WhatsAppgroep als ogen van de wijk

Print
WhatsAppgroep als ogen van de wijk

Afbeelding: Luc Lodder

Sociale controle werkt anno nu via de ‘slimme telefoon’. In steeds meer wijken is buurtpreventie actief via WhatsApp. Bewoners wijzen elkaar met een berichtje op verdachte situaties en personen. Dat geeft niet alleen een veiliger gevoel, maar zorgt ook voor meer samenhang in de buurt.


Een verdachte figuur loopt schijnbaar doelloos rond in een Limburgse buurt. Bewoners waarschuwen elkaar om voor hem uit te kijken. Als een bewoonster de man ziet, belt ze de politie. Die houdt hem even later aan; hij heeft inbrekersgereedschap bij zich, dat waarschijnlijk al vaker is gebruikt. 

Dit redelijk recente voorbeeld maakt duidelijk hoe toezicht via de smartphone kan werken. In steeds meer buurten vormen bewoners groepjes om elkaar te waarschuwen bij verdachte situaties, ook in Parkstad. Dat kan buurten een stuk veiliger maken. In Tilburg daalde het aantal inbraken in wijken met deze vorm van toezicht met de helft en konden tien inbrekers worden aangehouden. 

Brunssum is voor zover bekend koploper in Parkstad met vijf van die groepen, en nog drie in oprichting. De gemeente besloot in navolging van Tilburg eind vorig jaar deze vorm van buurtpreventie te gaan ondersteunen. In Limburg doen nu ook onder meer Sittard-Geleen, Roermond en Weert dat. 

Landelijk onderzoek wijst uit dat er minder incidenten zijn in wijken waar WhatsAppgroepen actief zijn

Concrete resultaten zoals in Tilburg zijn hier nog niet te melden. Toch staat voor de gemeente Brunssum vast dat dit toezicht de wijk veiliger maakt. „Landelijk onderzoek wijst uit dat er minder incidenten zijn in wijken waar WhatsAppgroepen actief zijn”, zegt wijkcoördinator Jos Offermans. Daarnaast voelen bewoners zich volgens hem veiliger door het idee dat er meer toezicht is en er ook iets wordt gedaan met een melding. 

Een van de eerste WhatsAppgroepen in Brunssum is ongeveer een half jaar geleden opgericht in zuid. Ivo Boekhout, voorzitter van het wijkteam, is één van de kartrekkers. Hij is blij dat deze vorm van toezicht leeft. 

Rond de zestig buurtbewoners krijgen de berichtjes, die overigens maar ongeveer om de maand worden verzonden. Alleen toen er een schietpartij was op de Akerstraat was het even druk in de appgroep. „Die wordt verder niet vaak gebruikt. Ik woon gelukkig in een wijk waar niet veel gebeurt”, lacht Boekhout. 

Als je lang in je auto zou blijven zitten of hier rond gaat lopen, gaan mensen wel reageren

Dat was drie jaar geleden wel anders. Toen was er een inbraakgolf. „Er is iemand opgepakt, waarna de inbraken zijn gestopt. Er zou een verband zijn met die aanhouding”, klinkt het droogjes. Toen was er nog geen WhatsAppgroep, nu wel. Wat is het verschil? Niet dat elke onbekende meteen gevolgd wordt. „Maar als je lang in je auto zou blijven zitten of hier rond gaat lopen, gaan mensen wel reageren”, weet Boekhout. 

Bewoners kunnen er ook wel eens naast zitten, bleek enkele maanden geleden. Toen een groepje allochtonen op een hoek stond, werd daar melding van gemaakt. Al snel bleek dat ze meubeltjes kwamen ophalen na een aankoop via Marktplaats. Waarmee duidelijk is dat ook toezicht per ‘slimme telefoon’ mensenwerk is. 

