Verpleegkundigen geven zich bloot

Print
Verpleegkundigen geven zich bloot

Leerling-verpleger Una (links) en dialyse-verpleegkundige Patrick, twee deelnemers van het Heerlense ziekenhuis Zuyderland aan het RTL4-programma Als je me echt zou kennen. Afbeelding: Luc Lodder

Negenendertig verpleegkundigen van het Heerlense Zuyderlandziekenhuis geven zich vrijwillig bloot in de televisie-uitzending Als je me echt zou kennen. Dit is het vervolg voor volwassenen op het spraakmakende programma Over de Streep. Twee deelnemers vertellen waarom ze mee hebben gedaan. „Ik hoop dat kijkers stilstaan bij de impact die verbaal en fysiek geweld op ons als mens heeft.”

Als verpleegkundige moet je een beetje gehard zijn, je wapenen tegen het leed dat je dagelijks ziet. Stevig in de schoenen staan als je een patiënt bijstaat die net slecht nieuws heeft gehad. Om dan die witte jas uit te doen en jezelf genadeloos bloot te geven, vergt dus wel enige moed. 

En toch aarzelde Patrick (41, in verband met privacy geen achternaam in de krant) uit Simpelveld geen moment om zich op te geven voor het televisieprogramma Als je me echt zou kennen. Samen met drie andere collega-verpleegkundigen van de nierdialyseafdeling gaf hij zich op, „omdat we het ook wel bijzonder vonden om aan zoiets mee te doen. Ik kende het programma Over de streep en vond dat altijd erg indrukwekkend.” 

Ik heb verteld over dingen die ik normaal gesproken voor me houd

Op een dag in december vorig jaar gingen de 39 verpleegkundigen van verschillende afdelingen in alle vroegte met de bus naar Amsterdam, waar de hele dag werd gefilmd. Aanvankelijk sloeg de twijfel toe bij Patrick. „Het begon allemaal heel uitgelaten en Amerikaans, met een dansje, zingen en veel knuffelen. Ik vroeg me even af of dit wel iets voor mij was. Maar al snel daarna gingen we in gesprek, in kleine groepjes. Met collega’s die ik lang niet allemaal kende, het is tenslotte een groot ziekenhuis. En toch geef je je door de vragen die worden gesteld bloot op een manier die je zelf niet had verwacht. Ik heb verteld over dingen die ik normaal gesproken voor me houd, zelfs in privékring. Je wordt toch meegesleept in de dynamiek van die dag.” 

Patrick laat bijvoorbeeld de kijkers weten dat hij altijd op de kinderafdeling heeft gewerkt, maar dat heeft moeten opgeven omdat dit emotioneel een te zware tol eiste. Zeker nu hij zelf vader is. „Het was een heftige, intense dag. Niet alleen omdat je jezelf bloot geeft, je hoort ook de verhalen van anderen. Het is ongelooflijk wat een bagage iedereen met zich meedraagt, de rillingen liepen me soms over de rug. Na zo’n indrukwekkende ervaring beoordeel je mensen niet op hun eerste indruk. Als iemand stug en gesloten lijkt, kan daar iets achter zitten.”

Maar is het ook goed als een verpleegkundige iets van zichzelf aan de patiënt laat zien? Het leidt misschien tot wat meer begrip, vermoedt hij. „Bij het programmadeel waarbij we over de streep moesten stappen, werd onder andere de vraag gesteld: wie is er wel eens slachtoffer geweest van verbaal of fysiek geweld op de werkvloer? Bij deze vraag gingen heel wat collega’s over de streep. Bezoekers en patiënten realiseren zich vaak niet wat voor impact verbaal of fysiek geweld op verpleegkundigen kan hebben, ook privé. Ik hoop dat kijkers daar bij stilstaan.” 

Het Amsterdamse productiehuis Posh Productions heeft wel wat moeite moeten doen een ziekenhuis over te halen om mee te werken aan het programma. Veel benaderde ziekenhuizen haakten af. Het Zuyderland heeft volgens een woordvoerster besloten mee te doen vanwege de sociaal menselijke benadering. „Medewerkers die dagelijks van elkaar afhankelijk zijn om samen zorg te verlenen, leren elkaar op een andere manier kennen. 
Anders dan in de werkomgeving. Het doel om wederzijds respect te stimuleren, vinden wij een goede zaak. Met het format van serieuze gesprekken, afgewisseld met entertainment, wil het programma muren en vooroordelen over elkaar in een andere positieve context plaatsen. En dat komt het uiteindelijke werk alleen maar ten goede.” 

Aan de overkant barstte ik in tranen uit

Een aangrijpend persoonlijk verhaal in de uitzending is het verhaal van de Bosnische Una. Ze is stagiaire in het ziekenhuis, op de afdeling neurologie. Ruim vier jaar geleden kwam ze naar Nederland, voor de liefde en om een hbo-opleiding verpleegkunde te volgen. Haar studie moet ze met horecabaantjes in de avonduren bekostigen. Ze is nog maar 25 jaar, maar heeft waarschijnlijk in haar jonge leven al meer meegemaakt dan de meesten van haar collega’s. Zo werd in het programma gevraagd om over de streep te gaan als je iemand hebt verloren door oorlog of een terroristische aanslag. „Ik liep over de streep en hoorde alleen het geluid van mijn eigen voetstappen. Dat was heel heftig. Aan de overkant barstte ik in tranen uit, maar ik voelde me ook dankbaar voor iedereen die dit niet heeft meegemaakt.” 

De liefde voor haar moederland speelde voor Una zeker mee in de overweging haar verhaal te vertellen voor de nationale televisie. „In de rest van Europa wordt nog maar weinig gesproken over wat er is gebeurd in Bosnië, merk ik. Terwijl de gevolgen voor mijn land nog steeds groot zijn. Veel mensen van mijn generatie gaan noodgedwongen studeren in het buitenland, omdat de opleidingen van veel betere kwaliteit zijn. Het is heel erg om je toekomst niet meer in je eigen land te zien.” 

Ze is van nature open en kan zich goed inleven in een ander, vertelt de verpleegkundige in opleiding. Het gevoel dat ze zich bloot heeft gegeven, heeft ze niet. „Ik ben altijd zo, ik ben heel extravert en toon mijn emoties. Maar dit soort persoonlijke zaken komt op de werkvloer misschien niet altijd aan bod. Het is mooi als mensen open zijn naar elkaar. Dat kan veel bijdragen aan de maatschappij en ja, ook aan de kwaliteit van de zorg.” „Laatst had ik het moeilijk omdat mijn moeder tweeduizend kilometer verderop een operatie moest ondergaan”, vertelt ze. „In plaats van alles op te kroppen, deelde ik mijn zorgen met een collega. Zij steunde me en dat voelde goed. Dat gevoel maakt dat je met nog meer plezier naar je werk gaat. Er wordt nu veel meer geknuffeld in het ziekenhuis.” 


 

Je las zojuist een gratis artikel


Niet alle artikelen zijn gratis, want zogeheten Plus-artikelen zijn alleen te lezen door abonnees. Zonder abonnees kunnen we namelijk geen betrouwbare regionale journalistiek maken. Je leest al onze artikelen vanaf €4,50 per maand.

Bekijk de aanbieding →