‘Stop die onzin, Zwarte Piet is zwart’

Print
‘Stop die onzin, Zwarte Piet is zwart’

Afbeelding: Illustratie Joep Bertrams

De discussie over Zwarte Piet en het Sinterklaasfeest houdt het land opnieuw in een greep. RTL kiest voor de schoorsteenpiet, en het Sinterklaasjournaal zou het alemaal heel anders gaan aanpakken.

Lees hieronder de uitkomst van een enquete die deze krant eerder hield over dit onderwerp.

Zwarte Piet moet blijven zoals hij is. Hij is niet aanstootgevend of racistisch, zijn uiterlijk hoeft niet veranderd te worden. Dat blijkt uit een enquête onder meer dan 4000 bezoekers van nieuwssite 1Limburg. „Hij is een sprookjesfiguur. Geen enkele wereldbewoner is zo zwart als Zwarte Piet.” 

Wat is het eerste woord dat bij je opkomt als je aan Zwarte Piet denkt? Pepernoten, nostalgie, schoorsteen, plezier, pakjes, guitig, liefde, clown en vooral ‘zwart’. Er zijn sporadisch ook minder prettige associaties met Pieterbaas: blackface, luie slaaf, drammers, gezeik, lippen, Sylvana, verouderd. Maar het beeld van de ‘onschuldige kindervriend’ domineert. Opmerkelijk: het woord racisme wordt nauwelijks genoemd in de meer dan 4000 reacties op een enquête van nieuwssite 1Limburg over de rechterhand van Sinterklaas. Want Zwarte Piet is niet aanstootgevend. 

Dat vindt althans 97 procent van de bezoekers van 1Limburg. 92 procent vindt Zwarte Piet niet racistisch en vindt dat het uiterlijk van Zwarte Piet kan blijven zoals het is. 

Het ‘Zwarte Pietenseizoen’ valt vroeg dit jaar. Door het recente vertrek van hoofdpiet Erik van Muiswinkel en Dolores Leeuwin bij het Sinterklaasjournaal is de discussie over 5 december al volop aangewakkerd. De Limburger en omroep L1 vroegen bezoekers van de gezamenlijke nieuwssite 1Limburg daarom om hun mening. 

Uit de reacties blijkt vooral veel irritatie en onbegrip over het feit dat de verschijning van Zwarte Piet überhaupt ter discussie wordt gesteld. Want: „Geen enkel kind denkt aan slavernij en onderdrukking.” Of: „Ik ben tegen de belachelijke niveaus van politieke correctheid die op dit moment dit land in haar greep houden.” 

Het etiket ‘racisme’ is er met de haren bijgesleept vinden velen. „Ik heb nog nooit zwarte mensen gezien, alleen getinte (ikzelf ben ook getint). Ik geef toe dat het lastig te ontkennen is dat de plaatjes van blackface uit het Amerika van begin vorige eeuw op hun beurt enige (niet volledige!) gelijkenis vertonen met Zwarte Piet. 

Sinterklaas zonder Zwarte Piet is als taart zonder slagroom

Maar dat maakt Zwarte Piet nog niet racistisch. Tijdens de Heilige Week lopen grote groepen Spanjaarden (onder wie kleine kinderen) mee met de penitentes (de puntmutsen) die misbruikt worden door de Ku Klux Klan in Amerika. Moet je vanwege de racistische connotatie door idiote Amerikanen een oorspronkelijk gebruik dat daar los van staat gaan verbieden? Ik ben van mening van niet, en daarom kan de Amerikaanse blackface dus ook op zichzelf geen argument zijn voor het beëindigen van een eeuwenoude Nederlandse traditie.” 

Zwarte Piet is een onschuldig fictief personage, is de teneur, zwart door de eeuwen heen of donker van de schoorsteen. „Hij is een sprookjesfiguur. Geen enkele wereldbewoner is zo zwart als Zwarte Piet.” En waarom een negatieve associatie met de kleur zwart? „Waren alle koempels, als ze na de sjiech boven kwamen, dan ook racistisch?” 

De historie pleit juist vóór Zwarte Piet. „Nicolaas van Myra (later Sinterklaas) was tegen slavernij. Daarom kocht hij de Ethiopische slaaf Piter vrij op een slavenmarkt in Myra. Hij gaf Piter een vrij leven en kost en inwoning. Later is hier Zwarte Piet op gebaseerd. Het is dus juist een symbool TEGEN de slavernij. Wellicht het allereerste symbool in de geschiedenis tegen slavernij. Het begin van het einde van de slavernij. Piet is dus een held een voorbeeldfunctie. Helaas wordt dit door tegenstanders omgedraaid. Dat is zonde en schandalig!” 

Toch is er ook enig begrip. 22 procent kan zich wel voorstellen dat anderen Zwarte Piet aanstootgevend vinden. „En het mag natuurlijk nooit zo zijn dat mensen zich minder waard voelen, omdat anderen een verkleedpartijtje belangrijker vinden dan hun gevoelens.” 

Of: „Als een deel van de bevolking het racistisch vindt, wie zijn wij (in mijn geval de blanke westerse jongen, de meest bevoorrechte groep waar je bij kan horen) dan om dit niet te vinden? Democratie is niet enkel de wil (de dictatuur) van de meerderheid maar juist ook het luisteren naar je minderheden.” 

De kleine groep (7 procent) die het uiterlijk van Zwarte Piet zou willen veranderen, denkt dan vooral aan roetvegen in het gezicht of regenboogpieten. „Ik zou graag pieten zien van alle nationaliteiten. Een Chinese piet, een Turkse, Marokkaanse. Eskimo piet... Dat Sinterklaas zijn gevolg net zo mooi en kleurrijk wordt als Limburg en de rest van Nederland.” 

Maar de meerderheid blijft overduidelijk voor behoud van de traditie in de huidige vorm. „Sinterklaas zonder Zwarte Piet is als taart zonder slagroom.” Of, om het samen te vatten: „Stop die onzin. Zwarte Piet is zwart.” 

VERANTWOORDING: de resultaten zijn afkomstig van 4095 respondenten van 1Limburg. De enquête is representatief voor de bevolking qua leeftijd, geslacht en spreiding over de provincie. Kenmerken als opleidingsniveau, religie en politieke voorkeur zijn niet meegenomen. 

Volg nieuws uit jouw gemeente via Facebook

De Limburger heeft voor alle 31 gemeenten een eigen Facebookgroep met het laatste plaatselijke nieuws.

> Neem een kijkje