Een T.rex met een zachte g

© Marcel Antonisse

Het meest bloeddorstige dier uit de prehistorie is in Nederland. Het skelet van de 67 miljoen jaar oude Trix werd gisteren in museum Naturalis in Leiden aan de wereldpers gepresenteerd. Een T.rex met een Limburgs tintje.

Vikkie Bartholomeus

Een paar seconden staan ze ademloos te kijken, dan begint het grote adoreren. „Gruwelijk mooi is ze. Mooier dan haar vind je ze nooit meer. Nooit.” Dylan Bastiaans en Dirk Cornelissen staan voor het eerst oog in oog met T. rex Trix. Ze hadden haar al in delen gezien in Amerika, ze wisten dat het 67 miljoen jaar oude monster imposant zou zijn. Maar nu ze pal naast de bek van de vleesetende dino staan die – zo roept Freek Vonk even verderop – ons als een bitterbal weg zou happen, zijn ze toch zwaar onder de indruk. „Bizar”, zucht Bastiaans. „Als je haar nu recht in de ogen kijkt kun je je pas echt voorstellen hoe fantastisch dit beest was.”

Maastrichtenaar Dylan Bastiaans werkt als preparateur in het dinolab van Naturalis. Uiterst liefdevol spreekt hij over het meedogenloze monster. „Zie je dat gat in die maximilla (bovenkaak, red)? Daarom noemen ze haar grandma pusface, oma puskop. Ze heeft daar een flinke ontsteking gehad.”

Jackpot

Het leek een mission impossible toen Naturalis het plan opvatte om een T.rex aan te schaffen. Toch werden in 2013 al vrij snel T. rex resten gespot in Wyoming. Maar helaas: behalve wat stukjes achterpoot lag er helemaal niets in de bodem. Mooie troostprijs was wel het massagraf van triceratopsen dat vlakbij op de prairie werd blootgelegd. Maar liefst vijf exemplaren, de grootste vondst ooit. Een paar maanden later was het alsnog jackpot: in Montana vonden dinojagers Trix aan de oppervlakte en kon Naturalis beginnen met de opgraving.

Zwoegen

Het Natuurhistorisch Museum Maastricht heeft met haar expertise over het dino-tijdperk een aardig aandeel geleverd in de komst van Trix naar Nederland. Expeditieleider Anne Schulp werd voor zijn vertrek naar Naturalis groot als paleontoloog in Maastricht. Dylan Bastiaans groeide zowat op in het Maastrichtse museum, raakte hier besmet met ‘fossillitis’ . Samen met medewerker Dirk Cornelissen uit Hasselt heeft hij al twee expedities achter de rug om de ‘T. rex troostprijs’ van triceratopsen op te graven.

Wekenlang primitief zwoegen in de hitte van de prairie. Een van de beesten is officieel ‘Dirkje’ gedoopt. „Ik heb zelfs een geboortekaartje gekregen. Het is echt een fantastische ervaring. Je ziet het op de televisie, in National Geographic en plotseling sta je gewoon zelf dinobotten op te graven. En je hoeft niet eens hard te zoeken. Het ligt er gewoon!” Het is de bedoeling dat de kudde triceratopsen in 2018 opgesteld wordt bij Trix, die in een aanvalshouding staat. Bastiaans: „Ze leefden in dezelfde periode. Triceratops stond op het menu van T. rex.”

Toverkracht

Ook al is er een triceratops naar hem vernoemd, Dirk Cornelissen raakt pas echt in extase als hij over T. rex praat. „Dat beest is echt onbeschrijflijk. Een klasse apart.” Anne Schulp bevestigt de aantrekkingskracht van het bloeddorstige roofdier. „Volgens mij zitten er behalve calcium ook kleine stukjes toverkracht in dat botmateriaal. Het T. rex-skelet stijgt boven zichzelf uit.” Er zijn wereldwijd hooguit tien fatsoenlijke T. rex-skeletten bekend; van de meeste van deze dieren is minder dan de helft bewaard gebleven. Van Trix is er nog 80 procent. De klauwen, stuk staart en een poot zijn kopieën van de Amerikaanse rexen Sue en Stan. Paleontoloog Pete Larson van het Black Hills Institute zorgde als fossielhandelaar dat Trix naar Nederland kon komen. „Je kunt niet zomaar een T. rex opgraven. Je weet nooit wanneer ze opdoemen.” Hij lacht. „Maar ik heb mijn contacten en hou altijd een oor op de grond.”

Doordat de T. rex de populairste en meest tot de verbeelding sprekende dino is, staan kopers te trappelen. Miljoenenhandel dus. Hoeveel Trix gekost heeft blijft geheim, maar Naturalis heeft meer dan vijf miljoen euro ingezameld om haar naar Nederland te kunnen krijgen. „Een koopje”, vindt Bastiaans, „voor de nachtwacht van de paleontologie. Zeker als je ziet welke bedragen er voor schilderijen van een oude meester worden betaald.” Volgens Pete Larson is Trix de mooiste T. rex op aarde. „Ze is gewoon prachtig. Awesome. Ze heeft een soort magie. Als je naar haar kijkt zie je dat de evolutie echt bestaan heeft, dat soorten echt uitsterven.” Dylan Bastiaans heeft ‘medisch onderzoek’ gedaan naar Trix en ontdekte tal van zweren, botbreuken en beetsporen. „Ze heeft een heel zwaar leven gehad. Ze is taai, een heel taai beest.”

Trix mag dan wel in Montana opgegraven zijn, ze is gevonden in de gesteentelaag met de naam Maastrichtien. „Dat is gewoon de typelocatie voor de tijd van T. rex. Het bekendste tijdperk uit de aardgeschiedenis. Elk kind weet dat de dino’s uitgestorven zijn na een asteroïdeinslag, maar niemand weet dat die laag in Maastricht ontdekt is.” Het meest bloeddorstige dier uit de prehistorie is in Nederland. Het skelet van de 67 miljoen jaar oude Trix werd gisteren in museum Naturalis in Leiden aan de wereldpers gepresenteerd. Een T.rex met een Limburgs tintje.

Meer lezen?

Nieuwe actie: Één jaar toegang tot alle Plus-artikelen voor slechts 1,04 per week. Daarmee lees je dagelijks meer dan 100 nieuwe Plus-artikelen op onze site & app. Of kies voor een van onze andere abonnementen.

Ik word digitaal abonnee