Een ware zoektocht naar veiligheid

Kleinkunstenaar Eva Crutzen.

Kleinkunstenaar Eva Crutzen. © SENF

Erbij horen.Wie wil dat niet? In haar tweede solovoorstelling Spiritus zoekt kleinkunstenaar Eva Crutzen naar veiligheid. Naar eenheid. Naar samenzijn.

Marjolein Welling

Overal om zich heen ziet de Maastrichtse kleinkunstenaar Eva Crutzen (28) dat mensen onderdeel willen zijn van een groep, geloof of zoeken naar andere vormen van houvast. „Zelf heb ik dat ook: ik kan me soms verloren voelen in een wereld, waarin altijd alles maar doorgaat.”

Dicht bij haarzelf liggen de thema’s dan ook, die inspiratie geven voor haar tweede solovoorstelling Spiritus. Daarin speurt Crutzen naar vastigheid wanneer je niet (meer) kan terugvallen op religie. In Maastricht, waar ze opgroeide, werd Crutzen katholiek opgevoed. Niet streng, maar geloof was passief aanwezig in haar leven. „En positief, vooral.We gingen bijvoorbeeld met Pasen en Kerstmis naar de kerk. Dat voelde gemoedelijk en veilig.”

Zeker na het overlijden van haar moeder op haar elfde gaf geloven haar rust. „Door het idee van een hiernamaals wist ik dat ik haar weer zou zien. Daarom kan ik mensen soms benijden die nog wel religieus zijn: zij kunnen altijd ergens op terugvallen.” In haar huidige vriendengroep vindt ze opnieuw houvast. „Dan voel ik me op mijn allergelukkigst en veiligst.”

Donkere kanten aan ergens bij horen zijn er ook, zegt Crutzen. „Wanneer je afwijkt en niet meedoet met de groepsregels, lig je eruit.” Zowel die uitsluitende kant als de verbindende kant wil de kleinkunstenaar in Spiritus laten zien. Via haar eigen stem en vier personages komt het publiek hiermee in aanraking. „Bijvoorbeeld via een tennisster die praat met een vriendin. Zij praat vooral uit angst om nergens bij te horen. Of via twee letterlijke en figuurlijke mutsen: twee handpoppen, die samen in een bus zitten. Ze zijn door de jaren heen een beetje verzuurd geraakt. Zo staan ze symbool voor mijn eigen angst om ooit op die manier te eindigen.”

Ook zit er een Limburgs personage in Spiritus. Achttien jaar lang woonde Crutzen in Maastricht, nu begeeft ze zich in Amsterdam. „Omdat ik zo’n groot gedeelte van mijn leven in Limburg woonde, is die plek een grote inspiratiebron voor mij. Maastricht is een prachtige stad, waar ik een ontzettend fijne tijd heb gehad. Ik zou vaker terug willen gaan dan die paar keer per jaar dat ik er nu ben, maar dat laat mijn drukke schema helaas niet altijd toe.”

Om deze voorstelling te schrijven, begon ze dit voorjaar met het bedenken van sketches, verhalen en personages. Inspiratie daarvoor vond Crutzen onder meer in exposities, boeken en concerten, zoals de Belgische hiphop- en elektromuzikant Stromae. „Hoe hij zijn beeld en muziek tot in detail uitwerkt, is prachtig om te zien. Net als het werk van filosofe Brené Brown, bekend van bestseller De kracht van kwetsbaarheid. Ik denk dat kwetsbaarheid verbindend werkt, ook om mijn publiek mee te bereiken.”

Ondanks haar perfectionisme, is ze erg tevreden met Spiritus. Vanaf begin november hield ze acht tryouts. „De basis en het geraamte van de voorstelling zijn af. Als je het gaat uitproberen, gaan scènes en personages groeien. Pas dan komt je materiaal tot leven, bijvoorbeeld als je kijkt naar hoe het publiek reageert op wat je doet en zegt.”

Toch blijft het uitvoeren van deze voorstelling nog steeds uitproberen voor Crutzen. Zoals deze week, wanneer ze gaat spelen met haar nieuwe heelal-decor. „Om visueel te benadrukken hoe klein ik me kan voelen in deze grote wereld, kiezen we voor deze opzet. In een vilten doek zijn tientallen led-lampjes verwerkt, waarop je subtiele afbeeldingen ziet die aan mijn voorstelling zijn gelinkt.” Hoe dit decor er precies uitziet, mag Roermond donderdagavond voor het eerst in haar theatertour zelf aanschouwen.

Spiritus is nog te zien 3/12 in Roermond, 4/12 in Heerlen (uitverkocht), 23/1 en 24/1 in Maastricht (uitverkocht) en 2/3 in Venray.

Meer lezen?

Nieuwe actie: Één jaar toegang tot alle Plus-artikelen voor slechts 1,04 per week. Daarmee lees je dagelijks meer dan 100 nieuwe Plus-artikelen op onze site & app. Of kies voor een van onze andere abonnementen.

Ik word digitaal abonnee