Olympisch kampioen frauderen

President Poetin poseert in februari 2014 met de 33 Russische medaillewinnaars van Sotsji. Tijdens die Spelen is volgens WADA massaal gezwendeld.

President Poetin poseert in februari 2014 met de 33 Russische medaillewinnaars van Sotsji. Tijdens die Spelen is volgens WADA massaal gezwendeld. © Reuters

Voor alle Russische sporters dreigt uitsluiting van de Olympische Spelen in Rio. Die maatregel lijkt onvermijdelijk na de ontluisterende onthullingen van de Canadese jurist Richard McLaren over de door de staat geregisseerde massale dopingfraude in Rusland.

Hans Klippus en Joost Bosman

De Canadese onderzoeker Richard McLaren beschrijft in zijn gepubliceerde rapport over sportdopingpraktijken in Rusland scènes die zo uit sciencefiction-films lijken te komen. Zo werden tijdens de Olympische Winterspelen van 2014 in Sotsji in het plaatselijke dopinglaboratorium via ‘muizengaten’ in de muur besmette urinemonsters van Russische sporters in een gebouwtje ernaast omgeruild voor schone tests. Die plasjes hadden de sporters maanden daarvoor geproduceerd in een periode dat ze geen doping gebruikten. De urine werd ingevroren voor later gebruik.

De regie van de dopingfraude was in handen van het ministerie van Sport

McLaren werd door antidopingagentschap WADA aan het werk gezet, nadat de voormalige directeur van het dopinglab in Moskou, Grigori Rodsjenkov, in de New York Times over massaal dopinggebruik had verteld. Rodsjenko werd door de Russen voor een fantast uitgemaakt, ten onrechte, zo blijkt nu. Volgens McLaren was de regie van de dopingfraude in handen van het Russische ministerie van Sport. Daar had staatssecretaris Joeri Nagornich een sleutelrol. Hij bepaalde welke sporters er via het omruilen van tests beschermd moesten worden.

StaatsprojectOok de Russische veiligheidsdienst, de FSB, de voormalige KGB, was bij het illegale staatsproject betrokken. Het kan dan bijna niet anders dat ook president Poetin ervan afwist, maar hij waste zijn handen in onschuld en zei in een eerste reactie dat de verantwoordelijken dienen te worden gestraft. Hij vroeg het WADA wel om meer informatie.

Het onderzoek stelt vast dat de zwendel veel verder gaat dan alleen de Winterspelen van 2014. Er zouden bij grote kampioenschappen 2011 tot vorig jaar 643 positieve urinemonsters van valide en gehandicapte Russische sporters onder het tapijt zijn gestopt. McLaren noemt de massale zwendel ‘de methode van de verdwijnende positieve tests’. Het ging daarbij niet alleen om sporters uit de atletiek, waarin de Russen al zijn uitgesloten van de Spelen van Rio, maar uit liefst nog 27 andere olympische takken van sport.

De Russen zouden tot het invoeren van het dopingsysteem hebben besloten na tegenvallende Winterspelen van 2010 in Vancouver. Daar behaalden ze slechts 15 medailles, vier jaar later thuis in Sotsji waren dat er 33, waarvan 13 gouden, en daarmee eindigde Rusland bovenaan het landenklassement. Nederland werd vijfde met 24 plakken. In de komende tijd moet blijken hoeveel van die Russische successen met behulp van verboden middelen is behaald.

WerenMede omdat er sporters uit zo veel verschillende sporten bij betrokken zijn, pleiten vele instanties binnen de sport om alle Russen te weren van de komende Olympische Spelen, die al over minder dan drie weken in Rio beginnen. Die beslissing is aan het Internationaal Olympische Comité (IOC). Er lekte afgelopen weekeinde al een gezamenlijke brief daarover uit van een aantal antidopingbureaus over de wereld, die naar het IOC zou worden gestuurd als het onderzoek negatief zou uitpakken.

Dit is een ongekende aanval op de integriteit van de sport

De voorzitter van het IOC, de Duitser Thomas Bach, heeft geschokt op het rapport van McLaren gereageerd. ,,Dit is een ongekende aanval op de integriteit van de sport,’’ zei Bach, die aankondigde dat de ‘zwaarst mogelijke straffen’ zullen volgen. Bekend is echter ook dat Bach niet tot de voorstanders van een algehele uitsluiting van Rusland in Rio behoort. Hij vindt dat ‘onschuldige sporters’ niet mogen lijden onder de wandaden van bestuurders.

Bach krijgt daarin steun van grote internationale sportfederaties als FINA (zwemmen) en FIG (turnen). De vraag is echter of hij standhoudt tegen de fanatieke voorstanders van een schorsing van alle Russen. Ook de Nederlandse sportkoepel NOC*NSF behoort tot die groep. „Een algehele uitsluiting is de enige juiste maatregel”, stelt algemeen directeur Gerard Dielessen.

De Russische president Vladimir Poetin heeft inmiddels alle ambtenaren die volgens het WADA betrokken zijn geweest bij dopingovertredingen in de Russische sport van hun functie ontheven. Hoewel die stap als een impliciete schuldbekentenis kan worden opgevat, toonde president Poetin zich in een verklaring kritisch. Hij stelde dat het rapport tot stand is gekomen op beweringen van slechts één persoon: voormalig hoofd van het Russische antidopingagentschap Grigori Roedtsjenkov.

Meer lezen?

Nieuwe actie: Één jaar toegang tot alle Plus-artikelen voor slechts 1,04 per week. Daarmee lees je dagelijks meer dan 100 nieuwe Plus-artikelen op onze site & app. Of kies voor een van onze andere abonnementen.

Ik word digitaal abonnee