Asscher: ‘Sociaal Europa is failliet’

Print
Asscher: ‘Sociaal Europa is failliet’

Lodewijk Asscher. Afbeelding: Laurens Eggen

De uitbuiting op de arbeidsmarkt kan niet langer doorgaan, vindt minister Lodewijk Asscher. Sommige sectoren zijn ‘zo rot als een mispel’, stelt de kandidaatlijsttrekker voor de PvdA.

Hij lijkt oprecht boos en gedreven, de minister die waakt over een eerlijke arbeidsmarkt.  In zijn dienstauto op weg van Heerlen naar Maastricht schuwt Lodewijk Asscher deze zondagavond de forse woorden niet.

„Bij de kwesties rond de vrachtwagenbedrijven zien we het failliet van een sociaal Europa”, steekt hij onmiddellijk van wal. „Ik was ooit bij een inspectie op een parkeerplaats langs de A4. Daar zag ik een schemergebied, iets wat je geen Nederland meer kunt noemen. Chauffeurs die langdurig leven in hun cabines, een regelrechte aantasting van onze beschavingsnormen zoals een cao en minimumloon.” 

Misstanden
De vraag is: wat valt er te doen tegen deze ongewenste, hardnekkige praktijken? En waarom kan een firma als Wismans in Venlo schijnbaar ongehinderd zijn gang blijven gaan? Asscher: „Met mijn Wet aanpak schijnconstructies kunnen opdrachtgevers in de bouwsector inmiddels worden aangesproken. 
En de inspectiediensten vertellen mij dat het werkt”. Rijkswaterstaat is dus in de toekomst verantwoordelijk als er onder zijn auspiciën weer misstanden voorkomen zoals indertijd met de bouw van de voorkomen zoals indertijd met de bouw van de A2.-tunnel in Maastricht. 

Vanaf 1 januari is ook de Wet eerlijk loon voor truckers van kracht, waarmee in de transportsector ook de opdrachtgevers kunnen worden aangepakt, aldus Asscher. „Een vakbond als de FNV kan dan een zaak aanspannen en dan gaan die opdrachtgevers wel anders piepen.” 

Rot
Maar daarmee is de strijd nog lang niet gestreden, waarschuwt de PvdA’er. „Er is een veel dieper fundament wat rot is: de Europese regelgeving zélf die het mogelijk maakt dat een Filipijnse chauffeur via een Cypriotisch uitzendbureau werkt voor een Roemeense firma. Dat is misbruik van het vrije verkeer in Europa en zolang dat kan is er iets heel erg mis. We moeten er radicaal van af dat je op basis van Europese regels de één minder mag betalen dan de ander. Dat is totaal oneerlijk en het speelt ook hier in Limburg breed, in de tuinbouw bijvoorbeeld. Het is aan de orde van de dag en ik ga Europa niet zitten verdedigen omdat het dit zo regelt. Het is een race naar het Bulgaarse minimumloon, Europa verkwanselt de eigen waarden en mensen haken dan af.” 

Een tweede ‘rot fundament’ is het gebrek aan mankracht bij de publieke inspectie-diensten SZW (Sociale Zaken en Welzijn) en ILT (Leefomgeving en Transport), vindt Asscher. „SZW heeft er laatst 35 inspecteurs bijgekregen om schijnconstructies aan te pakken, maar het is niet genoeg. De inspecties kunnen niet op tegen het grote geld dat vaak achter de malafide bedrijven zit. Sommige sectoren zijn zo rot als een mispel. De bestrijding van dit soort misdaad is juridisch ingewikkeld ingewikkeld en vergt veel mankracht. 
Dat is de les van de afgelopen jaren.”

Niet de oplossing
Een leger inspecteurs langs de parkeerplaatsen van de truckers sturen is dus niet zomaar de oplossing, wil hij er maar mee zeggen. „Want ook als we er met honderd man heen gaan, leidt dat niet altijd tot boetes. 
Of de rechter draait het weer terug.”

Het is zaak om het de opdrachtgevers ‘een keer écht te laten voelen, één of twee grote zaken die hen veel geld en reputatieschade kosten”, stelt Asscher. „Daar hebben we meer aan dan individuele chauffeurs steeds boetes opleggen. De inspecties moeten dus groeien.” Ook zullen er minder standaardcontroles komen en meer ‘risico-gerichte’ acties op basis van big data, kondigt Asscher aan. En: het reeds beschikbare wettelijke instrumentarium wordt onvoldoende benut. De FNV pleit bijvoorbeeld voor het aan de ketting leggen van trucks bij langdurig overnachten in de cabine, zoals met de Roemeense chauffeurs in België. „We kunnen inderdaad meer met de instrumenten die we nu al hebben.” 

Het is, net als bij de aanpak van misbruik op de Amsterdamse Wallen indertijd, ‘ook een morele kwestie’, vindt Asscher. „Het zijn vormen van onrecht waar we niet van mogen wegkijken. Je wilt gewoon dat het stopt.”