Na de A2-tunnel nu megaklus Noorderbrug

© De Limburger

De A2-tunnel is nog niet klaar of Maastricht staat een nieuwe megaklus te wachten: de Noorderbrug. Donderdag is het officiële startsein gegeven voor de sloop en herbouw. Hoe verleg je een brug waar elke dag bijna 50.000 auto’s overheen rijden?

Vikkie Bartholomeus

Vliegensvlug scheert de zwaluw messcherp nieuwe schaduw over de laatste oude pijler van de brug. Hij staat in fris blauw gedrukt op het grauwe beton van de Noorderbrug, deze poëzieregel van dichter Maarten van den Berg. Met een markeerstift ondertekend door wethouder Gerdo van Grootheest (GroenLinks, Ruimtelijke Ordening) en directeur Frank Bekooij van Strukton Civiel.

Want deze eerste pijler op de westoever van Maastricht markeert een grens: vanaf hier zal de Noorderbrug gesloopt worden. Vanaf dit punt verdwijnt de betonnen kolos en wordt 590 meter nieuwe brug gebouwd. Een megaoperatie waarvoor - inclusief de aanleg van bijbehorende infrastructuur - 168 miljoen euro is uitgetrokken.

Nieuwe entreeEigenlijk vormt de nieuwe Noorderbrug de spil van een volledig nieuwe entree van de noordwestkant van Maastricht. Zodra de tunnel klaar is, vormt de A2 geen bottleneck meer. Er zal door de betere bereikbaarheid meer verkeer op de stad afkomen, nog los van de stijging van het autogebruik, die blijft doorzetten.

Daarnaast moet de verkeersstroom naar het Belgische achterland verbeterd worden en de ringwegen om het centrum worden ontlast. Het verleggen van de Noorderbrug maakt bovendien een facelift van het gebied aan de rand van het stadshart mogelijk. Verloederd industrieterrein transformeert tot een nieuw stadspark, een groene culturele long aan de noordwestkant van het centrum.

Beschermde dierenDe werkzaamheden zijn eigenlijk al begonnen; gasleidingen worden verlegd en op diverse plekken zijn reptielenschermen geplaatst om beschermde dieren uit het werkgebied te kunnen houden. ‘Operatie Noorderbrug’ werd nog meer zichtbaar doordat een flink aantal panden is gesloopt. Eerder is al het nodige uit het zicht verdwenen; zo is een deel van de meer dan honderd jaar oude cokesfabriek van architect Wiebenga afgebroken om ruimte te maken voor de aanlanding van de Noorderbrug.

Strukton Civiel heeft de plannen voor de nieuwe Noorderbrug tot in detail uitgewerkt. Op verschillende plekken is de stabiliteit van de bodem onderzocht om de nieuwe pijlers straks op de juiste fundering te zetten. Dat bodemonderzoek verliep overigens iets moeizamer dan gedacht omdat er in dit deel van de stad veel oud puin in de grond blijkt te zitten. Het werkterrein is sowieso complex.

ComplexDe eerste serie pijlers staat op terrein van papierfabriek Sappi; alleen de paar vierkante meters perceel recht onder de pijlers zijn eigendom van de gemeente. Dat zal ook bij de nieuwe aanlanding zo zijn. Vlak naast de eerste pijler ligt drukkerij Wesly, waar gewerkt wordt met geavanceerde apparatuur die extreem gevoelig is voor trillingen en stof. Er is dan ook intensief overleg met Sappi en Wesly om de werkzaamheden goed te laten verlopen.

Verder kruist de Noorderbrug de oude spoorlijn Maastricht- Lanaken. En ook al rijden er al lang geen treinen meer over de rails, het tracé is formeel nog in gebruik, waardoor allerlei strenge veiligheidseisen van ProRail van kracht zijn. Landelijk heeft Strukton de ervaring dat ProRail een lastige partner is.

OnbetrouwbaarBestuursvoorzitter van Strukton Gerard Sandering noemde de spoorbeheerder voorafgaand aan een Kamerdebat over ProRail zelfs „onbetrouwbaar”. Het is onmogelijk om een belangrijke verkeersader als de Noorderbrug te sluiten tijdens de werkzaamheden. En daarom is een ingenieus plan bedacht, zodat het verkeer tijdens de bouw over de brug kan blijven rijden.

De nieuwe aanlanding - die straks uitkomt bij de Cabergerweg - wordt eerst zover mogelijk gereed gemaakt. Naast de huidige brug wordt vlak bij de Maas op gelijke hoogte (op ongeveer 8 meter) een 180 meter lang brugdek gebouwd op een tijdelijke stalen constructie. Het verkeer zal vanaf medio 2017 circa een half jaar over deze bypass rijden. De oude aanlanding van de brug kan dan worden gesloopt en er ontstaat ruimte om de nieuwe brug zover mogelijk gereed te maken. De bypass gaat uiteindelijk definitief deel uitmaken van het brugdek, en wordt eind 2017 op de juiste plek gelegd.Het is nog niet bekend op welke manier dit gebeurt; het immense bouwwerk wordt waarschijnlijk millimeter voor millimeter op wielen verrold of via gladde platen verschoven.

Drie rijbanenHet is de bedoeling dat de brug tijdens de hele operatie maar twee weekenden afgesloten wordt voor verkeer: tijdens de aansluiting op de bypass en tijdens het verschuiven van de bypass in het nieuwe brugtracé. De brug krijgt straks overigens twee keer drie rijbanen (nu zijn dat er richting centrum twee). De breedte van de brug blijft gelijk, maar het brugdek wordt anders ingedeeld. De huidige afrit over de Zuid- Willemsvaart wordt waarschijnlijk niet gesloopt; er wordt gezocht naar creatieve invullingen voor deze betonkrul als bijvoorbeeld uitzichtpunt of skatebaan. Eind 2018 moet het hele project klaar zijn.

Meer lezen?

Nieuwe actie: Één jaar toegang tot alle Plus-artikelen voor slechts 1,04 per week. Daarmee lees je dagelijks meer dan 100 nieuwe Plus-artikelen op onze site & app. Of kies voor een van onze andere abonnementen.

Ik word digitaal abonnee