Dit verandert er met de komst van Arriva

© Laurens Eggen

© Arriva

thumbnail:
thumbnail:

Na tien jaar draagt Veolia het Limburgse openbaar vervoer over aan Arriva. Het opbouwen van de grootste openbaar aanbestede ov-klus van Nederland vergt heel wat voorbereidingen. Er zal namelijk heel wat veranderen. Zo kunnen reizigers bijvoorbeeld pinnen in de bussen van Arriva. Maar er is nog meer.

Paul Bots

De reiziger Op z’n zachtst gezegd niet de onbelangrijkste factor. De reiziger moet weten welke lijn of halte verdwijnt en welke blijft bestaan. Binnenkort ploft een magazine in elke Limburgse brievenbus met informatie over de lijnen in eigen omgeving. In het voortraject zijn dorps- en wijkraden intensief betrokken. Voor Arriva was het de eerste keer dat er zo werd gewerkt. Gehoopt wordt dat zo vooraf al foutjes uit de dienstregelingen zijn gehaald. Een speciaal team staat vanaf 11 december klaar eventuele kinderziektes op te lossen. De chauffeur Een chauffeur wisselt nog liever van vrouw dan van bus, zeggen ze bij Veolia. Toch zullen de chauffeurs straks 250 nieuwe bussen voor hun neus krijgen. Dat betekent: oefenen. Voordeel is dat het nieuwe materieel betere stoelen en snufjes heeft. Dat moet zorgen dat de liefde voor de nieuwe bus snel groeit. De bushaltes Verspreid door Limburg staan nu drieduizend ronde haltepalen die eigendom zijn van Veolia. Al die ‘lolly’s’ worden de komende maanden vervangen door een ‘gewone’ haltepaal in de kleuren van Arriva. Omdat Arriva in sommige dorpen niet meer komt, en sommige haltes zijn verplaatst, kan het gebeuren dat er uiteindelijk enkele Veoliapalen per ongeluk blijven staan. Even is overwogen om ‘weespalen’ via een prijsvraag op te sporen. Of dat gaat gebeuren, is nog onduidelijk. De bussen In één nacht moeten ruim 250 bussen van Veolia plaatsmaken voor evenveel nieuwe exemplaren van Arriva. Een gigantische logistieke operatie waarbij in de nacht van 10 op 11 december chauffeurs pendelen tussen een parkeerterrein in Eindhoven waar de nieuwe bussen staan en de diverse remises in Limburg. Ook oud-chauffeurs en vrijwilligers worden daarvoor ingeschakeld. De oude Veoliabussen worden tijdelijk in Eindhoven gestald. Een deel krijgt een nieuw leven in Oost-Europa. Het overige deel moet nog verkocht worden. In de nieuwe bussen heeft Arriva meteen kaartjesautomaten ingebouwd waar je met de pinpas een kaartje kunt kopen.

