Clinton kalm, Trump opgefokt

© AP

Op de campus van Hofstra University in Hempstead (New York) gingen de Democratische presidentskandidaat Hillary Clinton en haar Republikeinse tegenpool Donald Trump voor het eerst met elkaar in debat.

AD

Trump had er regelmatig moeite mee om niet voor zijn beurt te spreken en ging er meerdere malen met gestrekt been in, vooral als hij ermee werd geconfronteerd dat hij niet de waarheid sprak. Clinton bleef overwegend kalm. De regelmatig als 'stijf' afgeschilderde kandidaat gebruikte zelfs een paar keer humor om de aanvallen van Trump af te slaan.Het debat bestond uit zes onderdelen van elk vijftien minuten lang. Dit is het eerste debat in de verkiezingsstrijd. Beide kandidaten kregen aan het begin van elk thema de kans om twee minuten te spreken. Daarna debatteerden ze met elkaar. Het publiek was vooraf gevraagd om stil te blijven, om de concentratie van de kandidaten niet te verstoren. BanenHet eerste onderdeel van het debat ging over banen. Inkomens in de VS gaan de afgelopen jaren weer om hoog, maar er is nog steeds veel ongelijkheid. Hillary mocht als eerste spreken en ze begon met grote vragen en de antwoorden die ze daarop heeft. 'Wat voor land willen we zijn en wat voor toekomst willen we samen opbouwen?', vroeg ze het publiek en de kijkers. Haar focus ligt op het verhogen van het minimumloon, gelijken lonen voor mannen en vrouwen, en winstdeling voor werknemers. Ook is ze voor betaalde ziektedagen en betaald ouderschapsverlof. Donald Trump begon kalm. Hij wil Amerikanen weer aan banen helpen door het werk niet uit te besteden aan andere landen en haalde een vriend uit Mexico aan, waarvan hij de naam niet noemde, die zegt dat er in Mexico enorme, nieuwe fabrieken worden gebouwd. Honderden bedrijven besteden hun banen uit, aldus Trump, en hij wil dat bestrijden door belastingen te verlagen. ,,Dat gaat banen opleveren zoals we dat sinds Ronald Reagan niet gezien hebben", aldus Trump.

'Hilary, je doet dit al 30 jaar, waarom kom je nu pas met oplossingen?'

Clinton vergeleek haar jeugd (middenklasse) met die van Donald (rijk opgegroeid) en ze denkt niet dat Trump zich kan inleven in arme Amerikanen. Voor het eerst viel ze hem aan: Trump heeft verdiend aan de economische crisis van acht jaar geleden en daar zelfs over opgeschept. Trump sloeg terug: ,,Hillary, je doet dit al 30 jaar, waarom kom je nu pas met oplossingen?" Daarna steggelden de kandidaten over handelsovereenkomsten. Over het algemeen gesproken is Donald tegen en Hillary voor. Bedrijven kunnen niet groeien als er te veel regels en belastingen zijn, aldus Trump. Hillary reageerde: op haar website staat een feitenchecker. Wat Trump zegt is simpelweg niet waar, mensen die interesse hebben in de waarheid kunnen online kijken, zei Clinton. De bedrijven van Trump doen niets om banen terug te brengen naar de Verenigde Staten, zei Clinton. ,,Typische politicus", reageerde Trump, die vervolgens een vraag over zijn belastingpapieren (hij wil ze niet vrijgeven en zegt dat hij dat niet kan, omdat de belastingsdienst hem op dit moment onderzoekt) ontweek door te zeggen dat zijn bedrijven zeer succesvol zijn. ,,Ik zal mijn belastingpapieren vrijgeven, zodra zij haar e-mails vrijgeeft", zei Trump, die voor het eerst over het e-mailschandaal rondom Clinton begon. Clinton sloeg terug: "Trump verbergt iets." Als hij zijn belastingpapieren niet vrijgeeft, weet het Amerikaanse volk niet wat de belangen van Trump zijn, mocht hij in het Witte Huis terechtkomen.

Rassenkwestie ,,Helaas bepaalt ras nog steeds teveel", aldus Clinton op een vraag van Lester Holt over schietpartijen waarbij de afgelopen jaren ongewapende, zwarte burgers omkwamen. Er moet hard gewerkt worden om het vertrouwen tussen minderheden en de politie te herstellen, politie moet goed worden opgeleid en het aantal wapens in de handen van burgers moet omlaag. Zwarte burgers en Latino's leven 'in een hel', aldus Trump. Hij schermde met cijfers: hoeveel mensen zijn waar vermoord. De wapens moeten weggehaald worden bij de mensen die ze niet zouden moeten hebben (zoals illegale immigranten) en de politie moet harder kunnen optreden, vindt de Republikein. Trump is het met Clinton eens dat de relatie tussen de politie en burgers moet worden verbeterd.

