Hoe een tweet je leven kan verwoesten

Print
Hoe een tweet je leven kan verwoesten

Afbeelding: Fotolia

Hoe gaan we om met fouten die mensen maken op internet? De Britse auteur Jon Ronson (48) ging op zoek naar aanstichters en slachtoffers van digitale beschimping. „Wat we elkaar aandoen op sociale media is levensecht.”

Vlak voordat ze in december in 2013 in het vliegtuig naar Kaapstad stapt, twittert communicatiemedewerker Justine Sacco (30) een misplaatste grap naar haar 170 volgers. ‘Op weg naar Afrika. Hopen dat ik geen aids krijg. Grapje. Ik ben blank!’

Er volgt geen reactie, geen retweet. Niets. Maar als ze een halve dag later in Zuid-Afrika is geland en haar telefoon aanzet, is het eerste wat ze ziet een berichtje van iemand met wie ze sinds de middelbare school geen contact meer heeft gehad. ‘Wat vreselijk wat er gebeurt.’

Terwijl Sacco in het vliegtuig zat, ontstond op Twitter wereldwijde verontwaardiging over haar tweet nadat een journalist van de weblog Gawker hem naar zijn 15.000 volgers had doorgestuurd. In de honderdduizenden tweets die volgden, werd Stacco uitgescholden, bedreigd en beschimpt.

 Ik heb dan ook geen boek geschreven over Twitter, maar over menselijk gedrag

In zijn net in het Nederlands verschenen boek Dit is vernederend: hoe een verkeerde tweet je leven kan verwoesten noemt de Britse auteur Jon Ronson het de terugkeer van de publieke schandpaal. Voor zijn boek ging hij op zoek naar de aanjagers en slachtoffers van social shaming op internet en sprak hij uitgebreid met mensen zoals Sacco. „Mijn boek laat keer op keer zien dat echte levens worden geruïneerd als iemand online wordt geruïneerd. Ik heb dan ook geen boek geschreven over Twitter, maar over menselijk gedrag. Hoe gaan we om met mensen die fouten 
maken?”

In het geval van Sacco: meedogenloos. Terwijl zij nog onwetend in het vliegtuig zat, toog twitteraar @Zac_R alvast naar de luchthaven van Kaapstad om een foto te maken van het moment dat Sacco aankwam en zou ontdekken dat ze aan de schandpaal was genageld. Zijn tweet: ‘@justinesacco is inderdaad geland op Cape Town International. Ze heeft besloten om zich achter haar zonnebril te verschuilen.’ 

Justine Sacco moest al gauw haar vakantie afbreken, omdat geen enkel hotel haar veiligheid kon 
garanderen. De bloeddorstige internetmassa ging fanatiek op zoek naar nog meer misstappen van de communicatiemedewerker. In de wekenlang aanhoudende stroom tweets werd de werkgever van Sacco opgeroepen haar te ontslaan, iets wat uiteindelijk inderdaad gebeurde. Een verkeerde tweet had Justine Sacco’s leven verwoest. 
 
U heeft 140.000 volgers en verstuurde zelf bijna 50.000 tweets. Wordt u niet moe van Twitter? 
„Ja, heel erg. Twitter had prachtig kunnen zijn en was soms prachtig. Maar we hebben het verkloot. Nadat mijn boek was uitgekomen, kreeg ik zelf een twitterstorm over me heen, omdat ik het zou opnemen voor mensen als Justine Sacco. De dokter schreef me een kalmeringsmiddel voor.” 
 
Spelen de Twitterdrama’s zich niet slechts af in een digitale, dus niet de echte wereld? 
„Wat we elkaar aandoen op sociale media is levensecht. Het is een fout om te denken dat wat op internet gebeurt, geen echte consequenties heeft. De gekken in mijn boek zijn niet de slachtoffers, zoals Justine Sacco, maar de mensen die hen verscheuren vanwege een fout. Zo’n tweet van Justine Sacco is een kleine fout binnen de context van een goed leven. Dan verwacht je mededogen, empathie en nieuwsgierigheid. Maar we vertonen kuddegedrag en oordelen hard.” 
 
Zijn het niet een paar provocateurs die bewust problemen veroorzaken?
„Nee, Twitter brengt het ergste in iedereen naar boven. Er is sprake van een soort epidemie van public shaming. Elke dag is er wel iets. Neem zanger Sam Smith, die pas twitterde dat hij geschokt was dat een vriend van hem racistische opmerkingen naar zijn hoofd geslingerd kreeg in Londen. Hij was verrast dat dat nog gebeurt in een stad als Londen. Het was een serie onschuldige tweets, maar Smith werd online gesloopt, omdat hij zei verrast te zijn. Er werd hem naïviteit verweten en hij zou zich niet bewust zijn van zijn privileges als blanke.

Ook aardige, progressieve en liberale mensen verliezen op Twitter hun morele kompas. Het is pesten in de naam van rechtvaardigheid. De zogeheten trollen vormen een minderheid. Wanneer mensen zoals jij en ik doordraaien, dan wordt het interessant.”  
 
Jon Ronson - Dit is vernederend: 
hoe een verkeerde tweet je leven
kan verwoesten, Maven Publishing €18,50.

Je las zojuist een gratis artikel


Niet alle artikelen zijn gratis, want zogeheten Plus-artikelen zijn alleen te lezen door abonnees. Zonder abonnees kunnen we namelijk geen betrouwbare regionale journalistiek maken. Je leest al onze artikelen vanaf €4,50 per maand.

Bekijk de aanbieding →