'Emma wil leven' schudt hulpverleners wakker

Print
'Emma wil leven' schudt hulpverleners wakker

Afbeelding: AD

De documentaire 'Emma wil leven' heeft dinsdagavond vele kijkers ontroerd. In de documentaire van Jessica Villerius is te zien hoe de 18-jarige Emma de strijd tegen anorexia verliest. Een 'wake-up call' voor patiënten en hulpverleners noemt Carmen Netten van Human Concern de documentaire. ,,Het drukt ons met de neus op de feiten."

In de documentaire zijn Emma's laatste weken te zien. Na zes jaar vechten tegen haar eetstoornis reist ze als laatste hoop af naar Portugal. Daar kiest ze voor het leven. Terwijl ze zichzelf tijdens deze laatste weken filmt, komt Emma erachter dat het te laat is. De schade aan haar lichaam is te groot. 

Onwaarschijnlijke positie
Het was haar laatste wens dat er een documentaire zou worden gemaakt over haar ziekte. ,,Het kon twee kanten opgaan. Emma wilde laten zien dat je uit een onwaarschijnlijke positie kunt terugkomen van anorexia. Of hoe gevaarlijk deze ziekte is", zegt maker Villerius. Het werd het laatste. Ze wilde dat er over de ziekte gesproken werd: wat kan er gedaan worden, wat kunnen we van haar leren?

Emma's laatste weken bracht zij door in Portugal. Het was Carmen Netten, oprichter van Human Concern die op 1 april 2016 een voicemail had van Emma, of ze haar alsjeblieft konden helpen. Samen met andere hulpverleners, waaronder Emma's kinderartsen van het AMC, en het Centrum voor Consultatie en Expertise (CCE) werd een op maat gemaakt traject voor haar bedacht. 

Behandeling
Dankzij Emma wordt nu naar mogelijkheden gezocht hoe cliënten met eetstoornissen een behandeling op maat kan worden geboden. Bij ongeveer 30% van de mensen met een stoornis slaat de behandeling niet aan. Zij komen soms in een zogenoemd dwangtraject terecht. In een dergelijk traject worden de cliënten gedwongen opgenomen en soms ook gedwongen gevoed, bijvoorbeeld middels sondevoeding. Dit kan in sommige gevallen traumatiserend zijn en versterkend werken op de stoornis.

,,Wanneer dwang na dwang volgt en de behandeling telkens niet aanslaat kunnen cliënten zo sterk achteruit gaan en de eetstoornis zo ernstig worden, dat therapie niet meer mogelijk is. Ze zijn dan 'uitbehandeld', de opties zijn als het ware uitgeput. Dit gebeurde ook bij Emma. De nood was bij haar zo hoog dat alle partijen de neus dezelfde kant kregen. Zo kon er maatwerk om haar heen gecreëerd worden." En dat moet eerder kunnen, vindt Netten. 

Dwangtrajecten
Daarom wil ze meer samenwerken met andere hulpverleners. ,,Deze ervaring heeft ons geleerd dat we ontzettend veel kunnen doen met elkaar. Maar het moet eerder. We zoeken elkaar nog te weinig op." Zo wil Netten dat er eenduidige richtlijnen komen voor menselijke dwangtrajecten, of goede alternatieven voor dwang, zoals gebeurde bij Emma.

Manipulatief 
Netten hoopt dat Emma's verhaal voor meer begrip zorgt omtrent eetstoornissen. ,,Een eetstoornis moet je los zien van de persoon die eraan lijdt. Emma werd als het ware gegijzeld door haar anorexia, het nam bezit van haar. Patiënten worden door hun omgeving nog teveel weggezet als manipulatief, eigenzinnig en eigenwijs. Maar dat is niet het karakter van de patiënt, maar van de stoornis. Wanneer hulpverleners, cliënten en hun omgeving dit beter van elkaar weten te scheiden zal er meer geduld en begrip komen. Hopelijk kan zo meer ruimte worden gegeven voor herstel."