'Als jonge, zwarte man heb je meer kans om vast te zitten en veroordeeld te worden'

Trump is negatief over de zwarte gemeenschap, vindt Clinton. Ze zei dat 'stop and frisk', een methode waarbij de politie op straat zomaar mensen kon aanhouden en fouilleren, niet werkt. Uit onderzoek is gebleken dat vooral jonge, zwarte mannen door de politie staande werden gehouden. Deze methode gaat in tegen de grondwet, zei Clinton. ,,Het is een feit: als je een jonge, zwarte man bent, heb je meer kans om vast te zitten en veroordeeld te worden dan een jonge, blanke man." Ze ging ook tekeer tegen het maken van winst in het Amerikaanse gevangenissysteem. Trump verdedigde 'stop and frisk': het werkte wel, zei hij. De kandidaten zijn het erover eens dat niemand die op een 'no fly-list' staat, een wapen mag kopen.

Later ging het over het geboortebewijs van Barack Obama. Trump heeft jarenlang geloofd en gezegd dat Obama geen echte Amerikaan is. Tijdens het debat zei hij trots te zijn dat het geboortebewijs van Obama (geboren in de staat Hawaï) is opgeduikeld, omdat hij daarom gevraagd had.

VeiligheidAmerika moet sterker optreden tegen cyberaanvallen. Volgens Clinton wordt de VS op dat gebied aangevallen door Rusland, Trump wilde dat niet zeggen. ,,Misschien waren het de Chinezen."Op het gebied van terrorisme en online propaganda vindt Clinton dat de leider van Islamitische Staat (IS) uitgeschakeld moet worden. Trump sloeg toe: Obama en Clinton hebben in Irak een 'vacuüm' gecreëerd en daaruit is IS ontstaan. De kandidaten gingen terug in de tijd naar het presidentschap van George W. Bush en het begin van de oorlog in Irak. Trump was voor, maar zegt nu dat hij altijd tegen was. Clinton sprak hem daarop aan.

'Het Midden-Oosten is een rommeltje, mede door jou'

Wat moet er gebeuren om aanvallen op Amerikaans grondgebied door Amerikaanse staatsburger tegen te gaan, vroeg Holt. Betere samenwerking, zei Clinton. Tussen landen en met de NAVO en vooral met de Amerikaanse moslimgemeenschap en moslimlanden. Trump heeft al vaker laten weten tegen de NAVO te zijn. ,,Het Midden-Oosten is een rommeltje, mede door jou", aldus Trump. De NAVO richt zich niet genoeg op terrorisme, vindt hij. Hij viel daarna Clinton aan op haar persoonlijkheid. Ze verliest regelmatig haar geduld en weet niet hoe ze moet winnen. ,,Ik weet hoe ik moet winnen, Hillary weet dat niet."Het Amerikaanse leger moet uitgebreid worden, vindt Trump. Andere landen lopen voor op de VS. Hij haalde Rusland en Noord-Korea aan. China moet Noord-Korea binnenvallen, zei hij. Hij uitte kritiek op de deal die VS sloot met Iran over het inperken van nucleaire wapens. Als Trump een deal wil bekritiseren die goed werkt, zei Clinton, dan moet hij de Amerikanen laten weten wat hij zou doen. Ze drukte buitenlandse leiders op het hart dat overeenkomsten zullen worden nageleefd als zij president wordt. Trump had het laatste woord: ,,Wij kunnen niet de politieagent van de hele wereld zijn."

VrouwenLester Holt vroeg Trump wat hij bedoelde toen hij zei dat Clinton er 'niet uitziet' als een president. ,,Ik bedoelde dat ze uithoudingsvermogen niet heeft", antwoordde Trump. Clinton reageerde laconiek: ze is in 112 landen geweest en vredesonderhandelingen geleid. ,,Hillary heeft ervaring, maar het is slechte ervaring."Hillary haalde het feit aan dat Trump zich negatief heeft uitgelaten over vrouwen in het verleden. Trump ontkent dat. Hij zei dat hij 'nare dingen' had kunnen zeggen over Hillary en haar familie, waarmee hij hoogstwaarschijnlijk doelt op het vroegere ontrouw van Bill Clinton, maar dat hij ervoor heeft gekozen dat niet te doen. Op de vraag of ze elkaar zouden steunen als de ander de verkiezingen wint, zei Trump met verrassend veel overtuiging: ,,Als ze wint, steun ik haar."Op 9 en 19 oktober zijn de laatste twee debatten tussen Trump en Clinton. Op 4 oktober gaan Tim Kaine (D) en Mike Pence (R), de kandidaten voor het vicepresidentschap, met elkaar in debat.

Meer lezen?

Nieuwe actie: Één jaar toegang tot alle Plus-artikelen voor slechts 1,04 per week. Daarmee lees je dagelijks meer dan 100 nieuwe Plus-artikelen op onze site & app. Of kies voor een van onze andere abonnementen.

Ik word digitaal abonnee