Wat te doen als het in Tihange fout gaat

Print
Zijn we hier wel voorbereid op een ongeval in een nabije kerncentrale? En wat moeten we doen als de wind verkeerd staat? Tien vragen en soms onthutsende antwoorden.

De kerncentrale in het Belgische Tihange is volgens eigenaar ENGIE Electrabel zeer veilig, want bij de geringste twijfel worden de reactoren stilgelegd voor onderhoud of reparaties. Dat laatste gebeurt de laatste jaren echter zo vaak, dat het gevoel van onveiligheid juist toeneemt.Ook de toezichthouder is er niet meer gerust op.

1. Wat is het gevaar?

Als het een keer gruwelijk misgaat in Tihange en de wind komt uit het zuidwesten, dan kan deze regio jaren onbewoonbaar worden. Dat toont althans een recente Weense studie aan. Bij ongunstige weersomstandigheden kan deze regio te maken krijgen met radioactieve belasting die vergelijkbaar is met de ramp in Fukushima, zegt Nikolaus Müllner van onderzoeksinstituut ISR: „Er is dan een kans van 30 procent op verhoogde straling in deze regio en van 10 procent dat deze streek lange tijd onbewoonbaar wordt.” 

2. Moeten we in dat geval snel evacueren?

Het is de vraag of dat zin heeft. Een nucleaire ramp kan zich volgens ISR zo plotseling voordoen dat er weinig tijd is om mensen te waarschuwen. „Daardoor is een evacuatie voordat de radioactieve wolk aankomt praktisch uitgesloten.” 

Volgens de Veiligheidsregio Zuid- Limburg, een samenwerkingsverband van gemeenten, politie, brandweer en geneeskundige diensten, kan niemand exact voorspellen wat de gevolgen zijn van een incident in Tihange. Het kan enkele uren maar ook dagen duren voor we er hier iets van merken, maar het kan ook zijn dat de gevolgen beperkt blijven tot het terrein van de centrale. Los daarvan is het de vraag of het uitvoerbaar is om een dichtbevolkte regio als Zuid-Limburg in zijn geheel te evacueren. Het rampscenario is compleet wanneer de honderdduizenden mensen uit steden als Luik en Aken met de Zuid-Limburgers op de vlucht slaan, met lange files op de snelwegen tot gevolg. 

3. Waarom is vluchten volgens de Veiligheidsregio ook niet nodig?

De Veiligheidsregio gaat er - op basis van landelijke richtlijnen - van uit dat deze regio niet in de gevarenzone ligt. ‘Het bereik van radioactieve straling is beperkt’, staat in haar recente memo. Evacueren is volgens de Veiligheidsregio alleen nuttig voor de mensen die minder dan 10 kilometer van de kerncentrale wonen. 
De Veiligheidsregio baseert haar beleid op de richtlijnen van twee ministeries, het Rijksinstituut voor Volksgezondheid en Milieu en de Autoriteit Nucleaire Veiligheid en Stralingsbescherming (ANVS). 
Gert-Jan Krabbendam van Groen- Links is er niet gerust op. Hij vreest dat de Zuid-Limburgse evacuatieplannen in het algemeen (en die van scholen, zwangere vrouwen, bewoners van verpleeghuizen en asielzoekerscentra in het bijzonder) niet zijn berekend op een kernramp. Ook stelt hij dat de Veiligheidsregio te stroperig en bureaucratisch is georganiseerd om snel genoeg te kunnen reageren en te communiceren. 

4. Wat heeft Limburg te vrezen bij een kernramp?

Dat ligt eraan welk rapport je leest.  Volgens de Veiligheidsregio is de straling die dan deze kant op komt zo gering, dat het ‘geen onmiddellijk effect’ op de gezondheid heeft. Niemand zal er dood aan gaan of ziek van worden, tenzij mensen langere tijd aan de straling worden blootgesteld, aldus het infobulletin. Het Weense onderzoeksinstituut ISR gaat echter uit van een kans van zo’n 10 procent op ernstige Fukushimaachtige gevolgen. Dit verschil kwam de Veiligheidsregio op grote kritiek te staan van onder andere het Milieu front Eijsden, dat van opvatting is dat de Veiligheidsregio de zaken te veel bagatelliseert. De voorzitter van de Veiligheidsregio, de Maastrichtse burgemeester Annemarie Penn-te Strake erkent dat het een slechte zaak is dat beide rapporten zo afwijken. Ze heeft het rapport van ISR naar de ANVS gestuurd met de vraag of de maatregelen van de Veiligheidsregio moeten worden aangepast. 

5. Moeten we schuilen als het misgaat in Tihange?

Ook daarover zijn de meningen verdeeld. Schuilen is volgens de landelijke richtlijnen die de Veiligheidsregio hanteert niet nodig in Zuid- Limburg, maar kan volgens ISR juist wel nuttig zijn. De bedoeling is dan dat mensen naar binnen gaan en ramen en deuren sluiten. Ook alles wat voor ventilatie dient, zoals afzuigkap, ontluchtingskoker en toiletrooster moet dicht. Mensen moeten dan binnen blijven tot het alarm is opgeheven. Wie in zijn auto zit moet alle ventilatie uitschakelen. 

6. Krijgt iedereen jodiumtabletten?

Nee. Tot 100 kilometer in de omtrek van Tihange, dus ook in Zuid- en Midden-Limburg, zullen na een zwaar incident jodiumtabletten worden uitgedeeld, maar niet aan iedereen. Die pillen liggen nu ergens in Zuid-Limburg opgeslagen. De minister heeft besloten dat ze bestemd zijn voor mensen tot 18 jaar en zwangere vrouwen, maar Zuid-Limburg is voorbereid op de uitgifte van jodiumtabletten aan mensen tot 40 jaar. 
GroenLinks in Maastricht ziet liever dat alle 245.000 mensen in Zuid- Limburg onder de 40 jaar jodiumtabletten nu al thuis krijgen, evenals scholen, om chaos bij de apotheken te voorkomen op een moment dat mensen het meest gevaar lopen. 

7. Waar dienen jodiumtabletten voor?

Met name bij jonge kinderen verkleinen jodiumtabletten het risico op schildklierkanker. Na een kernramp kunnen mensen radioactieve stofdeeltjes inademen of binnenkrijgen door het eten of drinken van besmette etenswaren. De schildklier van ongeboren baby’s en kinderen is gevoeliger voor radioactief jodium dan die van volwassenen. 

 

Lees het complete artikel in de krant van vandaag.

Al abonnee? klik hier om naar de digitale krant te gaan.

Nog geen abonnee en verder lezen?
Probeer de digitale krant dan 4 weken gratis!

Probeer nu