De treinAlle treinen van Veolia gaan via de leasemaatschappij over naar Arriva. Momenteel wordt tijdens onderhoudsbeurten meteen al de bestickering van de treinen gehaald. Roestplekken worden bijgewerkt zodat de trein ‘als nieuw’ naar Arriva gaat. De stickers worden later toegevoegd. De glazen scheidingswanden in de treinen ondergingen een speciale behandeling. Daar was het logo van Veolia in geëtst. Om te voorkomen dat al het glas vervangen moest worden, is van dat logo een grote bolvorm gemaakt.De (chip-)kaartjesChauffeurs moeten op 10 december voor middernacht hun overgebleven Veoliakaartjes inleveren. Arriva moet vervolgens weer zorgen dat chauffeurs en baliemedewerkers op 11 december kaartjes en wisselgeld hebben, en dat ze weten welke kaartjes er eigenlijk zijn. Arriva zet in de dagen voorafgaand aan de overdracht al eigen kaartjesautomaten op de stations. Omdat die automaten niet passen op de fundering automaten niet passen op de fundering van de Veolia-automaten, is er nogal wat graaf- en bekabelingswerk nodig. Ook de 114 in- en uitcheckpalen van Veolia op stations moeten over naar Arriva. Kabels en software worden aangepast. Elk station heeft minstens twee incheckpalen. Eén daarvan wordt voor 11 december omgeturnd tot Arriva-paal en tijdelijk met een plastic zak afgeschermd. Elektrisch rijdenIn Venlo gaat Arriva meteen met elektrische bussen van start. Maastricht volgt snel, en uiteindelijk moet heel Limburg voorzien zijn van elektrisch materieel. Dat heeft grote gevolgen voor het maken van dienstregelingen. Immers: de elektrische bus moet tussentijds laden. Die kan ook niet even snel een dienst van een andere bus overnemen. De laadpalen in Venlo en Maastricht zijn al aangelegd. Ook de chauffeurs moeten oefenen met de elektrische bus. Al is het maar omdat die zo razendsnel optrekt dat, als je niet oplet, een reiziger binnen twee stappen bij de achterruit staat. De kledingMaar liefst 1100 medewerkers van Veolia komen per 11 december in dienst van Arriva. Alle oude uniformen worden ingezameld en vernietigd. Afgeven aan een goed doel, zoals vroeger wel eens gebeurde, is verboden sinds er jaren geleden een foto opdook van een rebellenstrijder met mitrailleur en kogelriem in NS-uniform. Arriva heeft inmiddels alle nieuwe medewerkers letterlijk de maat genomen. Armlengte, buikomvang en schoenmaat zijn doorgegeven aan de zijn doorgegeven aan de fabriek die de nieuwe tenues op maat maakt en rechtstreeks naar de medewerker stuurt. Dat laatste moet voorkomen dat pakketjes door elkaar worden gehaald. De routes Arriva rijdt andere routes dan Veolia. Dat betekent dat chauffeurs moeten oefenen door bijvoorbeeld met een navigatiesysteem een rondje te rijden. De vele gemeentelijke afsluitbare hekjes vormen een speciaal aandachtspunt. Alle bussen hebben een zender om bijvoorbeeld de palen in de grond te laten zakken. Die zender is tot 10 december ’s avonds nodig, maar moet de ochtend daarna onder de nieuwe bus gemonteerd zijn. Zeker in een winternacht op een open terrein is dat een hels karwei. Afspraken met gemeenten kunnen er voor zorgen dat poortjes een dagje open blijven, zo is de hoop. De controleur De stewards die momenteel de Veoliakaartjes controleren, gaan dat werk straks voor Arriva doen. Maar voordat ze als bijzonder opsporingsambtenaar bij de nieuwe baas aan de slag mogen, moeten ze eerst een nieuwe eed afleggen. Het beëdigen gebeurt snel na de wisseling van de wacht. Arriva ontkent beweringen dat boetes in de tussenliggende periode ongeldig zijn. De machinistVijftien nieuwe treinen zet Arriva in eerste instantie in Limburg in. Dat betekent dat machinisten getraind moeten worden. Immers, niet alle knoppen zitten op dezelfde plek. Gevolg: momenteel rijden al machinisten in Veolia-uniform op treinen van Arriva. Andersom gebeurt ook, want Arriva heeft meer trajecten en moet daarom nieuwe machinisten in dienst nemen. Die mogen pas plaatsnemen op de bok als ze ‘wegbekendheid’ hebben. Ze moeten dus vaker onder begeleiding op een tracé gereden hebben voordat ze zelf mogen sturen. Sinds Veolia en Arriva de strijdbijl hebben begraven, helpen ze elkaar op dit punt. De kantoren Arriva neemt een 32 panden, waaronder kantoren en pauzeruimtes, van Veolia over. Zo is het kantoor aan de Korvetweg in Maastricht inmiddels al Arriva-blauw geschilderd. Binnen legt Arriva al de bekabeling aan voor de eigen computersystemen. In de nacht van 10 op 11 december worden alle Veoliacomputers uitgeplugd en alle Arrivacomputers ingeschakeld. Dat zijn er nogal wat. Vorige maand werd een trailer vol computers afgeleverd op het hoofdkantoor van Arriva in Heerenveen. Daar is de software geïnstalleerd voordat de apparatuur naar Limburg werd gebracht. Bureaus, nietmachines en kasten blijven staan. Arriva heeft ze gekocht van Veolia, om te voorkomen dat in één nacht 32 panden verhuisd moeten worden. De inboedel wordt later vervangen. Alles wordt dan in Arriva- stijl ingericht en het oude Veoliaspul wordt verkocht. Voorraden In de werkplaats waar de Veoliatreinen worden onderhouden, ligt nog een grote voorraad onderdelen. In Venlo liggen twee tanks met 100.000 liter diesel. In Maastricht ligt ook nog een tank met 30.000 liter diesel. Een waardevolle voorraad die op 11 december ineens door Arriva wordt gebruikt. In de nacht van 10 op 11 december is er letterlijk een peilmoment waarop de voorraad wordt vastgesteld en de prijs voor de overdracht wordt bepaald. Personeelsdossiers worden maar gedeeltelijk overgedragen. De privacywet verbiedt bijvoorbeeld het overdragen van functioneringsgesprekken. De contractenIn tien jaar tijd verzamel je heel wat contracten, weet Veolia inmiddels. Van het onderhoud van incheckpalen tot de leverancier van pennen, en van huurcontract van kantoren tot het controleren van de sprinklerinstallatie. Al die contracten zijn een jaar geleden opgezegd met een optie tot verlenging. Immers: Veolia probeerde toen nog via de rechter de Limburgse klus te behouden.

Wil je alle Plus-artikelen lezen?

Dagelijks publiceren we meer dan 100 Plus-artikelen op onze site & app. Nieuws, achtergronden, analyses, reportages, interviews en columns. Word nu digitaal abonnee en kies voor een jaar lang korting of maandelijkse flexibiliteit.

Kies digitaal