Hoe het werkt? Eigenlijk heel eenvoudig. Wie iets verdachts ziet, belt net als altijd in de regel eerst de politie. Maar meldt het daarna tevens in de WhatsAppgroep, zodat buurtbewoners ook uit kunnen kijken en er meer getuigen zijn. Dus meer kans op een aanhouding. „We hebben een keer een verdacht voertuig gemeld. De auto bleek valse kentekenplaten te hebben en was waarschijnlijk gebruikt door inbrekers. Na een melding gaan er meestal wel mensen kijken. Als je samenwerkt, geeft dat meer rust en veiligheid. Dit is een volksbuurt, hier helpen mensen elkaar nog”, zegt Boekhout. 

Dat extra toezicht schrikt af, blijkt uit de ervaringen in Tilburg. Criminelen slaan vaak toe in hun bekende omgeving. Als ze merken dat er in een wijk beter op hen wordt gelet, wijken ze vaak uit. 
Die aanpak moet ook in Treebeek gaan werken. 

Ik hou ook een extra oogje in het zeil als ik door de wijk wandel

De buren Michel Wijnands en Rene Vermeulen gingen langs de deuren om buurtgenoten over te halen zich aan te sluiten bij eenWhatsAppgroep. De respons was groter dan ze hadden verwacht: 42 bewoners sloten zich direct aan, de groep groeit nog naar maximaal 68 leden, met mensen uit omliggende straten. „Mijn vrouw doet ook mee. Het is voor haar wel een veilig idee dat ze zaken kan melden als ze alleen thuis is”, zegt Vermeulen. 

Beiden laten het niet bij berichtjes: „Ik hou ook een extra oogje in het zeil als ik door de wijk wandel. Als er iemand bij huizen naar binnen kijkt of aan deuren voelt, meld ik dat”, zegtWijnands. „Maar we gaan er niet zelf op af. Het is niet de bedoeling dat bewoners politie gaan spelen of een knokploeg vormen.” 

Ook het Brunssumse hoofd veiligheid Ger van der Wijst wil niet weten van de term buurtwacht. Dat roept verkeerde associaties op. Hij ziet de WhatsAppgroepen ook als een extra middel voor communicatie tussen buurten, gemeente en politie. Naast bestaande middelen als het meldpunt overlast en de inzet van wijkagenten. Vaak hebben de voorzitters van wijkteams ook het nummer van de wijkagent, zodat ze die zo nodig snel kunnen bereiken. „Die wijkagent zit niet in de appgroep. Dat zou valse verwachtingen kunnen wekken; dat ze er direct op af gaan. Maar ook wijkagenten zijn niet altijd in dienst.” 

Dit toezicht draagt bij aan het gevoel van veiligheid

Wat Van der Wijst betreft verspreiden de WhatsAppgroepen zich als een olievlek over de stad. Ook de politie is blij met de burgerinitiatieven. Al kan woordvoerder Michiel Maes weinig zeggen over het effect van dit toezicht. „In Weert-Zuid daalde het aantal inbraken met de helft terwijl een WhatsAppgroep werd ingesteld. Maar of dat een gevolg is? Dat kun je niet zeggen. Wel draagt dit toezicht bij aan het gevoel van veiligheid.” 

Inmiddels groeit het aantal groepen in Parkstad. Naast de genoemde initiatieven startten alleen al in Brunssum vorige maand twee groepen: die in de wijk Langeberg heeft 150 leden (de groep wist een mogelijke inbraak te voorkomen), in De Egge zijn 39 bewoners aangesloten. Daarnaast zijn er groepen in Simpelveld (30 leden), Ubachsberg (27 leden), Landgraaf en Heerlen. Van de laatste twee ontbreekt informatie. Wel is duidelijk dat het hier waarschijnlijk niet bij zal blijven. 

Meer informatie over (het opzetten van) WhatsApp-buurtpreventie: http://wabp.nl

 

Je las zojuist een gratis artikel


Niet alle artikelen zijn gratis, want zogeheten Plus-artikelen zijn alleen te lezen door abonnees. Zonder abonnees kunnen we namelijk geen betrouwbare regionale journalistiek maken. Je leest al onze artikelen vanaf €4,50 per maand.

Bekijk de aanbieding →