Hoe gevaarlijk zijn die sportvelden nu?

Print
Hoe gevaarlijk zijn die sportvelden nu?

De spelers van RKVV Neerbeek J09--2G genieten van een bekertje ranja in de rust van de wedstrijd tegen de buren van voetbalvereniging Caesar uit Beek. Afbeelding: Bas Quaedvlieg

Hoe gevaarlijk zijn nou precies die rubberen korreltjes in het kunstgrasveld waarop onze kroost speelt? Daarover ging het dit weekend langs de lijn van veel Limburgse voetbalvelden. De meningen lopen nogal uiteen.

De jonge spelers rennen, roepen en maken hun slidings als altijd. Vanaf de kant klinken aanmoedigingen van trotse ouders. De sfeer lijkt deze zaterdagmorgen niet anders dan anders op en rond de velden van voetbalvereniging Caesar in Beek. 

Op het kunstgras voor de kantine speelt het thuisteam J09-3 tegen de buren van RKVV Neerbeek J09-2G. 
Al snel valt de eerste goal. Gejuich. Bij het stuiteren van de bal zien we regelmatig de rubber korreltjes opstuiven. Gruis van vermalen autobanden, waar kankerverwekkende stoffen als PAK’s in zitten, onthulde tv-programma Zembla afgelopen week. Het gevaar van die korrels is nooit goed onderzocht en - in ieder geval in Engeland - zijn er kinderen ziek van geworden. Leukemie kan het gevolg zijn, aldus Zembla. 2-2 is de stand bij rust. De zeven jongens - en één meisje - uit Neerbeek krijgen ranja in de dug-out. Ze zijn duidelijk vol van hun spel. Die korreltjes? 

We hebben geen moment getwijfeld of we vandaag wel moesten spelen

Er klinkt gejoel. „Ja, ze hebben erover gehoord”, verzekert hun coach Rik Haemers. „Maar we hebben geen moment getwijfeld of we vandaag wel moesten spelen.” Hij schenkt nog eens de plastic bekertjes vol. ‘Kanker’, roept een van de kinderen; hopelijk zonder te beseffen wat het écht inhoudt. Lucas Notten, keeper van het team, heeft het er thuis met zijn ouders wel over gehad. Vooral keepers zouden risico lopen op kunstgras met rubbergranulaat, omdat zij met het duiken naar de bal meer in contact komen met het veld. Maar ook voor Lucas is vandaag het spel belangrijker. 

Caesar heeft twee kunstgrasvelden. Ze werden elf en tien jaar geleden aangelegd. En daarmee zijn ze oud. „Zowat de oudste van Limburg”, weet Frans Feron, al achttien jaar de voetbaltechnisch coördinator bij Caesar. De club huurt de velden van de gemeente, zoals de meeste voetbalverenigingen in het land dat doen. „Onlangs is de gemeente, met iemand van de KNVB, nog komen kijken en is het veld voor dit seizoen weer goedgekeurd.” 

De velden zien er vertrapt uit. Met de jaren zijn de kleine, zwarte korrels steeds meer aan de oppervlakte gekomen. Bij zonnig weer hangt hier vaak een waas en een geur van opgewarmd rubber, zo weten omstanders. „Ik heb nog nooit iets gehoord van spelers met gezondheidsklachten”, benadrukt Feron. 
Natuurlijk is er ook in Beek discussie geweest na de tv-uitzending van Zembla: moeten we de wedstrijden laten doorgaan? Ongeruste ouders belden en mailden. De club besloot volgens het advies van de nationale voetbalbond en het RIVM: nog is er geen hard en overtuigend bewijs dat die korrels dermate schadelijk kunnen zijn voor de gezondheid. Er kan gewoon worden gevoetbald. 

