Het slechte nieuws uit de winkelstraten gaat door

Print
Het slechte nieuws uit de winkelstraten gaat door

Gemeenten met minder dan 50.000 inwoners moeten zich volgens deskundigen opmaken voor een flinke krimp van hun winkelgebieden. Afbeelding: ANP

De slechtnieuwsshow in de winkelstraten is nog lang niet ten einde. Dit jaar zullen meer ketens V&D, Scapino, DA en Xenos achternagaan.Winkelcentra in middelgrote steden en buurtcentra moeten zich opmaken voor een leegloop. De winkels die overblijven, klonteren samen in de grootste steden. Welke winkelketens zullen het einde van dit jaar niet halen?


Aan het noemen van namen willen de meeste branchevolgers hun vingers niet branden. „Dat zou niet alleen een voorspellende, maar ook een versnellende werking hebben. Maar dat er nog meer grote ketens zullen omvallen, is zeker,’’ zegt Frank Quix, docent retail-marketing aan de UvA en directeur van retailonderzoeksbureau Q&A. 
Iedereen heeft wel een lijstje in zijn hoofd, zo ook Rupert Parker Brady, hoofdredacteur van het blad Retail Visie. „Ik zie genoeg winkels in provinciesteden waar de verf van de muren bladert, het tapijt versleten is en de letters op de pui los zitten. Dat zegt mij genoeg.” 

Elke jas, stofzuiger of barbiepop via internet, gaat ten koste van de traditionele ketens

De economie mag dan weer aantrekken, voor winkelketens die kleding, schoenen, elektronica, speelgoed, huishoudelijke artikelen en bijvoorbeeld boeken verkopen is de onzekerheid nog lang niet voorbij. In de branches die de winkelstraten nu nog domineren, wordt gemidddeld al 20 procent van de artikelen via internet gekocht, vertelt Cor Molenaar, hoogleraar e-marketing aan de Erasmus Universiteit. „Dat gebeurt niet alleen in webshops van de ketens die stenen winkels hebben. Pure webwinkels als Bol.com, Coolblue, Zalando en Wehkamp maken veel reclame en groeien snel.” Elke jas, stofzuiger of barbiepop die deze webgrootmachten verkopen, gaat ten koste van de traditionele ketens in de winkelstraat.

Die ontwikkeling heeft al 30 procent van de huidige oppervlakte aan winkels in Nederland overbodig gemaakt, zegt Quix. „Dat is pure overcapaciteit, gebaseerd op de omzet die is afgevloeid naar online.” 

Per vierkante meter winkelvloer komen gemiddeld dus steeds minder euro’s in het laatje. Voor een deel van de winkeliers komt de bodem in 2016 in zicht, voorspelt ook Parker Brady. Hij voorziet vooral een slagveld bij de zelfstandige ketens. 
„Familiebedrijven die in een regio vijf of misschien wel vijftien winkels hebben, maar nog geen goede webwinkel hebben. Er komt een moment waarop zij moeten investeren, terwijl de marges onder druk blijven staan. Zij kunnen lang niet zo goedkoop inkopen als de grote ketens en missen de kennis en middelen om online een goed figuur te slaan.” 

Ketens die filialen sluiten, doen dat vooral in de kleine en middelgrote winkelcentra

Veel winkelketens die de laatste jaren failliet gingen, zijn overgenomen door grote spelers. Ze zijn nog steeds te vinden in de winkelstraten, maar met minder filialen en minder personeel. Zo zal het meer ketens vergaan, verwacht Molenaar. „Bij ketens als Kwantum, Kijkshop, Intertoys, Bart Smit, Bristol, BCC en Hunkemöller moet op korte termijn een hoop gebeuren.” 

Ook Hema, Blokker en Miss Etam, die eerder in de problemen kwamen, zijn er volgens hem nog lang niet bovenop. Paul Moers, die onder meer het boekWerk aan de Winkel schreef, sluit zich deels bij die voorspelling aan. „Ook de drogisterijen die doorstarten, Jamin, Wibra en bijvoorbeeld de modewinkels van WE, gaan het nog moelijk krijgen.” 
Ketens die filialen sluiten, doen dat vooral in de kleine en middelgrote winkelcentra. Die trend zet volgens de retaildeskundigen onverminderd voort. Voor de kledingzaak in het lokale buurtwinkelcentrum ziet Molenaar de toekomst somber in. „In de kleinere gemeenten wordt de supermarkt het nieuwe middelpunt, aangevuld met wat winkels voor de dagelijkse aankopen: een Kruidvat, een Action, een Blokker of een Hema.” 

Die trend ziet ook onderzoeksbureau Locatus, dat jaarlijks de veranderingen in alle winkelgebieden in kaart brengt. De pakweg dertig grootste steden hoeven zich over winkelleegstand in hun stadshart weinig zorgen te maken, zegt directeur Gertjan Slob. „In de zeventien grootste stedelijke centra is de leegstand afgelopen jaar zelfs gedaald. 

Dankzij internet hóeven mensen niet meer naar een fysieke winkel. Doen ze dat toch, dan is winkelen echt een dagje uit. Ze kiezen dan voor een plek waar het winkelaanbod het grootst is. Liefst een gezellige binnenstad, die goed bereikbaar is en veel horecavoorzieningen heeft. Dat ze daarvoor wat verder moeten reizen, nemen ze dan op de koop toe.’’ 
Of ze het nu leuk vinden of niet, gemeenten met minder dan 50.000 inwoners moeten zich opmaken voor een flinke krimp van hun winkelgebieden, waarschuwt Molenaar. 
Na een faillissementsgolf rond de feestdagen wordt maart voor de winkelstraten opnieuw een spannende tijd. Dan moeten de modeketens hun inkopen gaan doen voor het volgende winterseizoen, verklaart Rupert Parker Brady. „Dan zal blijken wie hun bedrijfsvoering niet op orde hebben.” 


 

Je las zojuist een gratis artikel


Niet alle artikelen zijn gratis, want zogeheten Plus-artikelen zijn alleen te lezen door abonnees. Zonder abonnees kunnen we namelijk geen betrouwbare regionale journalistiek maken. Je leest al onze artikelen vanaf €4,50 per maand.

Bekijk de aanbieding →