Restschade in rechtspraak Limburg

© illustratie Berend Vonk

Limburg behoudt met Roermond én Maastricht twee volwaardige rechtbanklocaties, zo heeft de Raad voor de rechtspraak besloten. Prachtig nieuws voor velen. Maar de restschade die de rechtbankenstrijd heeft opgeleverd, is enorm.

Marco van Kampen

Hoera. De rechtbank in Maastricht blijft gehandhaafd als volwaardige locatie, als het aan de Raad voor de rechtspraak ligt. Dat is geweldig nieuws voor al die rechters die in september in toga protesteerden tegen het Meerjarenplan, en pleitten voor handhaving van de huidige situatie. Voor burgemeester Annemarie Penn-te Strake van Maastricht, die vanaf moment één pal voor haar rechtbank stond, daarbij de discussie niet schuwend.

De restschade is enorm

Voor alle mensen uit Zuid-Limburg die niet helemaal naar Roermond willen reizen om rechtszittingen bij te wonen die er écht toe doen. Wie door de slingers, confetti en serpentine kan kijken, ziet echter ook wat de rechtbankenstrijd heeft gekost. Om vervolgens te constateren dat de restschade enorm is.

Het gewraakte Meerjarenplan ging over miljoenenbezuinigingen in zeer brede zin, maar in Limburg spitste de twist zich vooral toe op de keuze tussen ‘Roermond’ of ‘Maastricht’. Het leidde onder meer tot twee burgemeesters - Annemarie Penn en Rianne Donders - die met rammelende ambtskettingen voor eigen parochie predikten.

Bij elke steek onder water verloren ze weer een stukje waardigheid. Ook bínnen de rechtbank Limburg rommelde het. Voor de buitenwacht bleven de rijen weliswaar gesloten, maar intern had het instituut instituut veel weg van ‘Pension Hommeles’. Het voornemen om locatie Maastricht te degraderen tot dependance, leidde tot een tweespalt: kamp Roermond en kamp Maastricht. Geen fijn decor voor zoiets belangrijks als de Limburgse rechtspraak. En dan is er nog de twijfelachtige rol van de rechtbankpresident zélf: Peter Pulles. Hij toonde zich vanaf de presentatie van het Meerjarenplan een warm voorstander van de plannen, en dus ook van de ontmanteling van de locatie Maastricht. Daarmee joeg hij een groot deel van zijn eigen medewerkers tegen zich in het harnas. Die voelden zich, vrij vertaald, in de steek gelaten door hun eigen bestuur. Het wantrouwen voedde de oprichting van een initiatiefgroep binnen de rechtbank Limburg, die een grootscheeps protest op touw zette. Zo’n 250 rechtbankmedewerkers, aangevuld met advocaten en vertegenwoordigers van het Openbaar Ministerie, demonstreerden voor de entree van het gebouw aan Sint Annadal tegen de voorgenomen plannen.

Het gebeurde op een waardige manier, vond Pulles. Dat klopt, maar dat laat onverlet dat zijn eigen personeel het niet eens was met de plannen die hij wél zag zitten. Pulles kreeg het sowieso zwaar te verduren. Onzin of niet, het gerucht dat de Nijmegenaar het voornemen om van Roermond de hoofdlocatie te maken steunde omdat dit zijn reistijd zou inperken, bleef hardnekkig rondzoemen in de wandelgangen, wat zijn positie als president er niet sterker op maakte. Daar komt bij dat de manier waarop hij zich naar buiten toe manifesteert, niet bepaald de handen op elkaar krijgt. Na de presentatie van het Meerjarenplan haastte hij zich naar de voorgrond om zijn steun toe te zeggen.

Er moet een hoop gelijmd worden

Nu, als de zaken er ineens heel anders voorstaan, is hij onzichtbaar. Ook al zat hij als één van de presidenten zelf aan de knoppen bij de besluitvorming van de Raad voor de Rechtspraak. Daar spreekt geen daadkracht uit. Conclusie, nu de stofwolken zijn opgetrokken? Limburg behoudt twee volwaardige rechtbanken. Dat is mooi. De prijs was evenwel hoog. Er moet immers een hoop gelijmd worden: de relatie tussen de burgemeesters van Maastricht en Roermond, de interne verhoudingen binnen de rechtbank en de vertrouwensbreuk tussen het rechtbankbestuur en een aanzienlijk deel van zijn medewerkers. De rechtbankstrijd lijkt beslist, maar de Limburgse Vrouwe Justitia is gehavend. Een schram op haar gezicht, haar zwaard gebroken en de weegschaal defect. Zaken die te verhelpen zijn, zeker.

Het zal echter veel tijd en nog meer energie kosten. De vraag rijst of dat het waard was.Wonden likken gaat namelijk ten koste van recht spreken. En rechtspraak verdient te allen tijde de volle aandacht.

Meer lezen?

Nieuwe actie: Één jaar toegang tot alle Plus-artikelen voor slechts 1,04 per week. Daarmee lees je dagelijks meer dan 100 nieuwe Plus-artikelen op onze site & app. Of kies voor een van onze andere abonnementen.

Ik word digitaal abonnee