De wankele waarschuwing van Frans Timmermans

Print
De wankele waarschuwing van Frans Timmermans

Afbeelding: ANP

‘60 procent van alle migranten die nu illegaal Europa binnenkomen, is niet op de vlucht voor oorlog maar op zoek naar een beter leven. Het zijn economische vluchtelingen uit landen als Marokko en Tunesië die we snel moeten terugsturen.’ In het zo gevoelige asieldebat deed die uitspraak van Eurocommissaris Frans Timmermans veel stof opwaaien.


In oktober vorig jaar haalde Frans Timmermans in een exclusief voor deze krant geschreven opinieverhaal nog fel uit naar radicaal rechts in ‘zijn’ Europees Parlement. De Heerlenaar maakte met feiten gehakt van hun bewering dat er tussen de vele honderdduizenden migranten die aan de deur van Europa kloppen maar een paar echte vluchtelingen zitten. ‘Van de tien mensen die op de Griekse eilanden aankomen, hebben er acht het profiel van echte vluchtelingen, (…) mensen die vluchten uit de hel op aarde die Syrië heet’, schreef de Eurocommissaris. 

Maandagavond kwam hij ineens met heel andere cijfers. „Ruim de helft, 60 procent van de mensen die nu naar Europa komen, daar kun je van aannemen dat ze geen reden hebben om een vluchtelingenstatus aan te vragen. Ze komen uit landen zoals Tunesië, Marokko en Algerije, en denken: Dat is een makkelijke weg naar een beter leven. Met die gedachte moeten we breken. Laten zien dat het geen zin heeft om het te proberen, want dat we ze net zo snel weer terugsturen. Doen we dat niet, dan lopen we het risico dat de publieke steun voor echte asielzoekers afbrokkelt.” 

Grofweg kun je inderdaad zeggen dat iets meer dan de helft van alle migranten niet direct lijkt te zijn gevlucht uit oorlogsgebied

Timmermans zegt zich te baseren op de nieuwste cijfers van het Europese grensbewakingsagentschap Frontex. Data van december vorig jaar, die nog niet zijn geanalyseerd, aldus woordvoerster Ewa Moncure. Frontex publiceert elk kwartaal een update over de vluchtelingenstroom. Keurig gerangschikt naar verschillende routes en land van herkomst. „De trend die de eerste vicepresident benoemt, klopt zo ongeveer wel”, stelt de woordvoerster. „Via de oostelijk mediterrane route, Turkije en Griekenland, kwamen het voorbije jaar 880.820 migranten Europa binnen. Onder hen 494.103 uit Syrië, 212.721 uit Afghanistan en 90.917 uit Irak. Via de route Libië-Italië lukte het 157.220 vluchtelingen over de Middellandse Zee Europa in te komen. Onder hen 38.876 Eritreeërs, 22.500 Nigerianen en 12.651 Somaliërs. 
Grofweg kun je op die manier inderdaad zeggen dat iets meer dan de helft van alle migranten niet direct lijkt te zijn gevlucht uit oorlogsgebied. Dat is wel generaliseren, er kunnen immers allerlei individuele redenen zijn om je land te willen ontvluchten. Voor ons zijn de getallen niet nieuw.Waarom Timmermans dat juist nu gezegd heeft en of dit tijdstip mede politiek is gekozen? U snapt, daar ga ik niets op zeggen.” 

Het is maar hoe je rekent

Migratiedeskundige Leo Lucassen, hoogleraar sociale geschiedenis geschiedenis aan de Universiteit van Leiden, was totaal verrast over Timmermans’ uitlatingen. „Zijn cijfers zijn totaal niet in lijn met wat tot nu toe bekend is via de UNHCR en de International Organization for Migration. Die stellen juist dat een grote meerderheid van alle migranten wél uit oorlogsgebied, vooral Syrië, komt. Er kan in december sprake zijn geweest van een forse trendbreuk, maar dat lijkt me sterk. Als ik de uitleg die Frontex zelf bij zijn cijfers geeft volg, is het nogal arbitrair. Syrië en Eritrea zijn oorlogsgebieden, evident. Maar Afghanistan, Irak en Nigeria zou ik niet bepaald rustig willen noemen. Het is maar hoe je rekent.Wat in elk geval duidelijk is: de suggestie dat het bij die hausse economische vluchtelingen vooral om Noord- Afrikanen gaat, zie je in de al wel beschikbare Frontex-cijfers totaal (nog) niet terug.” 

Voor Chris Baltussen, directeur van VluchtelingenWerk Limburg, komen de cijfers niet als een verrassing. „Vóór de massale toestroom van Syriërs naar Nederland wezen ook wij 60 procent van de asielaanvragen af. Om nu te stellen dat dit allemaal economische vluchtelingen waren, is te kort door de bocht. Dat konden ook mensen zijn die in een ander Schengenland al een eerste asielaanvraag hadden gedaan. Nu ligt in Nederland het aantal afwijzingen rond de 40 procent. Timmermans heeft het in zijn uitlatingen over Europa.

Ongebreideld maar iedereen doorlaten, dat werkt niet

Formeel klopt het wel wat hij zegt, maar dat komt mede omdat landen hun beleid niet goed op elkaar hebben afgestemd. In Duitsland bijvoorbeeld, gaat iedereen in de procedure. Ook de Marokkanen en Kosovaren die er aankloppen. Die tellen allemaal mee. In Nederland worden zij niet eens meegenomen in de procedure. Wat zijn uitlatingen aantonen, is die ongelijkheid in screening. Belangrijk is dat alle landen op één lijn komen. Het is goed dat de mensen die niet onder het Vluchtelingenverdrag vallen, eruit worden gefilterd. Ongebreideld maar iedereen doorlaten, dat werkt niet.” 

Blijft de vraag waarom de Eurocommissaris dit juist nu zegt. „Politici zeggen nooit zomaar wat”, weet Leo Lucassen. „Het is duidelijk dat de Europese Unie hopeloos verdeeld is over de oplossing voor het vluchtelingenprobleem. Misschien is het een manier om alle landen mee te krijgen; duidelijker onderscheid maken en erop hameren dat de economische vluchtelingen snel terug moeten. Slim vind ik het niet om dat, in het zo gvoelige migratiedebat, te doen op basis van nog niet controleerbare cijfers die een baaierd van twijfel zaaien. Je speelt er de PVV mee in de kaart.” 

Wat heet. Michael Heemels, fractievoorzitter van de PVV in de Limburgse Provinciale Staten, was gisteren een en al euforie. „Ik vind het fijn dat Timmermans nu eindelijk erkent wat de PVV al zo lang roept. De helft van alle vluchtelingen zijn profiteurs en gelukzoekers.We moeten de grenzen meteen dichtgooien, iedereen controleren. Eindelijk verstandige taal van Timmermans. Ik hoop wel dat hij zijn woorden ook snel omzet in daden.” 



 

Je las zojuist een gratis artikel


Niet alle artikelen zijn gratis, want zogeheten Plus-artikelen zijn alleen te lezen door abonnees. Zonder abonnees kunnen we namelijk geen betrouwbare regionale journalistiek maken. Je leest al onze artikelen vanaf €4,50 per maand.

Bekijk de aanbieding →