Basiszorg zonder eigen risico voor iedereen

Print

Afbeelding: Maartje van Berkel

Het huidige zorgstelsel moet plaatsmaken voor één Nationaal ZorgFonds, dat basiszorg regelt voor iedereen zónder een eigen risico. Dat stelt een brede maatschappelijke coalitie van mensen die het roer drastisch om willen gooien. Huisarts Patrick Albert uit Reuver steunt dit van harte. Vanavond geeft hij zijn uitleg op een bijeenkomst over het Nationaal ZorgFonds in Heerlen.

Patrick Albert ervaart het geregeld in zijn huisartsenpraktijk in Reuver: mensen die zorg mijden omdat ze het eigen risico niet kunnen ophoesten. „Laatst besloot een patiënte, van wie in de familie een erfelijke vorm van borstkanker voorkomt, dit jaar geen MRI-scan te laten uitvoeren. Die vrouw zit in de schuldsanering en kan het zich niet meer veroorloven.” 

Vreselijk vindt Albert dat. Voor hem is het onaanvaardbaar „dat zorgverzekeraars zonder enige kennis van de praktijk een bijna absolute macht hebben. De mensen die dit systeem bedacht hebben, zijn economen en ambtenaren die niet gehinderd worden door enige kennis van de zorg.” 

"Marktwerking werkt misschien voor de autohandel, maar niet voor de zorg. Daar gaat het primair om normen en waarden"


Albert hoefde dan ook niet lang na te denken toen hem onlangs gevraagd werd of hij het initiatief ‘Een Nationaal ZorgFonds zonder eigen risico’ wilde steunen. Hij legt uit dat het idee weliswaar uit de koker van de SP komt, maar dat inmiddels een brede landelijke, maatschappelijke coalitie van burgers zich uitspreekt voor een nieuw zorgstelsel. In Limburg pleit een groep mensen, van uitlopende professie en politieke kleur, voor een dergelijke fonds. Albert is een van hen. Ongeveer 30.000 mensen sloten zich de afgelopen weken aan bij het model, dat volgens SP-leider Emile Roemer is doorberekend bij het Centraal Planbureau (CPB). De bedoeling van dit initiatief is om van onderop een beweging op te bouwen, zodat er aan het einde van het jaar allerlei acties kunnen worden gevoerd, zegt SP-partijvoorzitter Ron Meyer. „In tegenstelling tot de politiek, wil 80 procent van de mensen een ander zorgstelsel. Ze zijn het beu. Vroeg of laat kan Den Haag hier niet meer om heen”, aldus Meyer. Dit leeft, benadrukt hij. Via de site nationaalzorgfonds.nl zijn inmiddels 11.000 actiepakketten aangevraagd, vertelt hij. „We hadden gedacht dat dit er in de eerste weken hooguit 5000 zouden zijn.” 

Er is een roep om radicale stelselwijziging. Ik hoor het steeds vaker van mijn patiënten en andere zorgverleners.


Het plan behelst, net als in het oude ziekenfonds, een basiszorg voor iedereen, mét fysiotherapie, tandarts en GGZ, zonder eigen risico. De eerste zorgkosten – huisartsenbezoek daargelaten - moeten mensen nu zelf betalen via het eigen risico, dat de laatste jaren fors is gestegen: van 150 euro in 2008 tot 385 euro in 2016. Sommige politici zouden zelfs naar 500 euro willen. Volgens de initiatiefnemers van het nieuwe fonds is dit oneerlijk, omdat ziek-zijn geen keuze is. „Maar we geven deze mensen wel een boete van 385 euro waardoor een op de vijf burgers wel eens afziet van noodzakelijke zorg.” Het afschaffen van het eigen risico kost drie miljard, hebben ze laten uitrekenen. Dit denken ze terug te verdienen door de zorgverzekeraars op te doeken en één fonds op te zetten. „Waardoor geldverslindende concurrentie achterwege kan blijven. Zorgverleners geven nu een half miljard uit aan marketing. Gebakken lucht is het. Van de mensen stapt 95 procent nooit over, waarvoor moet je dan nog reclame maken”, zegt de huisarts. Bovendien hebben verzekeraars nu miljarden aan reserves die beter aan zorg besteed kunnen worden, aldus de initiatiefnemers. 
Daarbij denkt de coalitie honderden miljoenen te besparen op medicijnprijzen omdat de farmaceutische industrie straks nog maar met één organisatie kan onderhandelen. Datzelfde geldt voor de zorgverleners die, als het plan doorgaat, met nog maar één club afspraken hoeven te maken in plaats met veel zorgverzekeraars, en dat scheelt behoorlijk in de kosten en het ‘papierwerk’. Bovendien, zo zegt Albert, „staat marktwerking op gespannen voet met onze artseneed, zoals geheimhouding en de belofte het belang van de patiënt altijd voorop te stellen.” 

De initiatiefnemers benadrukken dat de gezondheid van burgers centraal moet staan en niet ‘de marktwerking’. „Dat laatste werkt misschien voor de autohandel maar niet voor de zorg. Daar gaat het primair om normen en waarden. De markt is in principe waardevrij. Waarden en normen zijn in dit systeem ondergeschikt aan marktregels, en dat leidt steeds weer tot conflicten.” 



Al moet er nog veel worden uitgewerkt, de huisarts - die al in het nieuws kwam toen hij weigerde een contract te tekenen met VGZ omdat de vergoeding veel te summier zou zijn - gelooft in het nieuwe systeem. „Dit komt uit de samenleving. Er is een roep om radicale stelselwijziging. Ik hoor het steeds vaker van mijn patiënten en andere zorgverleners. Alle wezenlijke veranderingen beginnen ergens. We leven nog steeds in een democratie en hebben het recht te zeggen dat we iets niet meer willen. Als we dat maar vaak genoeg zeggen, dan zal men daar iets mee moeten. Natuurlijk zal de neoliberale kerk tegen zijn. Die ziet haar voorrechten vervliegen en zal zeggen dat de zorgkosten enorm gaan stijgen omdat er geen rem meer op zit. Maar daarover moet je samen afspraken maken, en natuurlijk kijk je heel goed dat alleen zorg vergoed wordt die ook aantoonbaar werkt. Daar betrek je zorgprofessionals én patiënten bij.” Patrick Albert gelooft dat er genoeg geld is in Nederland om de basiszorg voor iedereen te kunnen garanderen. „Het is een kwestie van keuzes maken. In een beschaafd land zeg je niet: sorry, maar we laten ouderen en zwakkeren aan hun lot over.” 
De organisatie van het Nationaal Zorg- Fonds houdt deze en volgende maand bijeenkomsten in het hele land. In Heerlen begint deze vanavond om 20 uur in het Cultuurhuis. 

Reageren? hennie.jeuken@mgl.nl 

Toegang tot alle Plus-artikelen?

Je las zojuist een gratis artikel, maar niet al onze journalistiek is gratis. Dagelijks publiceren we meer dan 100 Plus-artikelen in de vorm van nieuws, achtergronden, analyses en opinie.

Onze verslaggevers zijn 24/7 bezig met het schrijven van deze verhalen. Zodoende geven we duiding aan het nieuws en helpen we jou met het vormen van een mening.

Word nu abonnee en lees al onze Plus-artikelen voor slechts 1,04 per week.

Bekijk de actie-abonnementen