Misbruikten de undercoveragenten hun dekmantel?

© Fotolia

© mgl

© Ruben L. Oppenheimer

thumbnail:
thumbnail:
thumbnail:

Ze zijn nummers, de namen van A3713 tot en met A3717 en A3767 moeten geheim blijven. Het zijn de undercoveragenten die rechercheur Mike D. zover wisten te krijgen dat hij hen geheime politie-informatie verkocht. Tijdens de rechtszaak zal het vooral gaan over de vraag of hun inzet rechtmatig was.

Hans Goossens

Mike D. kent het tweetal als Eddy en Karin. Een leuk stel, dat hij in 2014 leert kennen als hun mobieltje het laat afweten. De Kerkradenaar is dan nog politierechercheur, maar klust bij als reparateur van smartphones. Het contact blijft niet beperkt tot het vervangen van kapotte onderdelen. Karin komt regelmatig langs in de kapsalon van de partner van D. en ook Eddy blijkt een aardige peer. Het paar kijkt niet op een paar centen en maakt tijdens gezamenlijke lunches en diners toespelingen op het in hun ogen lage inkomen dat Mike als politieman verdient. Op een gegeven moment komt de vraag of hij in de politiecomputer een kenteken van een gestolen auto wil natrekken. Tegen betaling uiteraard. MolVolgens het Openbaar Ministerie heeft het strafrechtelijk onderzoek voldoende opgeleverd om Mike D. te dagvaarden. Zo zou hij zijn handlangers hebben gewaarschuwd dat er ‘veel stillen op straat’ waren. Ook zou hij regelmatig de naam van plaatsgenoot en medeverdachte Marc I. door de computer hebben gehaald om te kijken wat de politie over hem wist. Niet alleen I. kreeg info, ook bij Eddy en Karin zou de inmiddels ontslagen rechercheur hebben toegehapt. In het strafrechtdossier zit een verklaring van Eddy waarin hij stelt dat D. heeft gezegd dat hij voor dit soort gegevens „elke keer 250 euro” krijgt. Zelf ontkent D. ten stelligste dat hij dit ooit heeft beweerd. Het is niet de enige twijfel die in het kamp van de nu 40-jarige oud-rechercheur leeft over de undercoveragenten. D.’s advocaat Peer Szymkowiak wil onder de dekmantel kijken, zo maakte hij gisteren tijdens de regiezitting voor de Maastrichtse rechtbank duidelijk. Niet om achter de ware namen van de nummers te komen, maar om boven water te krijgen wat hun opdracht was. Hadden ze carte blanche of waren er beperkingen aan hun inzet? SpelregelsIn Nederland worden jaarlijks in enkele tientallen zaken undercoveragenten ingezet. Hun spelregels zijn in 2000 vastgelegd in de Wet Bijzondere Opsporingsbevoegdheden. Die wet zag het levenslicht na de IRT-affaire van begin jaren negentig van de vorige eeuw, die noopte tot helderheid over wat speurende agenten nu allemaal wel en niet mogen. Undercoveragenten worden niet te pas en te onpas ingezet. Dat heeft niet alleen te maken met wettelijke beperkingen - infiltratie mag bijvoorbeeld alleen waar andere opsporingsmiddelen niet lijken te slagen -, maar ook met de aard van dergelijke operaties. Ze zijn tijdrovend, risicovol, kostbaar en zeker geen garantie voor succes. Zo gemakkelijk is het immers niet om het vertrouwen van een verdachte te winnen. Een van de methodes om contact te forceren is het veroorzaken van blikschade aan de auto van het doelwit. Dat gebeurde onder meer in de zaak tegen Brabander Wim S., recent veroordeeld voor de moord op zijn vrouw. Even botsen, de schade schappelijk afhandelen en het ijs is gebroken. Undercoveragenten moeten vooral waken voor het overschrijden van de instigatie-grens. Instigatie houdt in dat zij hun doelwit verleiden tot criminele activiteiten die hij zonder het contact met hen niet zou hebben gepleegd. Wel mogen zij de uitvoering stimuleren van criminele handelingen die al in de bedoeling lagen. RegisserendAl moet die stimulering ook weer niet te ver gaan. Zo erkende de rechtbank Breda in 2002 dat een verdachte plannen had om zijn drugshandel uit te breiden. Het grootschalige transport dat vervolgens plaatsvond zou echter nooit zijn gelukt zonder de undercoveragenten. Zij speelden een „allesbeslissende en regisserende rol”. Wat al te enthousiast dus. Of ook in de zaak rond Mike D. sprake is van misbruik van de dekmantel moet nog blijken. De rechtbank beslist donderdag of de undercovers aan een verhoor worden onderworpen. Raadsman Szymkowiak: „Ze hebben mijn client bespeeld. Ik wil weten of hun inzet rechtmatig was.”

Meer lezen?

Nieuwe actie: Één jaar toegang tot alle Plus-artikelen voor slechts 1,04 per week. Daarmee lees je dagelijks meer dan 100 nieuwe Plus-artikelen op onze site & app. Of kies voor een van onze andere abonnementen.

Ik word digitaal abonnee