De bank beu: alles contant!

Print
De bank beu: alles contant!

Afbeelding: Fotolia

Veel Nederlanders vertrouwen de bank niet meer. Toch denken we niet zonder te kunnen. Maar is dat zo? Financieel journalist Irene van den Berg onderzoekt alternatieven voor de bank, zoals leven zonder bankrekening. De vraag is: kan dat?

Iedere Nederlander heeft recht op een bankrekening. Klop je zonder betaalrekening aan bij de bank, dan moet die je verder helpen. Ook als je schulden hebt of dakloos bent. Dat spraken de banken in 2001 af met hulpverleningsinstanties als Leger des Heils. Iedere volwassene moet een eigen bankrekening en pinpas hebben om mee te kunnen doen in de maatschappij, zo stelt de Nederlandse Vereniging van Banken (NVB). Is een bankrekening inderdaad een voorwaarde om deel te nemen aan onze samenleving? En is het recht op een betaalrekening daardoor een plicht geworden?  

Wat doet de bank? 

Banken rekenen enkele tientjes per jaar voor een betaalrekening. Shoppen loont, want de verschillen zijn groot. Zo lukt het ASN om voor 
15 euro een betaalrekening aan te bieden, terwijl je voor een betaalrekening bij Triodos bijna het dubbele betaalt.
De prijs van een betaalrekening hangt vooral af van de extra’s die je krijgt. Zo kun je bij Rabobank een eenvoudige betaalrekening openen voor 21,60 per jaar, maar je kunt ook kiezen voor het RiantPakket, inclusief wereldwijde service en creditcard, voor bijna 70 euro per jaar.
Bij de meeste banken krijg je geen rente over je saldo, terwijl je wel flink moet lappen als je rood staat. Uit een enquête van de Consumentenbond blijkt dit veel Nederlanders een doorn in het oog.
Ook hier steekt ASN gunstig af. De bank rekent met 9 procent één van de laagste rentes bij roodstand, terwijl je wel een - zeer bescheiden - rente ontvangt over je geld. Sta je vaak rood, dan kun je beter geen 
rekening afsluiten bij ABN Amro. Daar betaal je maar liefst 14 procent rente.
Het geld op je bankrekening is van jou, maar de bank heeft de mogelijkheid je de toegang tot je rekening te ontzeggen, zo bleek in 2013 in Cyprus. Gaat een bank failliet, dan garandeert De Nederlandsche Bank (DNB) een bedrag per rekeninghouder van maximaal 100.000 euro. Bedragen daarboven ben je kwijt. Wie zijn geld niet bij de bank wil stallen, zal alles in contanten moeten doen. Maar kan dat nog wel, anno 2015? 
 

Wat is het alternatief?


1. BELASTING BETALEN 
Je hebt geen bankrekening nodig om belasting te betalen. „Je kunt een contante betaling doen bij een grenswisselkantoor”, zegt Herman Opmeer van de Belastingdienst. Het wisselkantoor brengt daarvoor wel kosten in rekening. Bij wisselkantoren van GWK Travelex betaal je bijvoorbeeld 6,95 euro voor een contante betaling. 
Een andere optie is het contant betalen van de belastingdeurwaarder, maar dan moet je al een flinke belastingschuld hebben opgebouwd. De contante betaling aan de kas van het belastingkantoor werd begin jaren negentig afgeschaft. Zo kon de Belastingdienst bezuinigen op personeel en geldopslagcapaciteit bij de kantoren.
 
2. TOESLAGEN ONTVANGEN 
Om belasting en toeslagen te ontvangen, moet je wel in bezit zijn van een bankrekening. Belastingwoordvoerder Opmeer: „Sinds 1 december 2013 moeten wij uitbetalingen doen op één rekeningnummer. Dat rekeningnummer moet op naam staan van de belastingplichtige. Dit voorkomt vergissingen en helpt fraude tegen te gaan.”
Er is volgens Opmeer slechts één uitweg. „In een beperkt aantal gevallen is uitbetaling mogelijk op de bankrekening van een derde.”
 
3. UITKERING ONTVANGEN 
Een uitkering ontvangen zonder betaalrekening is wel mogelijk. „Het is geen wettelijke plicht om een bankrekening te hebben. Dat betekent dat wij moeten nadenken over een oplossing als iemand principiële bezwaren heeft tegen een betaalrekening”, zegt Wessel Agterhof van het UWV. 
Maar de laatste uitkeringsgerechtigde zonder betaalrekening ging tien jaar geleden met pensioen, volgens Agterhof. Sindsdien heeft het UWV niet meer met dit bijltje gehakt. „Tien jaar geleden deden de kantoren nog kasbetalingen maar inmiddels niet meer. Bij een nieuw verzoek zullen we dus echt weer moeten uitzoeken wat de opties zijn. We kunnen de uitkering wel op de bankrekening van een derde storten. Maar als iemand principiële bezwaren tegen de bank heeft, is dat wellicht geen oplossing”, zegt de UWV-woordvoerder.
 
4. SALARIS ONTVANGEN 
Je salaris ontvangen zonder bankrekening, is een probleem. Sinds begin dit jaar mag je je loon namelijk niet meer helemaal contant ontvangen. Je werkgever moet minimaal het minimumloon op een rekening storten. Dit om een einde te maken aan de ontduiking van het minimumloon. Je zou de rest dus in contanten kunnen eisen, maar de kans is groot dat dat de verhouding met je baas geen goed doet.