De kick van de nacht van de vier tunnelbuizen

Print
Een hoofdrol voor vier tunnelbuizen. In de nacht van 15 op 16 december gaat de A2-tunnel in Maastricht open. Het grootste infrastructurele kunstwerk ooit in Limburg gebouwd nadert voltooiing.


Klik hier voor een vergroting van de afbeelding

Ze moeten erkennen: het is een kick. Het is een kick dat het lijkt te lukken om de tunnel op 16 december 2016 te openen. Exact de datum die contractueel is vastgelegd in de gunning van de tunnel, het document waar zeven jaar geleden de handtekeningen onder gezet werden. Projectdirecteur Louis Prompers en wethouder John Aarts (VVD) vinden het fantastisch. 

Prompers: „Die datum is zo heilig geworden. Dat is een gevaar, maar het geeft ook een gezonde druk. Het wordt een soort wedstrijd, het maakt een heleboel creativiteit los. We hebben echt collectief de gaatjes opgezocht om het te halen.” Aarts: „Eigenlijk zou de normale vraag bij een project als dit zijn: hoeveel later wordt het? Als het een maand later was geweest zou ik nog feestend door de kamer zijn gegaan. Maar wij hebben gestuurd en gestuurd om coûte que coûte die oorspronkelijke datum te redden.” 

Het is een erekwestie geworden, die 16de december 2016. Maar het is niet vanzelf gegaan. John Aarts herinnert zich hoe ooit voorspeld werd dat zijn hoofd op het hakblok zou sneuvelen als hij zich sterk zou maken voor dit taaie dossier, waar al sinds de jaren zeventig over gesproken wordt. Hoe minister Jorritsma in de jaren negentig rücksichtslos een streep door de tunnel zette en opvolgster Netelenbos liet onderzoeken of de tunnel er toch kon komen door tol te heffen. Aarts zucht. „We startten vanuit een hopeloze situatie.” 

Uiteindelijk is er ruim 1,1 miljard op tafel gekomen. De overheden dragen 850 miljoen euro bij voor de ondergrondse én bovengrondse werkzaamheden om een einde te maken aan het ‘open verkeersriool’ van de A2 die Maastricht splijt; naar verwachting wordt bij de ontwikkeling van de zogeheten Groene Loper bovenop de tunnel 300 miljoen geïn vesteerd door private partijen. ‘Mensen, het gaat meevallen’, was de optimistische boodschap van Aarts toen de bouw in 2011 startte. „Niemand geloofde me.” Maastricht maakte zich op voor een chronisch infra-infarct, bedrijven vluchtten uit voorzorg weg. Maar de bouwperiode is eigenlijk een groot succesverhaal geworden. De planning is gehaald, de ingenieuze bouwmethode heeft gewerkt, de samenwerking met Rijkswaterstaat is uitstekend. De drie doden die statistisch gezien hadden ‘moeten’ vallen op een groot en complex project als dit zijn uitgebleven. Enige smet lijkt de kwestie van de uitgebuite Portugezen, waar Aarts toch nog even aan refereert. 

De bouw verliep zo voorspoedig dat er zelfs een periode is geweest dat gedacht werd dat de 2,3 kilometer lange tunnel een half jaar eerder open kon. Maar het testen van alle tunnelsystemen liep vertraging op. Het omvallen van onderaannemer Imtech zette de bouwers op achterstand en toen Struktons Avenue2 partner Ballast Nedam op de rand van faillissement kwam, schrokken ze zich rot. Prompers: „Je kunt nog zoveel risico-analyses maken en veiligheidsclausules inbouwen, op zoiets kun je je niet voorbereiden.” 16 december 2016 lijkt nu heilig, maar hoofdingenieur-directeur Jannita Robberse van Rijkswaterstaat waarschuwt. „Er liggen dynamische en uitdagende jaren achter ons, maar dat blijft de komende weken ook zo.” Er mag geen vorstperiode komen, geen griepepidemie uitbreken onder de wegenbouwers. „Ik heb er alle vertrouwen in dat ik als Rijkswaterstaat de definitieve openstellingsvergunning kan aanvragen, maar dat doe ik alleen als de veiligheid van het verkeer door die tunnel gewaarborgd is.” 

Burgemeester Annemarie Penn-te Strake moet uiteindelijk definitief groen licht geven voor de Koning Willem-Alexandertunnel. Een eerste, formele aanvraag voor de openstelling is al voor de zomer gedaan, zodat de procedure nu in principe geen vertraging meer kan oplopen. Tegen de verwachting in gaan niet drie, maar meteen alle vier de tunnelbuizen tegelijk open. Dat kan doordat bepaalde werkzaamheden anders uitgevoerd worden dan de tunnelbouwers aanvankelijk van plan waren. 

De komende weken worden gebruikt om de laatste aansluitingen te maken, onder meer ten noorden van de Geusselt. Op kruising de Geusselt moeten nieuwe verkeers lichten geplaatst worden. Verder moeten er nog tekortkomingen aangepakt worden die aan het licht zijn gekomen bij het testen van de tunnelsystemen. De hulpdiensten en wegverkeersleiders worden deze weken nog volop getraind. Want, benadrukt Jannita Robberse, „een tunnel is asfalt en beton, installaties en software, maar de mensen die de tunnel bedienen zijn van minstens evenveel belang.” Na de opening kan nog niet al het verkeer ondergronds; bepaalde aansluitingen kunnen pas worden afgewerkt als de A2 onder de grond ligt en er ruimte komt voor de tunnelbouwers. 

De opening van de tunnel wordt nu al ‘de nacht van de vier tunnelbuizen’ genoemd; het wordt een militaire operatie om het verkeer in goede banen te leiden. De laatste stoplichten tussen Amsterdam en Genua verdwijnen op die heilige 16 december. John Aarts lacht. „Maar we zullen automobilisten op weg naar Genua overtuigen om niet door te rijden, maar toch even in Maastricht te stoppen: zo’n mooie stad. We zullen een bord voor de tunnel zetten: stopt u hier.” 

Lees ook: D-Day voor de A2-tunnel

Je las zojuist een gratis artikel


Niet alle artikelen zijn gratis, want zogeheten Plus-artikelen zijn alleen te lezen door abonnees. Zonder abonnees kunnen we namelijk geen betrouwbare regionale journalistiek maken. Je leest al onze artikelen vanaf €4,50 per maand.

Bekijk de aanbieding →