Frankfurt vindt lullen daarom erger dan liegen

Print
Frankfurt vindt lullen daarom erger dan liegen

Afbeelding: MGL

P. wijst me per mail op een boekje dat tien jaar geleden werd geschreven door de Amerikaanse filosoof Harry G. Frankfurt: On Bullshit (in het Nederlands vertaald als Bullsh!t: waarom er zoveel wordt geluld). Ik kende het werk - eigenlijk een lang essay - niet, maar heb het nu gelezen.

En ik heb ook genoten van de vele uiteenlopende reacties die het boekje destijds losmaakte. Het verspreiden van 100 procent informatievrije warme lucht, zoals gelul ook wordt genoemd, is een blijvend actueel thema. „Een van de meest in ‘t oog springende kenmerken van onze huidige beschaving is dat er zoveel wordt geluld. Dat weet iedereen. Ieder van ons draagt daaraan bij. Maar we maken er ons niet druk om. De meeste mensen vertrouwen erop dat ze gelul herkennen en zich niet in de maling zullen laten nemen”, aldus Frankfurt. Gelul komt uit de mond van mensen die niet alleen overal een mening over hebben, maar die ook overal menen te moeten ventileren. 
Het probleem - het gelul dus - ontstaat als er tussen meningen en feiten geen verband meer is. 
Frankfurt vindt lullen daarom erger dan liegen. Een leugenaar is geïnteresseerd in het verkondigen van een onwaarheid. Hij moet de waarheid dus kennen om haar te kunnen vermoorden. Iemand die lult is niet geïnteresseerd in wat waar of onwaar is. Hij zegt dingen die hem op dat moment uitkomen. 
Die kunnen, per toeval, waar zijn. 
Maar zijn meninkjes zijn vloeibaar, passen zich aan de omgeving en het gehoor aan. Iemand die lult is het altijd eens met de laatste persoon met wie hij sprak. Soms zit ik wel eens bij bijeenkomsten waar enorm wordt geluld. Dat is vooral pijnlijk als het gaat om onderwerpen waar je veel van weet. Er zijn experts in dit land die veel geld verdienen met het verspreiden van hun gebrek aan kennis.