Bovens II of Bovens nee?

© Johannes Timmermans

Theo Bovens is 1 oktober exact vijf jaar in dienst als gouverneur van Limburg. Een lustrum, maar ook meteen een blik op de toekomst. Blijft Bovens aan, of kiest hij voor een nieuwe stap? De procedure voor herbenoeming wordt over vier maanden gestart. Over het hoe en waarom van Bovens II.

Stefan Gybels

Schrijf maar op dat ik vind dat hij een prachtige snor heeft. PvdA-fractievoorzitter Jasper Kuntzelaers lacht hartelijk. Maar daar blijft het ook bij. Net als zijn collega-fractieleiders in Provinciale Staten laat hij niets los over zijn opvatting over gouverneur Theo Bovens. Niet wat hij van Bovens vindt, en ook niet of de CDA’er wat hem betreft mag aanblijven voor een tweede periode als Commissaris van de Koning in Limburg.

Zoals iedereen in het Gouvernement zwijgt, Bovens incluis. De gouverneur laat weten keurig de procedure te zullen volgen. Zo rond carnaval, acht maanden voor het verstrijken van zijn eerste termijn, zal hij de minister van Binnenlandse Zaken informeren, laat Bovens weten. Bij een eerder besluit zou hij zich niet prettig voelen. “Er is niet voor niets een procedure.”

Maar zoals altijd wordt achter de schermen druk gefluisterd. Gefluisterd dat Bovens blijft, want er heerst tevredenheid over de gouverneur. Vooral zijn rol als verbinder wordt geroemd. In zowel Statenvergaderingen als bijeenkomsten van Gedeputeerde Staten vijlt Bovens steevast de scherpe kantjes van het debat.

De te scherpe kantjes, want de Maastrichtenaar is niet vies van een pittige discussie. Maar wel binnen de perken. Om alle kikkers in de kruiwagen te houden, is soms een Bovensiaanse interventie nodig. Een kwinkslag, een afgewogen samenvatting waar de twee strijdende partijen allebei iets in vinden of enige zalvende woorden. Bovens’ katholieke achtergrond is nooit ver weg in een debat. Ook zijn gastheerschap en welbespraaktheid worden omarmd. De representatieve functie die aan het gouverneurschap hangt, vult hij uitstekend in. Of het nou in Den Haag, Brussel of zijn eigen kamer is: Bovens is warm, hartelijk en weet mensen te boeien met zijn toespraken.

Het zijn ook wel meteen de enige momenten waarop de gouverneur vol op de voorgrond treedt. Politiek-bestuurlijk acteert hij duidelijk vooral achter de schermen. Verwacht van de Maastrichtenaar geen verrassingsinitiatieven zoals voorganger Léon Frissen deed met bijvoorbeeld FC Limburg. Verwacht ook geen stevige uitspraken over zaken waar hij niet over gaat, en al zeker niet als het over personen gaat.

Bovens is vooral een strateeg achter de schermen. Dat maakt hem voor de buitenwacht misschien wat flets en wat bleek. Maar aan de andere kant loopt Bovens daardoor niet tegen muren. Hij kwam slechts even in de problemen tijdens de integriteitskwestie rond GroenLinks-statenlid Van Tulder, toen hij het verwijt kreeg ‘te passief’ te zijn geweest. Een onderzoek pleitte Bovens vrij, hij heeft in integriteitsdiscussies nu eenmaal een beperkte rol. ‘Een overschatte scheidsrechter’ kopte deze krant.

Limburg loopt voorop qua integriteitsbeleid, en daar verdient vooral Bovens credits voor. 

Integriteit is, naast de internationale positie van Limburg als grensregio, meteen het onderwerp waar Bovens zich wél liet zien. Na de kwesties rond Jos van Rey en Tilman Schreurs in Roermond legde de gouverneur in deze krant nog eens zijn positie uit. En passant pleitte hij voor een toevoeging aan het instrumentarium bij integriteitsovertredeingen. Niet altijd meteen persona non grata, maar ook een ‘strafbankje’ moet mogelijk zijn. Limburg loopt voorop qua integriteitsbeleid, en daar verdient vooral Bovens credits voor. Waar zijn onzichtbaarheid in zijn eerste jaren nog wel eens bekritiseerd werd, is dat nu anders. Dat komt voornamelijk door Ger Koopmans. Bovens’ partijgenoot is diens tegenpool: Koopmans heeft overal een mening over, wil alles weten, is nooit vies van een scherpe uitspraak. Waar twee kapiteins op een schip normaal voor een bestuurlijk mijnenveld zorgen, vullen Bovens en Koopmans elkaar door hun diverse karakters juist prima aan.

Koopmans als vooruitgeschoven post, Bovens op de achtergrond, maar wel de baas als dat nodig is. Het is zowel in het Gouvernement als voor het CDA een soepele combinatie. Zijn er dan nog ontwikkelingen te verwachten waardoor Limburg toch op zoek moet naar een nieuwe gouverneur? Waarschijnlijk niet, al weet je het in de politiek nooit. Bovens zou gepolst kunnen worden voor een minister- of staatssecretarisschap als het CDA gaat meeregeren. Het zou voor de gouverneur een volledig nieuwe uitdaging zijn, maar vraag is of hij daarop zit te wachten. Intimi fluisteren dat de gouverneursjas hem prima bevalt. De kans dat hij naar Den Haag trekt, wordt als klein geschat.

Daarnaast is zijn absolute droombaan is niet vrij. Burgemeester van ‘zijn’ Maastricht zou voor Bovens, zoals bekend, de ultieme kers op de taart zijn, maar die functie is voorlopig vergeven aan Annemarie Penn-te Strake.

Als Bovens zijn gesprek met de minister heeft gehad, stelt Provinciale Staten een vertrouwenscommissie samen. Die bespreekt het functioneren met de gouverneur. Bekeken wordt of hij aan de profielschets heeft voldaan. Het verslag van dat gesprek wordt vervolgens besproken met Provinciale Staten, die een aanbeveling opstellen. De minister neemt die, doorgaans, over en draagt de commissaris van de koning vervolgens voor herbenoeming voor bij de Koning. Als die het benoemingsbesluit heeft getekend, is de herbenoeming een feit. Er moet dus nog wat water door de Maas voordat Theodorus Jozef Franciscus Marie Bovens officieel geregeld is. Maar de geluiden nu wijzen erop dat het desondanks allemaal een formaliteit is. De politiek is weerbarstig, dus honderd procent zeker is het allemaal niet, maar de kans is levensgroot dat Jasper Kuntzelaers, en de rest van Limburg, ook na 2016 nog naar die ‘prachtige snor’ kunnen kijken.

Meer lezen?

Nieuwe actie: Één jaar toegang tot alle Plus-artikelen voor slechts 1,04 per week. Daarmee lees je dagelijks meer dan 100 nieuwe Plus-artikelen op onze site & app. Of kies voor een van onze andere abonnementen.

Ik word digitaal abonnee