Het geheim van de pottenbakkende travestiet

Print

Afbeelding: Grayson Perry

Een pottenbakkende travestiet, zo noemt Grayson Perry (55) zichzelf. De kunstenaar uit het Engelse Essex is in zijn thuisland beroemd als extravagante verschijning en als kunstenaar met lef. Het Bonnefantenmuseum wijdt nu een tentoonstelling aan hem.

Een aanstekelijke lach - galmend door het Bonnefantenmuseum - verraadt dat het toch Grayson Perry (55) zelf is die in een hoekje zijn schetsboeken recht legt. Het gebulder duikt op in nagenoeg elk interview op YouTube. Ook als een medewerker van het Bonnefanten een grapje lijkt te maken, is de lach er.

Toch moet je goed kijken naar deze vest dragende man met zijn wilde bijna oranje haren wil je gelijkenissen zien met Claire - al veertig jaar het alterego van de kunstenaar. Pas als het vuile werk gedaan is dat aan een tentoonstelling vooraf gaat zal zij de show stelen. Met een kleurrijke, kunstzinnige jurk - een vest tot op de knie deze keer - haar groteske make-up, boblijn en gelakte lilakleurige plateauzolen. In de tussentijd is het Perry zelf die de laatste hand legt aan Hold Your Beliefs Lightly. Zo-even lag hij nog op de vloer om wat moddervlekken van zijn rozeblauwe motor te poetsen, het pronkstuk van de tentoonstelling waarmee hij daadwerkelijk lange tochten heeft afgelegd. „Hij was vies, dat stoorde me gewoon.” 

Waar Perry thuis in Engeland een sterrenstatus heeft, is hij in Nederland onbekender bij het grote publiek. De laatste keer dat hij hier een solotentoonstelling kreeg, Guerrilla Tactics, was in 2002 in het Stedelijk Museum. Zijn doorbraak was daarmee een stukje dichterbij, een jaar later zou hij in een feestjurk de Britse Turner Prize in ontvangst nemen. Toch wil het Bonnefanten hem nog meer in het zadel helpen, want Perry vormt volgens het museum ‘een perfecte match in het kader van de bewuste oriëntatie op voorbeeldstellende internationale hedendaagse kunstenaars die in de praktijk niet op alle mainstream podia te vinden zijn’. ‘Het museum richt zich daarmee op de secret canon van eigenzinnige buitenbeentjes in de hedendaagse kunst’, schrijft Stijn Huijts in de bij deze expositie verschenen publicatie Sketchbooks.

Op een wand in het museum legt Perry aan bezoekers zijn raison d’être uit. ‘Het gaat mij in mijn werk om twee dingen. Dat ik kunst heel toegankelijk wil maken en dat ik mensen bewust wil maken van dingen die ik in de samenleving overal om me heen zie maar waar niemand het over heeft, zoals smaak en klasse.’ 

Tuttig versus controversieel. Welke van de twee getuigt van de slechtste smaak?

Ja, hij stoeit graag met goede en slechte smaak. Kijk naar zijn keramiek. Good and Bad Taste (2007) toont niet alleen burgerlijke, mierzoete foto’s van een ogenschijnlijk saai liefdespaar, maar wie beter kijkt naar het geglazuurde keramiek ziet sadomasochistische afbeeldingen. Tuttig versus controversieel. Welke van de twee getuigt van de slechtste smaak? 

Hiernaast verstevigt Perry zijn imago als enfant terrible ook met de jurken die hij als Claire draagt. Zij droeg bij de uitreiking van de Britse Bafta Awards voor film- en tv-producties een witte creatie vol parels en diamanten. Wie beter kijkt, de jurk hangt in Maastricht, ziet de opdruk van een ejaculerende fallus. Iedereen vond de jurk prachtig, maar niemand had door wat er eigenlijk op stond, zegt Perry zelf lachend in een begeleidende video. De jurk werd gemaakt door een student van de Central Saint Martins-kunstacademie. Twee tot drie keer per jaar laat Perry zijn creaties maken door die studenten. „Zij herinneren me om speels te blijven. Mensen zeggen: ‘Ik kan me niet inbeelden wie dat zou dragen’. Nou, ik zou dat dragen.”

Naast seksuele verwijzingen duiken in de werken (veelal vazen en wandtapijten) in Maastricht thema’s als geweld, verleiding en dood op. Net als Perry’s traumatische jeugd in het provinciaalse Essex, zijn trouwe teddybeer Alan Measles, de omarming van Claire en zijn kritiek op de consumptiemaatschappij. Zo springt bij de tentoonstelling The Walthamstow Tapestry in het oog, een zeven meter breed wandtapijt waarbij het leven van geboorte tot dood van commentaar wordt voorzien met allerhande merknamen. 

Van het grootste project van Perry kan het Bonnefanten alleen foto’s tonen. In zijn thuisstad bouwde hij A House for Essex, een kruising tussen een huis en kapel. Het verblijf - je kunt er logeren - is een ode aan Julie, een fictieve doorsnee vrouw uit Essex die veel opduikt in Perry’s werk. Als ik haar op tapijten laat weven, zo dacht Perry, waarom zou ik haar dan niet daadwerkelijk een huis geven? En zo geschiedde, want in het leven van Perry komt ‘kan niet’ absoluut niet voor. 
 
‘Hold your Beliefs Lightly’ is tot en met 5 juni te zien in het Bonnefantenmuseum. Erna reist de expositie door naar ARoS Aarhus in Denemarken.