Trainen met je eigen gewicht

Print
Trainen met je eigen gewicht

Afbeelding: Robin Utrecht

Het is gratis, je kunt het overal doen en je leert het van je buurman. Calisthenics verovert de stadsparken.

Met een rood hoofd hangt Emiel Gobel (41) horizontaal aan een soort klimrek. Zijn lijf is recht als een plank, de spieren in zijn armen trillen. En hij lacht vriendelijk naar zijn toeschouwers, onder wie twee jongetjes die hem met open mond bewonderen. ,,Meneer, kunt u ons dat ook leren?"

De oefening heeft de toepasselijke naam human flag. En het klimrek heet officieelbarz. Het zijn onderdelen van de populaire nieuwe sport calisthenics. Een soort turnen, maar dan in de buitenlucht, met stangen die niet meeveren en met minder regeltjes. Het heeft ook wel iets van breakdance. Alleen vereisen de sprongen en bewegingen in de lucht veel meer kracht.

,,Calisthenics is zo oud als de weg naar Rome", vertelt Emiel. Hij is initiatiefnemer van het park in Diemen en lid van het calisthenicsteam Barz Unite. ,,De oude Grieken trainden al fanatiek met hun eigen lichaamsgewicht. In Amerika werd het herontdekt door jongens uit achterstandswijken, omdat ze geen sportschool konden betalen. Zij gaven het de naam calisthenics, afgeleid van het Griekse kalos sthénos, dat mooie kracht betekent."

Volgens mij is het de snelst groeiende sport in Nederland en misschien wel in de wereld

Door de spectaculaire You Tube-filmpjes van de gespierde Amerikaan Hannibal For King kwam Emiel vijf jaar geleden in aanraking met de sport. ,,Ik dacht: calisthenawattes? In Nederland waren toen nog geen parken. Mij leek het meteen te gek. Veel leuker en uitdagender dan steeds hetzelfde rondje in de sportschool."

Lobby
En nu schieten de calisthenicsparken als paddenstoelen uit de grond. Geen recreatiegebiedje of stadspark lijkt meer veilig voor de lobby van beoefenaars van de sport. Alleen in Zeeland en ten oosten en noorden van Apeldoorn zijn ze er nog niet, maar dat duurt niet lang meer, denkt Emiel. ,,Volgens mij is het de snelst groeiende sport in Nederland en misschien wel in de wereld. In een paar jaar tijd zijn in Nederland zo'n vijftig parken aangelegd en wekelijks worden bij gemeenten nieuwe aanvragen gedaan. Die reageren vaak positief, want de parken hebben een sociale functie in de wijk en stimuleren bewegen in de buitenlucht en een gezonde levensstijl."

Wie wordt afgeschrikt door internetfilmpjes met getatoeëerde spierbundels en keiharde hiphopmuziek, zou eens langs moeten gaan bij het clubje dat geregeld traint in het park in Diemen. Een van hen is de 28-jarige Laura Monathen. Een tengere vrouw met een lieve uitstraling, die iedereen verbaast wanneer ze als een aapje van stang naar stang slingert en aan één arm hangt, terwijl ze haar benen gestrekt omhoog brengt. ,,Ja lekker hoor! Top! Hou vol!" moedigen de anderen haar aan.

,,Ik ben het bewijs dat iedereen het kan", lacht Laura even later, als ze uitpuft op een boomstronk in de zon. ,,Man en vrouw, jong en oud, arm en rijk: calisthenics is voor iedereen. Dat is het leuke eraan. Ik begon zelf anderhalf jaar geleden met één keer optrekken en zit nu op twaalf. Toen ik een groepje jongens bezig zag, dacht ik: wow, dat kan ik nooit. Zij haalden me over het toch te proberen en leerden me hoe ik de basiskracht kon opbouwen. Dat doe je gewoon op de grond, met oefeningen als push-ups, planken, squats en lunges. Ik bleef gemotiveerd, omdat ik zag wat voor indrukwekkende tricks zij konden. De front lever bijvoorbeeld. Daarbij hang je als een plank horizontaal onder de stang, met je gezicht naar boven. Dat wilde ik ook kunnen!"

Voor Laura is calisthenics 'een uit de hand gelopen hobby'. Ze traint na haar werk zo'n vier keer per week, doet mee aan internationale wedstrijden en stak het afgelopen jaar veel tijd in het realiseren van haar droom: een calisthenicspark in haar geboortestad Sittard. ,,We hebben een crowdfundingsactie opgezet en daarmee veel geld binnengehaald. Het park is een paar maanden geleden geopend. Ik ben supertrots dat het ons is gelukt."

Het is mooi dat er speciale toestellen worden gemaakt, maar de Spartanen hingen vroeger in bomen en trainen kan ook in een speeltuin

Plezier en passie
Hoewel je binnen het calisthenicswereldje altijd bij één team hoort, met namen als Bar Brothers, Bar Excellence, Dutch Barstarzz en Laura's team Barzquad, vindt zij de sport niet extreem competitief. ,,Natuurlijk wil je de beste zijn en beter worden, maar je moedigt anderen ook aan en leert elkaar trucjes. Ik train in verschillende parken met mensen uit allerlei teams. Dat is nooit een probleem. Het gaat iedereen in de eerste plaats om het plezier en de passie voor de sport. Het groepsgevoel is heel belangrijk. En het is gratis natuurlijk."

