Lederhosen uit, skeletpak aan: geen dag zonder feest

Berend Vonk

Berend Vonk© Berend Vonk

Lederhosen uit, skeletpak aan. We hoppen van party naar festival. Waar komt toch die behoefte aan feesten vandaan? En hoe veranderen onze tradities? „Over een tijdje is het Suikerfeest groter dan het sinterklaasfeest.”

Merel Visscher

Het bier en de braadworst van het Oktoberfeest zijn nog maar amper verteerd of we maken ons alweer op voor Halloween. Vervolgens moeten we vlug naar zolder om het pèkske af te stoffen voor de elfde van de elfde. Ondertussen kunnen we ons al sinds de nazomer rond eten aan het suikergoed voor Sinterklaas, dat al maanden in de schappen van de supermarkt ligt. De donkere dagen voor Kerst zijn allang niet donker meer. Waar komt toch die gretigheid vandaan waarmee Nederlanders buitenlandse feesten als het (Duitse) Oktoberfeest en het (Amerikaanse) Halloween omarmen? Hebben we onderhand niet voldoende ‘eigen’ feesten, festivals en evenementen? Eigenlijk is the sky the limit, zegt sociaal-psycholoog Kai Jonas van de Universiteit Maastricht. Zolang er maar mensen komen vieren, is de feestmarkt niet verzadigd.

Leuk en gezelligWe houden van gezamenlijke rituelen, zegt Jonas. „We vinden het in onze samenleving fijn om dezelfde dingen leuk, mooi en gezellig te vinden. Dat bevestigt dat we deel uitmaken van één maatschappij.” Niks nieuws hoor, want vroeger hadden we nogal wat religieuze vieringen waar we met z’n allen aan meededen. En als we op zondag niet samen in de kerk zaten, was er wel een bruiloft of feest van harmonie, schutterij of voetbalclub. Toch bestaat het amper nog, één feest voor iedereen, zegt Jonas. Nee, zelfs Koningsdag verenigt de natie niet meer in feestgedruis.

GelijkgestemdenJuist dat verklaart het snelle succes van een Oktoberfeest, legt docent Peter van der Aalst van de Academy for Leisure NHTV in Breda uit. „Laatst was ik op een feestje in Tilburg en daar werd druk geronseld voor het aanstaande Oktoberfeest. Daar had je vijftien jaar geleden niet mee moeten aankomen. We vinden het prettig ergens bij te horen, ook al is die sociale verbondenheid maar kortstondig. Onze behoefte aan vrijetijdsbesteding wordt steeds specifieker en individueler. Je wilt met vrienden zijn, gelijkgestemden. In dit geval: mensen die ook graag in lederhosen aan een lange tafel zitten en biertjes wegtikken. Om nu te zeggen dat deze evenementen en festivals de religie zijn van de nieuwe generatie, vind ik wat overdreven, maar er is duidelijk behoefte om samen te vieren.” Feestjes genoeg, het is echter maar de vraag of er veel mensen zijn die inderdaad feestend van Oktoberfeest en Halloween naar de elfde van de elfde hoppen.

„Iedereen kiest zijn eigen feest” zegt Jonas. „Eén formule die iedereen aanspreekt - dat kennen we niet meer. Voor iedere pot is er een deksel. Ook kleine subgroepen zoeken hun eigen rituelen. Wat ik dan wel grappig vind, is dat mensen zeggen minder waarde te hechten aan religieuze rituelen, maar dan wel Halloween vieren. Een feest dat ook voortkomt uit geloof.”

KunstmatigJonas heeft zelf trouwens niet zo veel met Halloween. „Ik heb een tijdje in Amerika gewoond en daar was het wel leuk. Het voelt hier te kunstmatig. Voor mij dan, ik ben 44 jaar en dus niet opgegroeid met dit feest. Maar voor de kinderen van nu is dat natuurlijk weer anders.”

En zo veranderen ook onze feesten in de loop der tijden. Of we het nu willen ook niet. Het debat over Zwarte Piet is er een goed voorbeeld van, zegt Jonas. „We blijken verschillende behoeften te hebben. Er bestaat ook voor het sinterklaasfeest niet meer één formule die iedereen aanspreekt. En je ziet ook al dat tieners met islamitische vrienden samen het Suikerfeest vieren. Ook dat feest wordt al losgeweekt van religie. Ik voorspel dat dit feest over een aantal jaren meer wordt gevierd dan het sinterklaasfeest.”

Dat zal Geert Wilders leuk vinden. „Nou, of die dat nog meemaakt, weet ik niet.”

Meer lezen?

Nieuwe actie: Één jaar toegang tot alle Plus-artikelen voor slechts 1,04 per week. Daarmee lees je dagelijks meer dan 100 nieuwe Plus-artikelen op onze site & app. Of kies voor een van onze andere abonnementen.

Ik word digitaal abonnee