‘Arubaanse’ steun voor Piet

© Ruben L. Oppenheimer

Hij heeft een bureau dat Sint en Piet landelijk professioneel aan de man brengt. En dus krijgt de half-Antilliaanse Ricardo Ras uit Weert steeds vaker vragen naar zijn hoofd geslingerd. Waarom speelt hij als getinte jongen de blanke Sint? „Al die heisa. Zo is het kinderfeest toch zeker nooit bedoeld?”

Wim Doesborgh

Nee, hij wil liever niet met zijn eigen gezicht in de krant, als het om Sinterklaas gaat. Ze hebben al eens een steen bij hem door de ruit gegooid en hij heeft al de nodige vervelende e-mails en opmerkingen moeten incasseren. En dat alleen maar omdat hij actief meedoet aan het traditionele volksfeest van Sinterklaas en Zwarte Piet. Waarbij hij, nota bene als zoon van een Arubaanse vader, het nodig vindt de blanke Sinterklaas te spelen en zich daarbij omringt met diepzwarte zwartepieten. Doodzonde, vindt Ricardo Ras (31). Hij wil gewoon het Sinterklaasfeest levendig houden en heeft helemaal niets met de heftige discussies in de samenleving. „De eerste keer dat ik hoorde dat er zoveel kritiek op Zwarte Piet was, ben ik naar mijn vader gegaan en vroeg ik hem wat ik daarvan moest denken. ‘Flauwekul’, zei hij. Het sloeg nergens op. Het was gewoon een kinderfeestje en Sinterklaas en Zwarte Piet horen daar nu eenmaal bij. Al dat gedoe over discriminatie, racisme, slavernijverleden – mijn vader kan daar helemaal niets mee. Zo is dat feest nooit bedoeld en ook nooit ervaren, vindt hij. En zo ben ik ook opgegroeid. Sinterklaas als mooi kinderfeest. Punt. De rest is er onnodig bijgesleept.”

Kindermisbruik

Ricardo Ras drijft al jaren zijn Sinterklaas-en-Kerstmanbedrijf dat hij volgens de aanbevelingen op zijn eigen site puur uit liefde voor het traditionele feest zo professioneel mogelijk invult. De kostuums, de baarden en de accessoires worden in eigen beheer gemaakt. „Onze acteurs roken niet, drinken niet en zullen zich gedragen als traditioneel rolmodel. Gekleed volgens de voorschriften zullen zij u voorzien van een maatschappelijk verantwoord, vrolijk, positief en vooral feestelijk bezoek”, belooft Ras’ bureau. Ricardo Ras kwam een paar jaar geleden in het nieuws toen hij besloot in zijn optredens het kruis van de mijter en de stola van Sinterklaas te verwijderen. Als reactie op alle verhalen over kindermisbruik in de kerk. „Sinterklaas is meer een commercieel kinderfeest geworden dan iets wat met de kerk te maken heeft, dus dat was goed te verdedigen”, vindt hij. Opnieuw maatschappelijk verantwoord dus. Toch ziet ook Ras dat Sinterklaas en vooral de rol van Zwarte Piet allang niet meer een rimpelloos kinderfeestje zijn in november en december. De breed gevoerde discussie over de vermeend kwalijke rol van Zwarte Piet woedt tegenwoordig het hele jaar door.

Uitzwaaidag

De pietenkwestie wordt ook te pas en te onpas weer aangezwengeld. Onlangs weer door de mediaoptredens van Sylvana Simons, de voormalige vj die zich heeft aangesloten bij de allochtonenpartij DENK die weinig sympathie voor Zwarte Piet heeft. Het leverde haar door tegenstanders op Facebook een uitbundig bejubelde ‘uitzwaaidag’ op: 6 december wordt ze geacht op de boot naar Spanje te vertrekken. Of anders wel door Erik van Muiswinkel die ontslag heeft genomen als hoofdpiet in het Sinterklaasjournaal. Hij is het oneens met het beleid van dat journaal om Piet niet aan te passen aan de eisen van de klagers die een meer hedendaagse Piet willen. Van Muiswinkel bood daarop demonstratief zijn pietenschoenen te koop aan in de talkshow van RTL-spreekstalmeester Humberto Tan. „Ik snap de associatie wel”, zegt Ras, „maar het Sinterklaasfeest is nooit zo bedoeld. Wat mij ergert, is dat het gedoe over Zwarte Piet elk jaar steeds vroeger begint. Er worden steeds andere eisen gesteld aan het uiterlijk van Zwarte Piet. Dan weet je op een gegeven moment niet meer wat je moet doen. Ga je naar een kinderdagverblijf in de Bijlmer in Amsterdam, dan word je geacht alleen maar gekleurde pieten mee te brengen. Maar als je een paar uur later bij een school moet zijn, waar ze traditionele, zwarte pieten verwachten, heb je een probleem. De samenleving is zo verdeeld over Zwarte Piet dat het voor ons erg lastig is geworden daarop in te spelen.” Niet de kinderen, maar de ouders zagen aan de poten van zijn bedrijf, weet Ricardo Ras. „Ik liep als Sinterklaas eens op weg naar een school. Kom ik onderweg een Surinaamse mevrouw tegen. Ik zwaai tegen haar. Maar zij maakt een boos wegwerpgebaar. Ze moest niets van Sinterklaas en Zwarte Piet hebben. Dan heb ik het even niet meer. Ook heb ik vaker meegemaakt dat ouders heftig reageren op mij of de Zwarte Pieten. Omdat ze het racistisch vinden. Of discriminerend. Weet je, ik ben daar helemaal niet mee bezig. Ik steek al mijn energie in een zo professioneel mogelijke uitvoering van het Sinterklaasverhaal. En dan doet dat wel pijn, ja.”

Keerpunt

Als Nederlander van Arubaanse afkomst heeft Ras al vaker de kritiek gekregen dat hij de ‘racistische’ traditie van Sint en Piet promoot. En dat hij zich wit schminkt om Sinterklaas te spelen. Is het nog wel leuk? En blijft hij zijn Sinterklaasperformance ook nog doen, als de kritiek als maar luider wordt? „Ik doe dit met passie”, zegt hij. „En wil het graag blijven doen. Maar het hangt wel af van hoe de kwestie zich verder gaat ontwikkelen. Als de kritiek alsmaar groter wordt, de rol van Sinterklaas en Zwarte Piet steeds meer onder vuur komt te liggen en ik persoonlijk nog meer naar mijn hoofd geworpen krijg – ja, wacht even, dan komt er een keerpunt. Dat ik er dan op zeker moment geen zin meer in heb, zul je begrijpen. Ik maak programma’s, ik doe televisiewerk en verzorg presentaties. Het is niet zo dat ik na Sinterklaas geen leven meer heb. Maar ik zou het heel erg vinden, als door al die discussies het feest de nek wordt omgedraaid. Kom op zeg, waar hebben we het over. Een kinderfeestje. Zonder bijbedoelingen. Daar blijf je als normaal denkend Nederlander toch met je handen vanaf?”

Wil je alle Plus-artikelen lezen?

Dagelijks publiceren we meer dan 100 Plus-artikelen op onze site & app. Nieuws, achtergronden, analyses, reportages, interviews en columns. Word nu digitaal abonnee en kies voor een jaar lang korting of maandelijkse flexibiliteit.

Kies digitaal