Daarmee is niet gezegd dat Caesar zelf er helemaal gerust op is. Feron: „Ik begrijp dat de gemeenten, het RIVM en de KNVB deze week om de tafel zitten. Minister Schippers van Volksgezondheid heeft al gevraagd om een nieuw, uitgebreider onderzoek. Wat ons betreft moet er snel duidelijkheid komen. Zijn die korrels nou giftig of niet? Is het antwoord ja, natuurlijk dan zullen we ons als vereniging behoorlijk bedonderd voelen. In 2005, toen de velden werden aangelegd, heb ik niemand gehoord over de gevaren. Een sportveld moet gewoon veilig zijn, daar moet iedereen die er komt op kunnen vertrouwen.” 

Ook Mirsad Sisic, vader van Neerbeek- speler Azur, heeft het nieuws over de mogelijk giftige korrels gevolgd. 
Hij is geschrokken, maar ook boos. Vooral toen hij hoorde dat er minder omstreden, veiliger alternatieven zijn. TPE Infill kunststofkorrels kunststofkorrels bijvoorbeeld of kurk. „Maar die zijn duurder en worden minder toegepast. Veel gemeenten hebben gekozen voor goedkoop. Als dat straks maar geen duurkoop blijkt.” 
Hij kijkt naar zijn zoon, die nog zorgeloos over het veld rent. „Het gaat om de gezondheid van onze kinderen, daar wil je toch niet op zo’n manier mee spelen?”, verzucht Sisic; afkomstig uit de jarenlang belegerde Bosnische stad Sarajevo. „Er is al zoveel ellende en terreur in deze wereld, moeten we ons nu ook hier nog zorgen over maken? Treurig dat we dus kennelijk niet op onze overheid kunnen vertrouwen.” 

Als die korrels echt zo kankerverwekkend zijn, waarom is dan niet direct alles stilgelegd?

Er klinken ook gematigder geluiden langs de lijn in Beek. „Als die korrels zo gevaarlijk zijn, hoe zit het dan met al die mensen die in de bandenbranche werken? Bij firma’s als Bosman of Kicken. Die hebben toch ook niet allemaal kanker, terwijl ze bij het opschuren en plakken van banden de hele dag dat stof inademen”, meent Jos Haemers, zelf werkzaam bij een truckdealersbedrijf in Born. Hij wijst in de richting van chemiereus DSM: „En wat denk je dat daar elke dag de lucht in gaat?” 

Zijn dorpsgenoot Pascal Kersten is het daar mee eens: „Er zijn zoveel dingen niet gezond. Steeds duikt weer wat nieuws op. Het chloorwater in een zwembad waar na een jaar je zwembroek van uitgebleekt is: zou dat gezond zijn? Het lijkt mij in dit geval wat opgeblazen allemaal. Ik hoorde minister Schippers zeggen dat de barbecue, een stuk verbrand vlees eten, gevaarlijker is. Als die korrels echt zo kankerverwekkend zijn, waarom is dan niet direct alles stilgelegd?” 

Ook rond het veld van Sparta ‘18 in Sevenum laten de korrels het publiek niet onberoerd. Mascha en Luc van Rens kijken naar hun zoon Sem, wiens ploeg het vanmiddag opneemt tegen Avanti uit Schijndel. „Sem speelt al vier jaar op dit veld. Ik heb hem nog nooit gehoord over gezondheidsklachten, maar vind dit toch wel beangstigend. Die mensen in Engeland die zo ziek zijn geworden, komt dat werkelijk hiervan? We hebben niet getwijfeld of hij vanmiddag wel moest gaan, die ene dag zal niet het verschil maken, maar we houden wel goed in de gaten hoe dit afloopt.” 

Terwijl verderop schamper opgemerkt wordt dat men „zo dus afkomt van die smerige autobanden”, denkt Michel van der Heijden uit Schijndel dat het „uiteindelijk allemaal wel weer zal meevallen”. „Ik zie het grote gevaar nog niet zo. Misschien als je die korrels opeet, maar dat snapt iedereen volgens mij wel.” 

Niettemin: goed dat er nu uitgebreider onderzoek komt. Daar is iedereen het wel roerend over eens. Net zoals ze het allemaal vreemd vinden dat dit tot nu toe nooit is gedaan. Terwijl er honderden kunstgrasvelden met dit rubbergranulaat zijn aangelegd.