'Dit bevestigt het gevoel dat ze domme pech hebben gehad'

Robby Oehlers, die bij de ramp zijn nichtje Daisy verloor, doet voor de camera's een dringend beroep op de Russische regering. Die moet degenen die de fout hebben gemaakt om het 'verkeerde vliegtuig' uit de lucht te schieten, snel uitleveren.

Robby Oehlers, die bij de ramp zijn nichtje Daisy verloor, doet voor de camera's een dringend beroep op de Russische regering. Die moet degenen die de fout hebben gemaakt om het 'verkeerde vliegtuig' uit de lucht te schieten, snel uitleveren. © AP

Voor nabestaanden zijn de duidelijke conclusies van het onderzoeksteam belangrijk in de verwerking van de ramp. 'We komen steeds dichter bij de waarheid.'

AD

Cécile Brouwer luisterde heel rationeel naar de presentatie in de zaal. Maar terwijl het onderzoeksteam de bewijzen opeenstapelde, waande ze zich soms in een andere dimensie. Haar zus Thérèse was met haar man Charles, en kinderen Carlijn en Werther aan boord van vlucht MH17.,,Het is bizar als je in de animatiefilm het moment ziet dat de raket en het vliegtuig bij elkaar komen. Af en toe besefte ik in wat voor absurde situatie we zijn beland. Dit is allemaal echt gebeurd en mijn familie zat aan boord.''

"Bizar als je in animatie-film raket en toestel bij elkaar ziet komen" - Cécile Brouwer (nabestaande)

Niet te tornenDe ruim 300 nabestaanden gingen niet met hooggespannen verwachtingen naar de presentatie. Aan de sterke vermoedens van een Buk-raket en de betrokkenheid van pro-Russische separatisten viel bijna niet te tornen.,,Toch vond ik het een belangrijke dag, omdat het OM voor het eerst met een deel van de resultaten kwam. De conclusie was eigenlijk wel bekend, maar de bewijzen waarmee het verhaal werd onderbouwd, waren indrukwekkend. Dit is voor mij een belangrijk puzzelstuk. Ik ging met een positief gevoel naar huis.'Nabestaande Cécile Brouwer - Foto: Koen Verheijden

RustWaar in vorige bijeenkomsten met nabestaanden het onderzoeksteam nog kritische vragen uit de zaal kreeg, overheerste nu een gevoel van berusting en waardering. Het brengt in zekere zin rust in het rouwproces van de nabestaanden.,,Ik ben opgelucht dat voor het eerst een aantal dingen overweldigend bewezen is, zoals de Russische betrokkenheid'', zegt Hans de Borst, vader van de omgekomen Elsemiek (17). ,,Het doet mij goed dat dit team met zo veel mensen hard aan het knokken is en diep graaft. In die zin ben ik tevreden.''TwijfelDiep van binnen bleef altijd een zekere twijfel over het motief van de daders. Was dit een gerichte moordaanslag op een vliegtuig met 298 onschuldige inzittenden? ,,Het lijkt erop dat het niet zo is'', zegt Robbert van Heijningen, nabestaande van broer Erik, diens vrouw Tina en zoon Zeger.,,Dat wisten we natuurlijk wel, maar er is nu geen speld tussen te krijgen. We komen steeds dichter bij de waarheid. Ik hoef me niet meer druk te maken om andere scenario's.''

Domme pechHet zijn de separatisten geweest en het was een ongeluk. ,,Dat bevestigt het gevoel dat mijn broer, schoonzus en neef domme pech hebben gehad.''Waar een groep nabestaanden tot het bittere eind doorvecht om ooit de daders veroordeeld te krijgen, berust een groot deel in het besef dat de kans op vervolging klein is.Bloemen, knuffels en kaarsen bij de resten het gecrashte vliegtuig van Malaysia Airlines - Foto: ANPCécile Brouwer: ,,Ik ben ook niet op zoek naar een naam van iemand. Ik wil vooral weten wát er is gebeurd. Waarom uitgerekend dít vliegtuig. Dat is voor mij nog een belangrijk puzzelstuk dat moet passen. Ik zie het niet als moord, maar ga ervan uit dat het een domme fout is geweest.''Minder ergDat gevoel deelt Van Heijningen. Dat daders veroordeeld worden, is voor hem op dit moment minder belangrijk. ,,Ik ben niet bezig met de schuldigen. Voor het verwerkingsproces helpt het me meer dat ik de waarheid weet. Dat ooit misschien daders gepakt worden en een celstraf krijgen, maakt hun dood niet minder erg.''Hij vindt het wel belangrijk om te weten of de separatisten op eigen houtje besloten op de knop te drukken, of dat ze vanuit Rusland daartoe opdracht hebben gekregen. ,,Als ik weet wat er is gebeurd, kunnen we over tot verwerken. Dan heb ik er rust en vrede mee.''In die zin ziet Hans de Borst nu een belangrijke taak voor de Nederlandse regering en de Europese Unie. ,,Premier Rutte hield zich tot nu toe koest om het onderzoek niet te dwarsbomen. Nu zitten we in een andere situatie. Alles wijst richting Rusland. De regering moet nu harder optreden. Dit is een oorlogsdaad tegen Nederlandse staatsburgers. We moeten onze ambassadeur daar terughalen, nog zwaardere sancties opleggen in Europees verband.''IsolementTegelijk beseft hij dat daarmee niet de daders gepakt en gestraft worden. Russische medewerking is een utopie, zelfs als het land internationaal meer in een isolement komt.,,Dat laat onverlet dat Nederland en de internationale gemeenschap er werk van moeten maken. Ik weet dat Poetin niet snel onder de indruk zal raken, maar voor ons rechtsgevoel is dat wel belangrijk'', zegt hij.,,Ik zal de rest van mijn leven met het verlies van mijn dochter moeten leven. Ik zit er niet mee als ik nog twintig jaar af en toe over het vervolgen van daders moet horen. Ik hou er ook rekening mee dat er nooit iemand wordt veroordeeld.''

"Ik ben niet bezig met de schuldigen. Voor de verwerking helpt het me meer dat ik de waarheid weet" - Robbert van Heijningen (nabestaande)

Hoe, waar en waaromRuim twee jaar na de ramp zitten veel nabestaanden op het punt dat de beantwoording van de vragen 'hoe, waar en waarom', misschien nog wel belangrijker zijn om het verdriet te kunnen verwerken, dan een veroordeling van de daders.Dat laatste gaat nog vele jaren duren, en dat maakt afsluiting van het toch al ingewikkelde rouwproces des te moeilijker. Maar de houding van Rusland roept bij De Borst nog steeds veel boosheid op.Robbert van Heijningen en Loes Gorter - Foto: Marco Hofsté,,Ik heb nooit gedacht dat ze de bedoeling hadden om mijn dochter uit de lucht te schieten. Maar een krachtige leider erkent zijn fout. De Russen vegen alles onder het tapijt en hopen dat het overwaait. Dat is schandelijk en triest.,,Het is logisch dat de rebellen om een Buk-raket vroegen omdat ze platgebombardeerd werden. Maar iemand had beter op zijn scherm moeten kijken. Dat zal vanuit Rusland nooit erkend worden. Dat doet veel pijn.

Meer lezen?

Nieuwe actie: Één jaar toegang tot alle Plus-artikelen voor slechts 1,04 per week. Daarmee lees je dagelijks meer dan 100 nieuwe Plus-artikelen op onze site & app. Of kies voor een van onze andere abonnementen.

Ik word digitaal abonnee