Hoe pak je relschoppers bij het voetbal aan?

Print
Hoe pak je relschoppers bij het voetbal aan?

De ME en stewards houden Fortuna-supporters tegen tijdens de wedstrijd Fortuna Sittard-Roda JC in 2014. Afbeelding: archieffoto Ermindo Armino

De bussen van Roda-fans over de A73, de MVV-bussen over de A2. Alles om een confrontatie, die er toch kwam, te voorkomen. Het geeft aan wat er allemaal nodig is om iets ogenschijnlijk triviaals als een voetbalwedstrijd in goede banen te leiden.

Tactiek. Essentieel onderdeel van het voetbal. Maar niet alleen op de groene mat. Sterker nog: voor de eerste balomwenteling zijn vaak al de nodige tactische ingrepen gedaan. Tactiek in de strijd tegen rellen. Om te voorkomen dat supportersgroepen elkaar treffen. Om wedstrijden op de tribunes en rond het stadion zo rustig mogelijk te laten verlopen. 

Dat gaat ver. Neem afgelopen vrijdag. Afspraken over de rijroutes van supportersbussen van Roda JC en MVV. De Kerkradenaren spelen in Doetinchem tegen De Graafschap, de Maastrichtse eerstedivisionist treft Go Ahead Eagles in Deventer. Afstand tussen beide steden: 33 kilometer. En dus is er een risicofactor, aangezien de supportersbussen van de Limburgse aartsrivalen eenzelfde traject afleggen. 

De snelwegverdeling helpt niet, omdat een MVV-buschauffeur zich niet aan de gemaakte afspraken houdt. Afspraken die worden gemaakt tussen gemeenten, politie, justitie en de clubs. Voor alle risicovolle wedstrijden wordt een draaiboek gemaakt. Met daarin de politie-inzet, de mogelijke risico’s en de te nemen maatregelen. Zoals rijroutes. Zo voerde de busroute van MVV-fans na afloop van een derby in Kerkrade in 2014 deels over een nog niet geopend, maar wel berijdbaar stuk snelweg. Dit om de andere supportersgroep, die opvallend vaak op de hoogte is van rijrichtingen, te verrassen en zo een confrontatie te voorkomen. 

Elke losliggende steen is een gevaar

Verder hoog op de risicolijst: viaducten. Ze worden bij grote risicowedstrijden, in Limburg vooral de derby’s in Zuid-Limburg, in de gaten gehouden of bewaakt. Relschoppers zien er nog wel eens een uitdaging in om vanaf zo’n brug supporters van de tegenpartij te bekogelen. Ook een aandachtsfactor: werkzaamheden in en rond stadion en stadscentrum. Bouwterreinen worden verstevigd omheind. Elke losliggende steen is een gevaar. 
Net als spandoeken. Ze worden niet alleen gecontroleerd op tekst, maar moeten - aantoonbaar - geïmpregneerd zijn om brand te voorkomen. Ja, we hebben het nog steeds over voetbal. 

Het zijn allemaal maatregelen om een confrontatie tussen rivaliserende supportersgroepen te voorkomen. 
Een aanpak die werkt, hoe vreemd dat misschien ook mag klinken tegen de achtergrond van de clash in Venray tussen MVV- en Roda-fans. Maar het aantal incidenten in en rond voetbalstadions is wel degelijk afgenomen, concludeert de landelijke politieacademie in 2011 in het onderzoek Politieaanpak van voetbalwedstrijden in Nederland. 

Vooral de gezamenlijke aanpak van gemeenten, politie, justitie en de clubs werkt. Uit het eerder gememoreerde draaiboek komt een risicoprofiel naar voren, mede opgesteld aan de hand van een checklist uit het Handboek Veiligheid van voetbalbond KNVB.Wedstrijden worden verdeeld in een A-, B- of C-categorie waarbij de laatste het hoogste risico kent. Die categorisatie bepaalt onder meer of supporters van de uitspelende ploeg de wedstrijd vrij mogen bezoeken, of dat de verplichting van een auto of buscombi geldt. Dan kunnen supporters de wedstrijd alleen bezoeken met een vooraf gekocht kaartje inclusief vervoersbewijs om vervolgens op een vooraf bepaald tijdstip, vaak onder politiebegeleiding, richting stadion te vertrekken. 

Informatievergaring vooraf is van groot belang

Ook is voor supporters van de thuisclub bij wedstrijden in de C-categorie legitimatie verplicht, ook al bij de kaartverkoop, die meestal vooraf plaatsvindt en niet op de wedstrijddag zelf en een restrictie van één kaart per persoon kent. Het komt daardoor voor dat iemand met Sittard als geboorteplaats bij de wedstrijd MVV-Fortuna Sittard geen toegang krijgt tot de thuistribunes van MVV en in het gastenvak moet plaatsnemen. Ook als die geboren Sittardenaar geheel neutraal de wedstrijd wil bezoeken. Tot slot moeten supporters bij binnenkomst worden gefouilleerd en alle mogelijke gooivoorwerpen inleveren. 

Om de risico’s goed te kunnen inschatten, is informatievergaring vooraf van groot belang. De politie scant bijvoorbeeld supporterswebsites en -fora op mogelijk onheil. Ook tijdens de wedstrijd wordt, onder andere via camera’s en/of agenten in burger, gekeken waar het mis kan gaan. Ingrijpen is in eerste instantie voorbehouden aan stewards van de clubs. De politie komt pas het stadion in als het echt misgaat, mede omdat zichtbare aanwezigheid van politie niet altijd de-escalerend werkt. Want, zo staat ook in het onderzoek van de politieacademie, ‘de insteek is om elke wedstrijd een voetbalfeest te laten worden’.

„De wedstrijden moeten vooral een gezellig en bindend samenzijn uitstralen.” Bij het gros van de wedstrijden lukt dat. Grote confrontaties tussen supportersgroepen zijn er, zeker in vergelijking met de jaren tachtig en negentig toen het hooliganisme hoogtij vierde, steeds minder. Toch gaat het nog mis, risicoprofielen, draaiboeken en combiregelingen ten spijt. Omdat het ook mensenwerk is. Een iets minder scherpe controle, een buschauffeur die zich niet aan afspraken houdt, het kan allemaal net te veel zijn. Ook omdat het maar niet lukt om het hooliganisme écht uit het voetbal te bannen. 
In het tactisch ‘spel’ om de macht in en rond het stadion trekt een kleine groep relschoppers nog te vaak aan het langste eind. 
 


 

Je las zojuist een gratis artikel


Niet alle artikelen zijn gratis, want zogeheten Plus-artikelen zijn alleen te lezen door abonnees. Zonder abonnees kunnen we namelijk geen betrouwbare regionale journalistiek maken. Je leest al onze artikelen vanaf €4,50 per maand.

Bekijk de aanbieding →