De wolf en de jakhals komen eraan

Print
De wolf en de jakhals komen eraan

Wolven Afbeelding: Fotolia

Wilde zwijnen, bevers, dassen en ganzen zorgen in Limburg voor overlast. Wilde dieren en mensen zitten elkaar soms in de weg. In deze serie gaan we in op de relatie mens en natuur. In de reeks in deze krant over mens versus natuur: over de opmars van inheemse en exotische dieren.


Tal van dieren profiteren van verbeterde omstandigheden in de provincie en in aangrenzende landen. Een goudjakhals of wolf die rondstruint in de Limburgse natuur?

Over een tijdje kan dat best wel eens het geval zijn.Waarom niet?, denkt bioloog Bram Houben van Ark Natuurontwikkeling. De inwoner van Thorn verwijst naar de jakhals die in februari in een cameraval liep op de Veluwe en de wolf die een jaar geleden in Groningen en Drenthe opdook. „Vijftien jaar geleden lachten de mensen ons uit toen wij zeiden dat er ooit weer een wolf zou terugkeren in Nederland. Er zit nu een roedel wolven in het Duitse Nordhorn, nog geen 30 kilometer van de Nederlandse grens (nabij Enschede, red.). Volgens ons komt de wolf eraan. Jakhalzen zitten in de Balkan en in Oostenrijk. Dat is ook een soort die langzaam onze kant op komt.”

In de natuur is alles continu in beweging

In welke mate roofdieren als wolf, jakhals of lynx in Limburg gaan opduiken of zich hier gaan vestigen, valt volgens hem lastig te voorspellen. „In de natuur is alles continu in beweging. Dat geldt ook voor diersoorten. Alleen willen vasthouden aan wat er altijd zat, is niet natuurlijk.” 

Ark Natuurontwikkeling staat bekend om het omarmen van wilde natuur en het progageren van ook grotere soorten als wolf, wisent en eland. Persoonlijk vraagt Houben zich af of een soort als de eland wel past in de lage landen. „Uit ecologisch oogpunt is er geen obstakel, belangrijk is of er maatschappelijk draagvlak is. Dat geldt voor meer dieren.” 

Over het edelhert heeft hij geen enkele twijfel. Wat hem betreft gaat ook in Limburg het licht op groen voor het edelhert. Tien jaar geleden zette Limburgs Landschap in samenwerking met Ark vijftien edelherten uit in deWeerterbossen. Die zitten nu nog achter een raster, maar van Houben mag dat weg. „Ik denk dat de gevreesde overlast erg meevalt. Ik heb gehoord dat er in Kempenbroek tussen de tien tot vijftien damherten zitten. Daar hoor je niemand over.” 

De soms spectaculaire soorten waar Ark zich sterk voor maakt, staan bekend als symbool- of icoonsoorten. Als het daar goed mee gaat, profiteren er ook heel wat andere, minder bekende soorten van, luidt de achterliggende gedachte. Bever, wild zwijn en das zijn enkele icoonsoorten die de afgelopen jaren aan een opmars bezig zijn in Limburg. Daar komen de komende jaren ook andere, meer exotische dieren bij, voorspellen ook andere deskundigen. Een warmer klimaat, betere bescherming op grond van Europese regels, aanleg van natuur, groene verbindingszones en genoeg voedsel spelen tal van dieren in de kaart, net als de ontvolking van het platteland zoals in delen van Oost-Europa het geval is. 

Het sikahert, de muntjak en de wasbeerhond krijgen mogelijk voet aan de grond in Limburg

Hans Hollander, senior projectleider van de Zoogdierenvereniging vreest alleen dat er soorten bij komen die een bedreiging kunnen vormen voor de eigen flora en fauna. Hij verwijst naar de Pallas’ eekhoorn die eerder in de regio Weert de zaak op stelten zette. Om verdringing van de gewone eekhoorn te voorkomen, werd die weggevangen.

Hij maakt zich ook zorgen om andere exotische eekhoorns zoals de grijze eekhoorn en de Amerikaanse rode. Het sikahert, de muntjak en de wasbeerhond noemt hij als andere exoten die mogelijk voet aan de grond krijgen in Limburg. De muntjak, een klein hert uit Azië, duikt al af en toe op in Belgisch Limburg. De Nederlandse Voedsel- enWarenautoriteit (NVWA) heeft zelfs een eigen afdeling, het Team Invasieve Exoten, die risicoanalyses laat maken voor deze soorten. Soms gaat het om dieren die ontsnapt zijn bij particulieren, soms zou het ook om opzettelijk losgelaten dieren gaan. De wasbeerhond, die van oorsprong in Azië leeft, werd in Rusland gehouden voor zijn pels en later ook uitgezet voor de jacht. Via Oost-Europa en Duitsland heeft hij zich in Nederland gevestigd. 

Veehouders zien het als een reëel gevaar

Robbert Ouwerkerk, boswachter van Staatsbosbeheer, wijst op mensen die dieren uit bijvoorbeeld aquariums uitzetten in de natuur. „Dat kunnen bronnen zijn voor ziektes bij zeldzame inheemse soorten als de vuursalamander.” 
Schade aan landbouwgewassen en vrees voor het overbrengen van ziektes als rundertbc door dassen en varkenspest door wilde zwijnen maken agrariërs huiverig voor te veel wild in hun achtertuin. „Veehouders zien dat als een reëel gevaar”, stelt projectleider fauna Mieke Theunissen van de LLTB. LLTB-bestuurder Pieter van Melick vindt dat de overlast door wilde dieren nu onevenredig veel op de schouders van de boeren terechtkomt. „Nu zadelen ze hoofdzakelijk één groep, de boeren, op met de overlast”, verwoordt Van Melick het sentiment dat bij nogal wat agrariërs leeft. Van Melick zit niet te wachten op nog meer nieuwe wilde dieren. „Laat die soorten maar lekker daar.” Hij ziet dan ook niets in loslopende edelherten in de Limburgse natuur, zoals Ark Natuurontwikkeling wil. „We wonen nog altijd in Nederland. Je loopt dus soms tegen grenzen aan”, reageert Houben. 

Hij wil de natuur zoveel mogelijk vrij baan geven, maar denkt dat dat voor een deel van het publiek nog een brug te ver is ten aanzien van sommige diersoorten. 
Aan de andere kant begrijpt hij de kritiek op de wildernisnatuur niet altijd. „We willen wel de tijger en orang-oetang in Indonesië beschermen, maar hebben dan problemen met wilde dieren hier.” 


 

Je las zojuist een gratis artikel


Niet alle artikelen zijn gratis, want zogeheten Plus-artikelen zijn alleen te lezen door abonnees. Zonder abonnees kunnen we namelijk geen betrouwbare regionale journalistiek maken. Je leest al onze artikelen vanaf €4,50 per maand.

Bekijk de aanbieding →