Kaalslag in winkelland

© ANP

Zwaar gehavend en al bijna uitgeteld. Net als Macintosh (Scapino, Dolcis, Invito en Manfield hangen nu ook V&D en drogisterijketen DA zwaar aangeslagen in de touwen. Mochten de concerns omvallen, dan dreigt een enorme kaalslag in het retaillandschap.

Frans Dreissen

Met de val van V&D, DA en Macintosh verliest de Nederlandse detailhandel in zeer korte tijd mogelijk drie iconen. Het toch al door leegstand getekende gezicht van de binnensteden krijgt bij een definitief einde een nog pokdaliger aanzien.

Om geen verdere afbreuk te doen aan de aantrekkingskracht voor het winkelend publiek en centra vitaal te houden, zal voor de deels beeldbepalende panden snel een alternatieve invulling moeten worden gevonden. Een gigantische uitdaging voor zowel gemeenten als vastgoedeigenaren. „Het liefst horen we dezer dagen kerstbellen”, reageert Guido van Woerkom, voorzitter van Detailhandel Nederland. „Nu zijn het alarmbellen.”

Van Woerkom maakt zich grote zorgen over de binnenstedelijke ontwikkeling. De ondergang van de ouderwetse retail. De grote vrijval van vierkante meters winkeloppervlak in het bijzonder. Hij vindt dat er met het uitstel van betaling voor V&D, DA Retailgroep en Macintosh, een turbo moet worden gezet op de zogeheten Retailagenda. Onder deze noemer beloofden winkeliers, horeca, vastgoedeigenaren en overheid plechtig zich samen in te zetten voor de leefbaarheid in winkelgebieden, maar de agenda heeft tot nog toe bitter weinig creatiefs opgeleverd.

Voor het personeel van de drie wankelende ketens wordt het een sombere kerst

Voor het personeel van de drie wankelende ketens wordt het een sombere kerst. Van Prettige Geefdagen, zoals de V&D-slogan luidt, kan sinds gisteren geen sprake meer zijn. „Deze klap komt enorm hard aan en zal nog lang nadreunen”, zegt Yvette Manderveld, de filiaalmanager van Sittard. „En dat pal voor de kerstdagen…” Volgens ‘bedrijvendokter’ AntonWiggers is ‘slecht bedrijvennieuws’ rond de donkere dagen eerder regel dan uitzondering. „ December is voor veel bedrijven traditioneel een topmaand qua omzet. In januari moeten de leveranciers worden betaald en de BTWaan de fiscus worden overgemaakt. En dan gaat het om enorme bedragen.”

Wiggens houdt ernstig rekening met de laatste stuiptrekking van V&D. „Het concern is al meer dan tien jaar verlieslatend. Wanneer de eigenaar, die in de zomer nog 47 miljoen in het bedrijf heeft geïnvesteerd, de stekker eruit trekt, dan is dat veelzeggend.” Slechts een wonderlijk optimist als V&D-topman John van der Ent, koestert nog enige hoop. „Het kan het begin zijn van een nieuw begin”, meent hij. Van der Ent wijst op installateur Imtech. Veel gezonde onderdelen maakten een doorstart.

V&D heeft gewoon de boot gemist

Zijn optimisme kan de onrust en onzekerheid op de werkvloer evenwel niet wegnemen. Temeer daar experts verwachten dat er alleen voor de goedlopende restaurantformule La Place ruime (buitenlandse) belangstelling zal zijn. Zij verwachten dat V&D aan de vooravond staat van de grootste executieverkoop in de Nederlandse geschiedenis. Dat het zachte weer, de ‘Indian Summer’, wordt opgevoerd als oorzaak voor de geldkrapte, vinden ze verwerpelijk. „V&D heeft gewoon de boot gemist. Niet alleen online, maar ook met virtuele technieken zoals de slimme passpiegel.”

V&D kwam begin dit jaar in acute geldnood. Na lang onderhandelen was er een compromis over een reddingsplan tussen eigenaar Sun Capital, de banken en het gros van de vastgoedeigenaren (huurkorting). De eis van Sun Capital van een vrijwillig loonoffer van 5,8 procent strandde echter op protest van de vakbonden. Wel volgde een reorganisatie waarbij 400 banen verdwenen.

V&D kreeg mede door een kapitaalinjectie in de zomer tijd en lucht om de zo broodnodige koerswijziging (meer avontuur, beleving) in te zetten. In 2017 zouden weer zwarte cijfers geschreven kunnen worden. Het pakte echter anders uit. Het tekort dit jaar bedraagt zo’n 40 miljoen euro. Eigenaar Sun Capital, die een rücksichtslose reputatie heeft en eerder Neckermann failliet liet gaan, verklaart: ‘De aanhoudend verslechterende handel in december heeft erin geresulteerd dat V&D voor 2016 financiering nodig heeft van een onhoudbaar niveau’.

Indirect zegt Sun dat V&D in zijn huidige staat en omvang niet meer te reanimeren is. De vraag is, hoeveel veerkracht dat andere concern, DA Retailgroep, nog heeft. DA telt 266 winkels. Op 7 na worden ze alle geëxploiteerd door zelfstandige ondernemers. Op die laatste groep is de surseillance evenwel niet van toepassing.

Meer lezen?

Nieuwe actie: Één jaar toegang tot alle Plus-artikelen voor slechts 1,04 per week. Daarmee lees je dagelijks meer dan 100 nieuwe Plus-artikelen op onze site & app. Of kies voor een van onze andere abonnementen.

Ik word digitaal abonnee