Slapend rijk zonder te hoeven zingen

Print
Slapend rijk zonder te hoeven zingen

Michael Jackson (r) kocht in 1985 de rechten op van (onder meer) de evergreen ‘Yesterday’, geschreven door Paul McCartney (l). Afbeelding: MGL

De familie van Michael Jackson sloeg deze week een reuzenslag met de verkoop van diverse auteursrechten aan Sony. Bij ieder gespeeld liedje rinkelt de kassa bij de nieuwe eigenaar.

Op de radio, in de lift van het hotel, op de braderie in het dorp of tijdens een concert in de Ziggo Dome. Voor elke keer dat een liedje wordt afgespeeld, wordt geld betaald aan de rechthebbenden. Dat rinkelen van de kassa gaat via Buma/Stemra, de organisatie die zorgt dat het geld bij de componist, tekstschrijver en uitgever terechtkomt, en via de Sena, de organisatie die de artiest en zijn platenmaatschappij betaalt.

Ben je een wereldster, schrijf je je eigen muziek en teksten en heb je de auteursrechten in eigen bezit, dan zit je goed. Zo strijkt een artiest het grootst mogelijke bedrag op voor de vele keren dat zijn of haar nummers wereldwijd worden gespeeld. Het is niet voor niets dat Sony de familie Jackson bijna 700 miljoen euro betaalt voor 50 procent van de auteursrechten van vier miljoen nummers.

Het is een miljoenenbusines

Stel: Edwin Evers draait op Radio 538 een nummer van drie minuten, dan betaalt de zender daarvoor alleen al aan Buma/Stemra 23 euro (gebaseerd op cijfers van 2014). „Voor elke radio- en tv-zender wordt een secondewaarde berekend, op basis van hun omzet en bereik”, zegt Frank Janssen van Buma/Stemra. „Wij hebben software die 24 uur per dag alle zenders scant en bijhoudt wat er gedraaid wordt.”

Het maakt voor de hoogte van de afdracht niet uit of een station Yesterday van de Beatles draait of Oceaan van Racoon. Het is een miljoenenbusiness. Alleen Radio 538, dat in Nederland per nummer het meest afdraagt, moet in Nederland per jaar al meerdere miljoenen euro’s afdragen. De publieke omroep (tv en radio bij elkaar) betaalde in 2014 maar liefst 22 miljoen euro aan rechten.

Wordt een nummer op YouTube duizend keer gedraaid, dan gaat het om centen

Van de tv-zenders heeft RTL 4 voor Buma/Stemra de grootste ‘secondewaarde’: 62 cent. Voor een nummer van 3 minuten op RTL 4 is de zender 112 euro armer. Van alles wat Buma/Stemra binnenkrijgt, gaat 90 procent naar de rechthebbenden. In 2014 ontving de auteursrechtenorganisatie 158 miljoen euro uit het openbaar maken van muziek. Dat openbaar maken is breed. Als u een feestje in de straat organiseert: dan wordt u geacht het aantal vierkante meters aan straatstenen te tellen, op basis daarvan moet ook u afdragen aan Buma/Stemra. Dat komt al snel neer op 70 euro voor een gezellig avondje.

Klikt u op een muziekclip op YouTube, of streamt u de nieuwste hit van Rihanna via Spotify? Ook dat levert de rechthebbenden geld op. „Wordt een nummer op YouTube duizend keer gedraaid, dan gaat het om centen”, zegt Janssen. „Bij miljoenen streams levert het pas echt wat op. Het is misschien gek, maar als Edwin Evers een nummer draait voor 800.000 luisteraars, levert dat ongeveer net zoveel op als 800.000 streams op Spotify.”

Grote liveshows zijn voor artiesten het lucratiefst. „Wij krijgen van alle concerten de setlist binnen, zodat we kunnen bekijken welke nummers gespeeld zijn” zegt Janssen. „Als een artiest voor 55.000 toeschouwers in Amsterdam ArenA zijn eigen liedjes speelt, ontvangt hij van de organisator al gauw een ton aan auteursrechten. En zingt hij of zij een nummer van The Beatles, dan gaat er een bedrag naar de rechthebbenden, vanaf nu dus Sony/ATV.”