Politicus in opspraak: wat te doen?

Print
Politicus in opspraak: wat te doen?

Afbeelding: ANP/Facebook

Een beschuldiging van diefstal. Of van mishandeling, corruptie of fraude. Hoe ga je daar als politicus en partijgenoten mee om? Een strategisch verhaal naar aanleiding van de affaire rond het Kerkraadse raadslid Mark Meijer.

VOJA. Zo veegt Nico de Leeuw de foute tactieken op een hoopje. Verbergen, Ontkennen, Jokken en Aanvallen. De oud-journalist en communicatiedeskundige is sinds 2008 woordvoerder bij Rochdale, de Amsterdamse woningcorporatie die zich probeert te ontworstelen aan een corrupt verleden onder leiding van Hubert Möllenkamp, ook wel Mister Maserati genoemd. VOJA is bij Rochdale ook geprobeerd. „Alleen goed voor nog meer ellende.”

Waarheid
De Leeuw wil zijn vak niet moeilijker maken dan het is. Hij omschrijft zijn functie niet voor niets als ‘gezondverstand- deskundige’. En dat gezond verstand zegt hem in de meeste gevallen dat het in wezen verdraaid simpel is: vertel de waarheid. „Natuurlijk kun je proberen de aandacht af te leiden, in de aanval te gaan, tijd te winnen. Je weet nooit wat er gebeurt, misschien dat het morgen over heel iets anders gaat.

Misschien heb je geluk, maar mijn advies is: vertel eerlijk wat er is gebeurd en geef een motivatie. Bijt door de zure appel heen en wacht af of de buitenwereld je nog een kans geeft.”

En die mogelijkheid bestaat. Kijk naar CDA’er Julien Penders, die ondanks een veroordeling wegens mishandeling nog steeds in de gemeenteraad van Echt-Susteren zit. Of naar Ton Joris, ook CDA, die in 2013 na een slagenwisseling op de kermis opstapte als raadslid van Roerdalen, maar na de verkiezingen zijn rentree maakte. Weertenaar Rolf Zincken, wegens losse handjes net als Penders tot een taakstraf veroordeeld, mag zich ook nog steeds volksvertegenwoordiger noemen, zij het niet meer onder VVD-vlag.

Liegen
Jok in elk geval niet, is de belangrijkste les van De Leeuw. „Dat is een boemerang die vroeg of laat keihard terugkomt.” Een les die te laat komt voor het Kerkraadse raadslid Mark Meijer, momenteel onder vuur op verdenking van diefstal tijdens Pinkpop. Het zou gaan om een kwajongensstreek met als buit een enkele zitzak, luidde zijn lezing. Inmiddels lijkt er meer aan de hand en zou zelfs sprake zijn van georganiseerde drankdiefstal. Niet alleen Meijer zit met de kwestie in de maag, ook het Kerkraadse CDA. Een partijgenoot bij het eerste zuchtje tegenwind laten vallen, kan natuurlijk niet, zeker niet als er geen eenduidig verhaal ligt. Blind bescherming bieden is ook risicovol.

Lees ook: Mark Meijer moet vrezen voor toekomst na leugen over diefstal

Vraag maar aan minister-president Mark Rutte die in 2015 zijn beschermende armen om voornaamgenoot en mede-VVD’er Mark Verheijen heensloeg door publiekelijk de berichten over dubieuze declaraties als „opgeblazen” te betitelen. Later bleken de declaraties toch niet in de haak te zijn en kreeg de premier met terugwerkende kracht - daar is de boemerang weer - het verwijt dat-ie misstappen van een partijgenoot onder het tapijt probeerde te vegen.

Damage control
Het devies van De Leeuw is om als partij meteen een gesprek met de beschuldigde te arrangeren. Achter gesloten deuren én met de waarheid op tafel. De daar afgelegde verklaring geldt als baken. Dan moet je de beschuldigde wel tijdig te spreken krijgen en dat wil soms mislukken, zo weten de provinciebestuurders van christendemocratische huize. De 2009 in opspraak geraakte gedeputeerde Herman Vrehen bleek op de ochtend van de krantenpublicatie over zijn banden met een projectontwikkelaar ook voor partijgenoten onbereikbaar. Toen was er geen houden meer aan, hij bleek al opgestapt voordat zijn partij ook maar aan damage control toekwam.

Lees ook: Limburgse raadsleden in opspraak: een overzicht

Het Kerkraadse CDA heeft Meijer gesproken en zegt vooralsnog te geloven in diens verklaring, De Leeuws devies kent echter nog een tweede stap: „Als partij moet je ook nadrukkelijk communiceren dat je de beschuldigde alleen dekt als zijn verklaring op waarheid berust.” In Meijers stad geeft het CDA wel een voorwaarschuwing af met de woorden dat het „een ander verhaal” wordt als de verklaring van Meijer niet blijkt te kloppen, De Leeuw ziet het liever wat explicieter geformuleerd. „Als het niet klopt, is het klaar.

Als hij heeft gelogen, is hij niet meer welkom. En dan moet je natuurlijk ook de daad bij het woord voegen.” Op die manier voorkom je dat je als partij wordt meegesleurd, meent De Leeuw. Je schaart je achter je partijgenoot, maar onder de ontbindende voorwaarde dat zijn verhaal klopt. „Alles staat of valt met dat verhaal. Wegpoetsen helpt niet.”

Heilloos
Vol in de aanval gaan is ook al zoiets. De media hebben het gedaan, al dan niet - zoals in de kwestie-Van Rey - met politieke tegenstanders, rijksrecherche, voormalige partijgenoten en officieren van justitie als medeplichtigen.
Soms wordt de aanval vooraf geopend, zie het filmpje van de politieke beweging Denk, die de media al van kwade opzet betichtten toen de drukpersen nog moesten gaan draaien. „De buitenwereld de schuld geven is heilloos. Het gaat om de feiten. Laat daar geen twijfel over bestaan. Anders gaan media alleen maar verder zoeken.” Als prinses Mabel destijds direct had toegegeven dat ze het vriendinnetje van Klaas Bruinsma was geweest, was niemand op het idee gekomen om de voormalige lijfwacht van de crimineel in Colombia op te zoeken. „Nu bleven de verhalen komen.”

Niet ontkennen. Simpeler gezegd dan gedaan. Dat ontkennen een boemerang is als je verhaal niet klopt, klinkt logisch. Maar wat als je ‘echt’ ten onrechte bent beschuldigd? „Ga niet roepen, maar kies je moment om met het juiste verhaal te komen. Dat vergt meer geduld dan je zou willen. Dan kun je meteen vertellen over die slapeloze nachten omdat niemand je wilde geloven.”

Volg nieuws uit jouw gemeente via Facebook

De Limburger heeft voor alle 31 gemeenten een eigen Facebookgroep met het laatste plaatselijke nieuws.

> Neem een kijkje