Aanpak overlast verwarde mensen

Print
Aanpak overlast verwarde mensen

Afbeelding: Photo News

Limburg wordt proefregio in de aanpak van overlast veroorzaakt door verwarde mensen. De Limburgse gemeenten gaan samen met onder meer zorginstellingen, GGD, Leger des Heils en de politie plannen maken om het aantal incidenten terug te dringen.

Wie zijn verwarde personen?

Een verward persoon is niet altijd als zodanig te herkennen. Soms kan het ook een dronkaard zijn of iemand onder invloed van drugs. In het algemeen gaat het om mensen die de grip op hun leven zijn verloren of dreigen te verliezen. Ze veroorzaken daardoor overlast of doen zichzelf of anderen wat aan. Heel vaak zijn dit mensen met verschillende aandoeningen of beperkingen. Denk aan psychiatrische klachten (van autisme tot en met zware persoonlijkheidsstoornissen), verslaving, licht verstandelijke beperkingen of dementie. Maar dat is het niet alleen. Bijna altijd gaat zo’n aandoening gepaard met levensproblemen zoals schulden, dakloosheid, werkloosheid, verlies van dierbaren, geen of weinig vrienden en familie, onverzekerd of illegaal verblijf in Nederland.

Waardoor nemen de meldingen zo hard toe?

Goed onderzoek is hier nog niet naar gedaan. Toch zijn de meeste instanties het er wel over eens dat er  niet één oorzaak aan te wijzen is, maar de transformatie van de zorg de laatste jaren ligt er in elk geval mede aan ten grondslag. Korte samenvatting: er worden minder mensen opgenomen bij ggz-instellingen, maar zij krijgen zorg en begeleiding thuis. Dat gaat vaak goed, maar soms ook niet. Dat leidt tot meer overlast en incidenten. Volgens de Universiteit van Amsterdam, die wel lokaal onderzoek deed naar de toename van het aantal incidenten met verwarde mensen, komt dat omdat de ambulante zorg (zorg aan huis) niet altijd goed op gang komt of onvoldoende op maat gesneden is. Of dat ook voor de rest van Nederland geldt, is volgens experts niet te zeggen. Ook spelen andere zaken als een minder tolerante samenleving, de vergrijzing, wachtlijsten in de zorg en mensen die vanwege kosten zorg mijden zeker een rol.

Hoe groot is de problematiek in Limburg?

De overlastsituaties nemen ook in Limburg fors toe. Sommige zeer heftige incidenten zelfs waarbij mensen om het leven zijn gekomen of gewonden zijn gevallen, explosies in woningen hebben  plaatsgevonden of veel schade is aangericht. In vergelijking met andere provincies stijgt het aantal incidenten waarbij verwarde mensen betrokken zijn in Limburg het minst hard. Een officiële verklaring heeft de politie daar niet voor. Experts van zorginstellingen zeggen dat het met de demografie van de provincie (onder andere veel dorpen, weinig grote steden) te maken heeft.

Wat gebeurt er landelijk?

Op 3 september vorig jaar hebben het Rijk en de Vereniging Nederlandse Gemeenten (VNG) het Aanjaagteam Verwarde Personen in het leven geroepen. Dit was een reactie op het luiden van de noodklok door de politie en het Leger Des Heils vanwege de toenemende problemen met verwarde mensen op straat. Ook het feit dat de NS speciaal beleid voor verwarde mensen heeft opgesteld in haar treinen hielp mee. Het team van experts (het aanjaagteam) heeft drie opdrachten meegekregen. Obstakels oplossen die nu tot grote problemen leiden (denk aan het aanpassen van wet- en regelgeving). Ze moeten bouwstenen ontwikkelen die zorgverleners en gemeenten, maar ook burgers kunnen helpen beter om te gaan met verwarde mensen. En tot slot moeten ze ervoor zorgen dat er in heel Nederland regionaal sluitende plannen liggen om zorg en ondersteuning te bieden.

Wat gebeurt er in de provincie?

Op kleine schaal waren er al projecten gelanceerd. Zo heeft de politie een deel van haar agenten opgeleid om verschillende psychische aandoeningen te herkennen en hier goed op te kunnen reageren. Ook ggz-instellingen proberen ieder voor zich manieren te vinden om goede zorg voor de ‘heftige gevallen’ te verlenen. Sinds eind vorig jaar zitten de gemeenten bij elkaar met de politie, Leger Des Heils, GGD en GGZ-instellingen om te brainstormen. Deze brainstormgroep wil nu bekijken hoe ze de bouwstenen van de landelijke expertteam kan vertalen in provinciale, regionale en lokale projecten. Concreet is er nog niets.

Zijn er andere plannen?

Jazeker, er wordt door de Limburgse gemeenten nadrukkelijk gekeken naar het aanschaffen van een pyscholance, een ambulance speciaal voor verwarde mensen. Die moet de politie ontlasten die nu vaak zonder strafrechtelijke reden voor het vervoer opdraait. De politie wil op haar beurt bekijken of ze convenanten met ggz-instellingen kan afsluiten over de uitwisseling van patiëntgegevens. Dat kan helpen om beter te reageren bij meldingen, maar ook als patiënten terugkeren in de samenleving.

Lees meer over dit onderwerp in De Limburger van vandaag. Of kijk op de interactieve graphic met daarin de cijfers van het aantal politiemeldingen over verwarde mensen per gemeente over de afgelopen vijf jaar.

Je las zojuist een gratis artikel


Niet alle artikelen zijn gratis, want zogeheten Plus-artikelen zijn alleen te lezen door abonnees. Zonder abonnees kunnen we namelijk geen betrouwbare regionale journalistiek maken. Je leest al onze artikelen vanaf €4,50 per maand.

Bekijk de aanbieding →