Ze hoopt met haar deelname aan wedstrijden andere vrouwen te inspireren. ,,Het percentage vrouwen dat aan calisthenics doet, is nog steeds bedroevend laag. Ik gok zo'n 10 procent. Meestal doe ik mee aan strictform-wedstrijden. Die draaien om zoveel mogelijk herhalingen in een bepaalde tijd. Je hebt ook freestyle-wedstrijden. Dan kun je helemaal zelf bepalen welke tricks je doet. Heel gaaf om te zien. Tegen alle vrouwen aan de zijlijn zou ik willen zeggen: als je ervoor knokt, kun jij het ook!"

Een Nederlandse freestyle queen voor wie Laura veel bewondering heeft, is Melanie Driessen (23). Zij hoort bij de wereldtop en doet elk jaar mee aan ongeveer zeven wedstrijden over de hele wereld. Met haar turnachtergrond pakte zij calisthenics makkelijk op. ,,Ik vind dit leuker dan turnen, omdat ik er mijn eigen draai aan mag geven. Het hoeft niet perfect strak", vertelt Melanie. ,,Daarnaast doe je dingen met je lichaam die je niet voor mogelijk had gehouden. Ondanks de zwaartekracht horizontaal aan een paal hangen bijvoorbeeld."

Melanie won vorig jaar het Nederlands Kampioenschap en werd vierde op het Wereldkampioenschap. Ooit wordt ze daar eerste, heeft ze zichzelf beloofd. ,,Het gaat om de eer. Er is bijna nooit prijzengeld aan verbonden. Heel soms een paar honderd euro, dus rijk word je er niet van. Ik verdien mijn geld met werken in winkel van mijn moeder en ik geef turnles en groepslessen in de sportschool. Daarnaast probeer ik dagelijks te trainen en filmpjes en instagramfoto's te maken om anderen te motiveren. Ik krijg vaak berichtjes van vrouwen die zeggen dat ik hun voorbeeld ben. Heel tof."

Opleiding
Om de sport verder te professionaliseren en verspreiden, start fitnessacademie Aalo in september met de opleiding Calisthenics Instructeur Level 1. Het is een initiatief van de 23-jarige Jason Bonam ('Noem me maar Jason Calisthenics, anders herkennen mensen me niet') en Jeremy Martis (28). Jason: ,,Veel personal trainers gebruiken calisthenics, maar zij hebben niet altijd voldoende kennis en ervaring. Wij vinden het belangrijk dat de sport op een goede manier wordt overgebracht. Bij het afronden van onze opleiding krijg je een erkend diploma."

Ook de oprichters van de Nederlandse calisthenicsbond Jelle Smeding (25) en Guido Bakker (26) ontwikkelen een opleiding. ,,Het is de perfecte sport om mensen aan het bewegen te krijgen: toegankelijk, gezellig en, mits er nog meer parken bijkomen, lekker dicht bij huis. Ook kinderen mogen het doen, in tegenstelling tot gewichtheffen in de sportschool. Om blessures te voorkomen is het wel belangrijk dat er op een veilige manier wordt getraind. Daarom is het goed dat er opleidingen komen."

De Diemense Emiel vindt het onnodig, al die opleidingen en trainers. ,,Het is een sport van de straat. Je kunt het leren van je buurman. Dat vind ik het mooie eraan. Natuurlijk is het geweldig dat er meer aandacht voor is en dat er speciale toestellen worden gemaakt, maar de Spartanen hingen vroeger in bomen en je kunt zelfs in een speeltuin trainen. Het gaat niet om een papiertje, maar om een grote passie. Calisthenics is mijn leven. Ook nu ik geen wedstrijden meer doe. Mijn team en mijn parkje zijn goud waard. Ik heb bijna al mijn vrienden uit deze wereld."

Verslaafd
Teamgenoten Zeger Hendrikse (48) en Sam Wetzels (15) knikken instemmend. Zeger: ,,Ik was meteen verslaafd en ga door tot mijn lichaam het niet meer aankan. Door deze sport blijf ik me jong voelen. Ik word uitgedaagd en verleg nog steeds mijn grenzen. Ik vind het ook mooi om naar alle te gekke tricks van anderen te kijken. Calisthenics levert spectaculaire shows op."

Sam: ,,Ook al ben ik jong, ik hoor er helemaal bij. Ik vind het leuk dat het om de uitdaging en de trucjes gaat, maar een gespierd lichaam is mooi meegenomen. Ik gebruik de sport niet om stoer te doen of om meisjes te versieren. Ik ben er best serieus in en wil ook wedstrijden gaan doen."

Het meest opvallende effect van calisthenics is volgens de hele groep mentale groei. ,,Sommige jongens hebben veel geblowd en aangeklooid, maar gooiden door het sporten radicaal het roer om'', zegt Laura. Zelf had ze niet verwacht dat ze ooit bij een bank zou komen te werken. ,,De sport heeft me zekerder gemaakt. Ik sta rechtop en voel me stevig. Ik weet nu: als je iets echt wilt en in jezelf gelooft, dan kun je het."