijk, in een pakje vleeswaar zitten tientallen hulpstoffen en Enummers.AutouitlaatAl die toegevoegde stoffen kunnen bij de bereiding of vertering reageren en chemicaliën vormen die rechtstreeks uit een autouitlaat lijken te komen. „Het is allemaal niet nieuw”, bezweert Richard van der Kruijk van de Vereniging voor de Nederlandse Vleeswarenindustrie. De sector vindt het overtrokken dat de WHO bewerkt vlees in dezelfde categorie plaatst als bekende moordenaars als arseen, asbest, dieselroet, tabak en cadmium. „Een hoeveelheid van 50 gram wordt gezien als bovenmatige consumptie. Nederlanders zitten daar ver onder, we eten 20 gram vleeswaar per dag.” Daarom vindt de vleesbranche het onderzoek ‘niet-representatief voor Nederland'. Hij verwacht niet dat Nederland massaal het plakje ham, salami, de hotdog en de rookworst links laat liggen. „Nederlanders zijn nuchter.”OneensKWF Kankerbestrijding is het niet met de vleesbranche eens. Vermijdt ham, salami en worst en eet niet meer dan 500 gram rood vlees per week, luidt het advies. Slagers Michel van der Ham en Theo Pronk van biologische slagerij De GroeneWeg in Rotterdam zijn niet gerust op ‘de nuchtere Nederlander' die wel in zal zien dat het zo'n vaart niet loopt. „Bij voedselschandalen als de varkenspest en die met paardenvlees kregen we extra klandizie van mensen die veiligheid bij de biologische slager zochten. Nu weet ik het niet. Dit is anders. De WHO zegt dit niet zomaar. Als klanten vragen of wij nitriethoudend zout - want daar draait het om - gebruiken, kan ik dat niet ontkennen”, zegt Pronk. „Er is geen alternatief om vlees houdbaar en op kleur te houden. We proberen zo weinig mogelijk te gebruiken”, vult Van der Ham aan.AsbestDe supermarkten, verenigd in het CBL, vinden het te ver gaan om bewerkt vlees in hetzelfde rijtje te zetten als asbest. „Mensen zijn omnivoren, ingesteld om vlees te eten. Al duizenden jaren proberen we het vlees langer houdbaar te maken”, laat het Centraal Bureau Levensmiddelenhandel weten. Volgende week komt de Gezondheidsraad met nieuwe voedingsrichtlijnen, de eerste update in tien jaar. Nu nog wordt 100 tot 125 gram vlees (inclusief eieren) per persoon per dag aangehouden. De verwachting is dat dat op weekbasis wel een onsje minder wordt.De beschuldigende vinger gaat in tal van onderzoeken ook al jaren naar rood vlees, een gewoon lapje rund, varken of schaap. Dat staat niet in het rijtje kankerverwekkende producten. Volgens deWHO is rood vlees ‘mogelijk kankerverwekkend'.Het gevaar van rood vlees en bewerkt vlees moet ook niet overschat worden, stelt de WHO. De organisatie plaatst bewerkt vlees weliswaar in hetzelfde rijtje als roken, maar benadrukt dat roken veel ongezonder is dan een broodje ham. De WHO wijst erop dat het risico op kanker afhankelijk is van veel meer factoren dan alleen vlees.Leeftijd, genetica, leefstijl. Het speelt allemaal mee. En vergeet niet dat de vleeswaren veel belangrijke voedingsstoffen voor een mens bevatten zoals proteïnen, vitaminen en ijzer, zegt de vleesbranche. En dat beaamt de WHO.

Meer lezen?

Nieuwe actie: Één jaar toegang tot alle Plus-artikelen voor slechts 1,04 per week. Daarmee lees je dagelijks meer dan 100 nieuwe Plus-artikelen op onze site & app. Of kies voor een van onze andere abonnementen.

Ik word digitaal abonnee