Een ‘nieuwe’ familie erbij

Print
Een ‘nieuwe’ familie erbij

Natascha Frissen (links) en Sandra Kostons bij de expo in Centre Céramique. Afbeelding: Harry Heuts

Nagenoeg de hele familie van moeders kant is in de Tweede Wereldoorlog omgekomen. Dacht Natascha Frissen (40), Maastrichtse van Joodse afkomst. Maar dankzij speurwerk van plaatsgenote Sandra Kostons (39) heeft ze er opeens twintig familieleden bij. Plus een nieuwe vriendin.

Eigenlijk wilde ze het verleden laten rusten.Wat heeft het voor zin om daarin te gaan wroeten? 
Je kunt maar beter vooruit kijken. Dacht ze. Maar nu is ze heel blij dat Sandra Kostons, medesamensteller van de expositie ‘Struikelsteentjes in Maastricht’ die momenteel te zien is in Centre Céramique, in haar familiegeschiedenis is gedoken. „Ik heb er opeens een heleboel familieleden bij. Ik ben trots en blij dat ze ons er niet onder hebben gekregen.” 
Natascha Frissen durft er zelfs weer voor uit te komen dat ze Joodse roots heeft. „Ik ben opgegroeid met het grote geheim dat ik van Joodse afkomst ben en de mogelijke gevolgen die dat zou kunnen hebben als ik dat geheim zou prijsgeven. Maar nu heeft de angst om Joods te zijn plaatsgemaakt voor een trots gevoel. 
En dat mag iedereen weten. 

Het klikte meteen”, zegt ze. „Alsof we elkaar al jaren kenden

Wij nabestaanden moeten de herinnering aan onze voorouders levend houden, zodat zij nooit vergeten worden.” 
Vorige maand werd een aantal struikelstenen in Maastricht geplaatst. 
Dat zijn herdenkingstekens in het trottoir voor de laatste woning van Joden voordat ze werden verdreven en vermoord. Toen ontmoette ze voor het eerst veel ‘nieuwe’ familieleden. „Dat was een emotionele gebeurtenis. Het is raar om bloedverwanten te ontmoeten van wie je het bestaan niet wist. Maar het is vooral ook heel mooi. Want we delen samen dezelfde geschiedenis.” 
Zo’n twintig achterneven en -nichten van Frissen waren bij die bijeenkomst aanwezig. Ze komen uit alle hoeken van België en Nederland. „Het klikte meteen”, zegt ze. „Alsof we elkaar al jaren kenden.” 
Inmiddels is er ook veel duidelijk geworden wat er is gebeurd met haar oudooms en -tantes in - en ook - na de oorlog. Sommigen overleefden de kampen en enkelen vertrokken naar Israël, zo blijkt uit het speurwerk van Sandra Kostons uit de Maastrichtse wijk Amby. 
Kostons vond het jammer dat tijdens de jaarlijkse dodenherdenking in Amby niet de namen werden genoemd van de Joodse slachtoffers uit de wijk. „Amby telde destijds het grootste aantal Joden van Limburg. Aan het begin van de oorlog 49 op een bevolking van 2399. 27 van hen hebben de oorlog niet overleefd. Ik heb het 4 meicomité benaderd. Vorig jaar werden de namen van die slachtoffers voorgelezen. Na de ceremonie kwam een oudere dame, Lieske Slangen, op me af en vertelde dat ik één familie was vergeten te noemen. Toen ben ik op internet gaan zoeken.” 

De speurtocht van Kostons leidde naar de Kleine Stokstraat in Maastricht, waar enkele Joodse families samenwoonden in een pand. „Via een oproepje op Facebook kreeg ik veel reacties, onder meer van de moeder van Natascha. Die ontdekte, na de dood van haar vader in 2015, een doos met brieven en foto’s van familieleden van wie ze ook de achtergrond niet kende.” 
Inmiddels zijn heel veel puzzelstukjes op de juiste plaats gevallen, vult Natascha Frissen aan. „Vanaf het moment dat ik betrokken raakte bij de zoektocht naar antwoorden op de vele vragen die we hadden over onze familie, was het boeiend. 
Maar het allermooiste is dat we veel mensen, die net als mijn moeder Marlou niet wisten dat er nog familieleden waren, bijeen hebben gebracht. Een uit elkaar gescheurde familie is na 71 jaar gelijmd. Het enige dat ik betreur is dat ik niet eerder mijn angst opzij heb weten te zetten. Ik heb mijn oma Leneke nooit haar familie terug kunnen geven. 
Zij is gestorven met het idee dat van het gezin alleen zij de oorlog had overleefd. Maar ik ben er enorm trots op dat ik dit mijn moeder en de andere familieleden heb kunnen geven. En ik heb er een nieuwe vriendin aan overgehouden. 
Het klikt enorm met Sandra.” 
De tentoonstelling ‘Struikelsteentjes in Maastricht’ is nog te zien tot 30 mei.