'Natuurlijk is het leuk om ouderwets te vechten'

Beelden van free fights tussen voetbalhooligans uit de uitzending van ‘Nieuwsuur’.

Beelden van free fights tussen voetbalhooligans uit de uitzending van ‘Nieuwsuur’. © NOS/NIEUWSUUR/YOUTUBE

Geheime knokpartijen tussen groepjes supporters in het bos vinden al vele jaren plaats. Meestal krijgt de buitenwereld er niks van mee. Of het moeten de eerstehulpposten zijn, die de wonden van de deelnemers mogen verzorgen.

Peter Bruijns

Omdat ze door camera’s en agenten in en rond de stadions tegenwoordig beter in de gaten worden gehouden en omdat ze strenge straffen en lange stadionverboden riskeren, zoeken hooligans hun heil vaker in free fights. Dat zijn knokpartijen naar Oost-Europees of Russisch model, die heel erg verschillen van de klassieke voetbalrellen. Vaak wordt niet eens gevochten op wedstrijddagen of in de buurt van een stadion.

Meestal wordt afgesproken in een bos of op afgelegen velden zodat de ontmoeting niet door bewakingscamera’s wordt vastgelegd. De vaste regel is dat het eerlijke gevechten moeten zijn. Wapens zijn taboe en beide kampen zijn even groot. De aantallen en de locatie worden vooraf afgesproken.

Dat gebeurde bijvoorbeeld bij een knokpartij in Maastricht in 2007. De hooligans van de Harde Kern Maastricht (HKM) en de Fortuna Sittard Casuals ontmoetten elkaar daags voor de derby MVV-Fortuna Sittard. Ongeveer vijftig hooligans gingen met elkaar op de vuist op een groot grasveld in de wijk Pottenberg. Buurtbewoners werden wakker van het kabaal. Bij die ontmoeting werd ook een mes gebruikt, wat bij zuivere free fights uit den boze is. Een man werd neergestoken. Hij bloedde hevig en moest in het ziekenhuis worden opgelapt. Toen de vechtpartij al een tijdje aan de gang was, arriveerde de politie, waarop de hooligans op de vlucht sloegen.

Natuurlijk vinden we het nog leuk om ouderwets te vechten

Voetbalhooligans willen weinig kwijt over de free fights, maar in het eerder dit jaar verschenen boek Genks Geweld, over de strijdlustige supporters van voetbalclub Racing Genk, vertellen enkele hooligans dat ze er regelmatig aan meedoen. Ene ‘W. Zoeloe’ benadrukt bijvoorbeeld de strikte regels die moeten worden gevolgd: ,,Zo is blijven doorgaan op iemand die knock-out is, totaal onacceptabel.” Zijn vriend ‘Lambik’: ,,Natuurlijk vinden we het nog leuk om ouderwets te vechten als de kans zich voordoet, maar klassieke voetbalrellen zijn zeer zeldzaam geworden.

De free fights hebben toch wel een hoop voordelen. Volgens de ongeschreven regels die strikt worden gevolgd, zijn de aantallen altijd gelijk, is het steeds fair, zonder wapens en het allerbelangrijkste: er komt zelden of nooit politie aan te pas. Zo heb je ook geen gerechtelijke gevolgen. Het niveau van vechten is trouwens hoog, je bent al bijna verplicht om aan vechtsport te doen. Bovendien hebben andere mensen er geen last van als wij ergens op een wei of in een bos ten strijde strekken tegen elkaar. Daar storen wij niemand.”

De harde kern van de Racing Genkaanhang heeft al sinds 1997 een sterke band met de hooligans van Fortuna Sittard. Na een wedstrijd tussen Racing Club Genk en Roda JC in dat jaar, gingen de Fortuna-hooligans samen met die van Genk op de vuist met de harde kern van Roda JC. Dat beviel zo goed dat er een relatie tussen de Fortunezen en de ‘Genkies’ ontstond. Samen gaan ze regelmatig knokken met rivaliserende supportersgroepen.

Op YouTube vertelt een van de hooligans hoe het is om op elkaar in te beuken: ,,Ik zag die groep op me af komen en dacht: wauw, echt kicken! Ze kwamen steeds dichterbij en dan denk je: nu ben ik het of jij! Dan ga je los. Het gevoel achteraf is onbeschrijflijk: adrenaline, tintelingen, noem maar op.”

We blijven maar hangen in het idee dat we die vandalen tegen moeten houden

Wat de Nijmeegse hoogleraar hoogleraar klinische psychologie Jan Derksen betreft mogen ze hun gang gaan. Hij vindt dat op ‘een heel andere manier’ naar het aanhoudende geweld door hooligans moet worden gekeken. „We blijven maar hangen in het idee dat we die vandalen tegen moeten houden. Terwijl we het geweld beter kunnen accepteren en in goede banen leiden.” Hij stelt voor bij risicowedstrijden op een afgelegen plek een ‘vechtveld’ in te richten, waar relschoppers elkaar zonder inmenging van anderen te lijf kunnen. Een paar regels zijn volgens hem genoeg, zoals: een verbod voor minderjarigen, een ban op wapens, en de plicht om af te zien van aangifte of zorgclaim. „Iedereen die zo’n veld betreedt, weet waar hij aan toe is. Alles op eigen verantwoordelijkheid en eigen kosten.”

Bij sport draait alles om agressie en competitie, aldus de hoogleraar, ,,zeker als dat jonge mannen zijn. Die zitten vol testosteron en vechtlust, dat is biologisch bepaald, dat moet eruit”.

Politiechef Frank Paauw, landelijk verantwoordelijk voor de aanpak van voetbalvandalisme, ziet niets in het idee van Derksen. „Er kunnen gewonden bij vallen, doden, en dat is in een maatschappij als de onze niet wenselijk en gewoon niet te tolereren”, zegt hij. „En gewonde free fighters zullen hun ziekenhuisnota wel degelijk afwentelen op de maatschappij.”

In de uitzending van Nieuwsuur werd zondag gemeld dat alle Zuid-Limburgse betaaldvoetbalclubs freefighters onder hun aanhang hebben. Maar alle drie verklaren ze van niets te weten. Jeroen Loos, voorzitter van het officiële Fortuna Sittard supportersplatform: „Die jongens hebben niks met de echte supporters te maken. Ik ken ze niet eens, die zijn ondergronds bezig.” Woordvoerder Rob Goossens van Roda JC: ,,Wij distantiëren ons van elke vorm van geweld, dat mag duidelijk zijn.” MVV-directeur Paul Penders: ,,Ik ken ze niet en ik wil niet dat MVV ermee geassocieerd wordt. We gaan met de politie overleggen wat we ertegen kunnen doen.”

Meer lezen?

Nieuwe actie: Één jaar toegang tot alle Plus-artikelen voor slechts 1,04 per week. Daarmee lees je dagelijks meer dan 100 nieuwe Plus-artikelen op onze site & app. Of kies voor een van onze andere abonnementen.

Ik word digitaal abonnee