Het werk van de beruchte meestervervalser in Maastricht

Print
Het werk van de beruchte meestervervalser in Maastricht

Geert Jan Jansen bij ‘Adele Bloch-Bauer I’ (Klimt). Afbeelding: Annemiek Mommers

Geert Jan Jansen. De titel meestervervalser ziet hij als geuzennaam. Hij maakt werk in de stijl van dertig kunstenaars, maar geniet nu meer van zijn eigen kunst.

Van 300 miljoen euro voor 8600 euro. „Een koopje toch?” Geert Jan Jansen (1944) lacht hard in de Maastrichtse galerie Le Salon des Arts aan het Keizer Karelplein. Vorig jaar wisselde Paul Gauguins schilderij Nafea faa ipoipo (Wanneer ga je trouwen?), dat dateert van eind negentiende eeuw, voor een recordbedrag van 300 miljoen van eigenaar. En hier in Maastricht hangt het werk gewoon.

Nou ja, een door Jansen gemaakte versie dan. Zoals bij al zijn werk geldt dat het niet van echt te onderscheiden valt. Door een leek sowieso niet, door kenners evenmin. Van zo’n dertig kunstenaars kan de meestervervalser („een geuzennaam”) werk namaken. Hij begon ooit, toen hij geld nodig had, met een gouache van Karel Appel die hij gelijk voor 2600 gulden wist te verkopen tijdens een veiling. Dat smaakte uiteraard naar meer en zoals hij zelf een kleine twintig jaar geleden zei ‘ik heb zo’n beetje het hele alfabet van de vorige eeuw afgewerkt’. 

De Franse justitie kwam er niet uit. Een beter compliment kun je niet krijgen

Lang wist Jansen uit handen van de politie te blijven, hij ontsnapte vijf jaar aan internationale opsporing. 
Tot 1994, toen hij in een Franse cel belandde. „Ik heb daar gezeten tussen mensen die hele erge dingen hebben gedaan, die in een halve minuut hun hele leven hebben verknald.” Gelijktijdig met de arrestatie werden 1600 werken in beslag genomen. Maar frappant genoeg slaagde niemand erin vals van echt te onderscheiden. „De Franse justitie kwam er niet uit. Een beter compliment kun je niet krijgen”, zegt Jansen die de titel meestervervalser dan ook met trots draagt. 

Ook Karel Appel zag het verschil niet. Jansen mag graag zeggen dat de beroemde schilder een door Jansen gemaakt werk aanzag voor zijn eigen kunst. Zelfs tijdens zijn verblijf in het huis van bewaring in het Franse Orléans schilderde Jansen door. Hij kreeg er nota bene een atelier. En hij mag er graag mee pronken dat de gevangenisdirecteur aan hem vroeg of Jansen niet een picassootje voor hem kon maken. Er volgt weer een lach. 

Ik heb niet het gevoel dat ik mensen ooit heb besodemierd

Want Jansen mag dan door velen een crimineel worden genoemd en uitgekotst worden, hij blijft een vrolijke man. Een charmante boef, zo u wilt. Hij is niet te beroerd om op het randje te balanceren. Geeft een karakter op het doek net een andere blouse of een andere houding en dan kun je het zomaar aannemen als een nieuw, onontdekt werk van de oorspronkelijke kunstenaar. „Taxateurs keurden dat dan en jubelden. Zelf hield ik me dan extreem van de domme, ik liet henzelf de zogenaamde grote kunstenaar ontdekken. Ik heb niet het gevoel dat ik mensen ooit heb besodemierd. Het zijn andere mensen geweest die aan mijn fratsen nog veel meer hebben verdiend dan ikzelf.” 

Hij overhandigt een exemplaar van zijn boek Magenta, bedoeld om geld te vangen nadat hij berooid was teruggekeerd uit de Franse gevangenis. Of hij het boek moet signeren? Ja, graag. Hij zet zijn eigen naam neer, bladert dan een bladzijde terug en begint te kriebelen. Binnen een halve minuut zet hij de handtekeningen van Picasso, Matisse, Chagall, Miró en Dalí onder elkaar. Hij knipoogt. „Als ik toch bezig ben.” 

De Brabander leidt verder rond door de galerie waar een deel van de werken ‘geïnspireerd’ op grote kunstenaars zijn opgehangen.We zien het voor 135 miljoen dollar verkochte Adele Bloch-Bauer I van Gustav Klimt. En naast een trap hangt De Schreeuw (91 miljoen euro) van de Noor Edvard Munch. „Er zijn vijf versies bekend van dit werk. Dit is nummer zes.” 

Tegenwoordig besteedt Jansen zijn tijd aan het maken van eigen werk, eveneens te zien in Le Salon des Arts. Op doeken schenkt hij met een theepot een soort dik papje, de splash-techniek „Het ontstaat al doende. Eigen werk maken geeft me nu veel meer voldoening dan al het andere.” De verkoop van zijn eigen kunst loopt goed en het hangt inmiddels op tal van plekken in de wereld. Het is dan ook saillant dat nu zelfs op Marktplaats werk opduikt onder Jansens naam, terwijl dat dan juist weer door iemand anders is gemaakt. 

De meestervervalser wiens werk wordt nagemaakt, je gelooft het niet. „Het is heel gek om te voelen hoe je zelf ook in je trots gekrenkt kunt worden. Ik vind het echter vooral irritant om dat werk te zien omdat ik vind dat het maar klunzig is gedaan. Het doet afbreuk aan wat ik maak. Voor mij gold altijd maar één wet: als ik iets namaak, moet ik het heel erg goed doen.” 

Niet toevallig exposeert Geert Jan Jansen gelijktijdig met de Tefaf. Hij mag graag op de kunstbeurs komen, gaat deze editie ook even kijken. Maar samen met een journalist door het MECC lopen is voor hem echt een brug te ver. „Dan moet ik zeker schilderijen gaan aanwijzen die ík heb gemaakt? Ik weet dat ze er hangen, echt, maar daar ga ik niet aan meedoen. Alleen als jullie de kosten van een steengoede advocaat voor me gaan betalen.” 

De werken zijn tot en met zondag (10-19 uur) te zien in Les Salon des Arts. In Galerie Residentie Maastricht (Brusselsestraat) is doorlopend een expositie te zien met Jansens werk. 


 

Praat ook mee over dit onderwerp

Geef ook jouw mening over dit onderwerp en stuur een mail naar de krant

> Neem een kijkje op onze Facebook-pagina